Face to Face Monique van der Meulen-Hoekstra: “Wanneer ik een paard zie, ben ik gelukkig”

Samen naar de manege

Monique is geboren in Tijnje. “We woonden buitenaf en tegenover ons woonden mensen die hele grote paarden hadden”, vertelt ze. “Misschien is daar mijn liefde voor paarden ontstaan. Later kreeg ik les bij de manege. Mijn ouders zaten in de bijstand, maar met het geld dat mijn moeder met schoonmaken verdiende, betaalde ze telkens een serie lessen voor me.”

Als tiener is Monique veel op de manege te vinden om klusjes te doen en om bij haar verzorgpony’s en -paarden te zijn. De fascinatie voor paarden deelt ze met haar drie jaar oudere zus. Samen gaan ze op de fiets naar de manege, een broodje met hagelslag mee. “Zij was mijn grote voorbeeld. Ik was heel verlegen en introvert; zij was het tegenovergestelde. Alles wat zij deed, vond ik interessant: op stap gaan, grenzen verleggen. Ik hing erg aan haar, en zij probeerde mij een beetje los te weken.”

Verbinding

Als Monique 15 is, verandert haar leven compleet. Haar zus, dan 18, overlijdt tijdens een ongeval op haar werk. “Mijn ouders waren vreselijk verdrietig. Zelf sloeg ik het verdriet op en ging ik compleet los. Dat duurde tot ik verkering kreeg met mijn huidige man, een jaar later. Hij heeft me erdoorheen geholpen.”

Vlak na het ongeluk van haar zus overlijdt ook nog Moniques verzorgpaard. Ondanks dit dubbele verlies, slaagt Monique tegen alle verwachtingen in voor haar mavo-examen. Ook wanneer ze samen gaat wonen en twee dochters krijgt, blijven de paarden trekken. “Ik ging altijd even kijken als er ergens een paard stond. Op een keer maakten we als gezin een buitenrit op Texel. Kort daarna kochten we onze eerste pony.”

Vanaf dat moment wordt paardenbezit onderdeel van Moniques leven. Voor haar een droom die uitkomt: “Wanneer ik een paard zie, ben ik gelukkig. Het allerbelangrijkste vind ik de verbinding die je met een paard kunt hebben. Soms hoef ik alleen maar iets te denken en dan voelt ze dat gewoon aan. Wat daarmee samenhangt is het stukje ontspanning: het borstelen van een paard, of gewoon erbij zijn, doet iets met mij.”

Op eigen benen

In 2019 overlijdt er opnieuw een paard: Xylke. “Zij was echt mijn alles. Ze overleed vlak na de geboorte van haar veulentje en in mijn verdriet moest ik op zoek naar een pleegmerrie die hem kon voeden. Rouw doet altijd zeer, en helemaal wanneer je al meerdere verliezen hebt meegemaakt. Dan komt het nieuwe verlies bovenop het verlies dat er al was.”

Monique gaat op zoek naar een nieuw paard. Dat wordt Geartsje, met wie ze een bijzondere band ontwikkelt. “Toen ze binnenkwam dacht ik: wat een groot paard. Maar het voelde goed, ik vertrouwde haar. Geartsje is de leider van de kudde. Zij staat symbool voor mijn zus. Wanneer ik verdrietig ben, hoef ik niet bij haar te komen, dan troost ze me niet. Zij leert mij om op eigen benen te staan en niet afhankelijk te zijn van iemand anders.”

Terwijl haar kudde zich langzaam uitbreidt, ontwikkelt Monique zich tot zelfstandig roosterconsulent. “Ik werkte op administratie-afdelingen; na een paar jaar wisselde ik telkens van baan, want dan was ik weer uitgekeken op de functie. Uiteindelijk werd ik gevraagd om roostermaker op een school te worden. Ik wist niet eens wat het was.” Ook in deze functie ontwikkelt ze zich snel. “Ik werd gevraagd door collega’s en andere scholen om hen te helpen. Vandaaruit ben ik zelfstandig roosterconsulent geworden en dat doe ik nu nog steeds. Het is heel afwisselend: ik begeleid roostermakers, leid hen op, en kom op veel scholen als extern expert. Bij ieder team en ieder persoon is weer een andere benadering nodig. Daardoor blijft het een uitdaging.”

Controle loslaten

Monique heeft altijd al het verlangen gehad om iets met paarden te doen, maar ze wist niet goed wat dat zou kunnen zijn. “Op een keer was ik bij een workshop paardencoaching en een collega zei tegen mij: dit kun jij ook. Toen ben ik een opleiding gaan volgen en ontdekte ik dat het me heel goed afging. Ik startte mijn bedrijf Kunde Paard & Coaching en ben er stapje voor stapje ingerold.”

Wanneer Monique de opleiding tot NLP paardencoach gaat doen, merkt ze hoezeer de paarden je met jezelf kunnen confronteren. “Hoewel ik, samen met iemand anders, misschien wel de meeste ervaring met paarden had, wilden wij nooit de paarden ophalen uit de wei. Dat kwam: we hadden allebei een overlijden van een paard meegemaakt en wilden ons niet opnieuw binden aan een paard. Toen ik dat uit durfde te spreken, lukte het daarna wél om de paarden op te halen.”

De paarden helpen Monique om de controle los te laten. “Eigenlijk heb ik de grootste moeite met onvoorspelbaarheid. Dat heeft te maken met het overlijden van mijn zus. Daarom neem ik ook graag de leiding: dan word ik niet verrast. Paarden zijn niet te voorspellen en daardoor leren zij me om in het moment te zijn.”

Paarden als spiegel

Paardencoaching heeft veel te maken met verbinding, vertelt Monique. Het paard zoekt contact met degene die gecoacht wordt, of andersom. In die verbinding gebeurt vaak iets. “Paarden houden je vaak een glasheldere spiegel voor. Wanneer jij het paard aait en zij haar hoofd wegdraait, waarom blijf je dan doorgaan met aaien? Je blijft geven terwijl er niet om gevraagd wordt. Hoe zit dat bij jou? Dat diepen we verder uit tijdens de coaching. Op een keer was hier een vrouw die zich door haar kinderen afgewezen voelde. Geartsje kwam even bij haar kijken, maar liep toen weer weg. Daardoor voelde zij opnieuw die afwijzing en konden we daarover doorpraten: je kunt immers alleen veranderen hoe je er zelf mee omgaat.”

Het is bijzonder dat de paarden een relatie aangaan met een bezoeker die ze nog niet kennen. “Wanneer hier mensen komen die gespannen zijn, is dat niet veilig voor de kudde. Wat ze dan gaan doen, is proberen om die persoon ook veilig te maken. Ze houden hun neus bijvoorbeeld bij de buik of bij de borst, daar waar de spanning zit. Wanneer iemand heel erg in zijn hoofd zit, loopt het paard vaak weg. En wanneer je juist in je emoties zit, komt het paard je helpen. Soms gaat een paard letterlijk iemand troosten, dan legt ze haar hoofd op de schouder. Dat fysiek aanraken doet heel veel.”

Kijken wat er gebeurt

Hoe de paarden dat precies aanvoelen en wat ze gaan doen, is niet te voorspellen of te verklaren, volgens Monique. “We kijken gewoon wat er gebeurt. Ik heb me gespecialiseerd in coaching rondom rouw. Dat is een traject wat uit meerdere fasen bestaat, maar we volgen ook heel erg wat de paarden doen. Laatst was hier een groepje familieleden. De pony bleef telkens stilstaan bij één vrouw. Het bleek dat haar man was overleden. Daarna voelde de vrouw de ruimte om te huilen en kon ze zich laten troosten. Het was net alsof de pony aanvoelde dat er iets niet lekker zat en dat dat besproken moest worden.

Wat ik doe, is vooral observeren. Het mooiste vind ik wanneer mensen zelf gaan invullen wat het contact met de paarden met hen doet. Af en toe help ik daarbij, of stel ik een vraag. Eigenlijk lijkt het heel erg op mijn werk als roosterconsulent. Als paardencoach kijk ik wat er gebeurt en speel ik daarop in, en als roosterconsulent doe ik eigenlijk hetzelfde. Ik ben voortdurend aan het analyseren en aan het coachen.”

Zorgboerderij

De paardencoaching geeft Monique vervulling en een gevoel van zingeving. Door dit te combineren met roostermaken, blijft ze scherp en spreekt ze andere kanten van zichzelf aan. “Het is een fijne balans zo. Ik durf wel te zeggen dat ik gelukkig ben. Het is ook leuk dat ik veel samenwerk met mijn dochter, die hier twee pony’s heeft staan.”

Of ze nog dromen heeft? “Het lijkt me fantastisch om een plek te hebben waar alle ruimte is voor alle paarden en waar ik ook paardencoaching kan doen. Misschien een grote zorgboerderij, die ik samen met mijn dochter kan runnen. Maar voor mij is de cirkel nu al heel mooi rond. Door alles wat ik heb meegemaakt, kan ik nu iets voor andere betekenen. Mensen helpen rondom rouw en verlies, samen met de paarden: dat is waar ik verder in wil groeien.”

Beeld: Mustafa Gumussu
Tekst: Hannah Zandbergen