Face to Face-fotografie: Mustafa Gumussu geeft met zijn foto’s mensen een podium

Een foto van de 59-jarige fotograaf Mustafa Gumussu, oud-eigenaar van Foto Expert, nu Fotogroep Heerenveen, is voor hem niet ‘zomaar een mooi plaatje schieten’. Iedere foto vertelt een verhaal. Hoe komt het fotoproces tot stand en welke GrootHeerenveen-covers springen er voor hem uit? In deze jubileumeditie komt de fotograaf zelf aan het woord. Voor deze speciale gelegenheid is de coverfoto gemaakt door collega-fotograaf Johan Brouwer. Een portret in woord en beeld...

Hoe het begon....

De liefde voor fotografie was er al van jongs af aan. “Ik had nooit gedacht dat ik fotograaf zou worden, maar het zat altijd in mijn bloed”, vertelt Mustafa. Op het mbo in Zwolle maakte ik al foto’s van mijn studiegenoten. Later fotografeerde ik bruiloften en lokaal nieuws naast mijn werk als trajectbegeleider voor nieuwkomers. In 1997 kreeg ik de kans om Prifo - later Foto Expert en nu Fotogroep Heerenveen - over te nemen. Een eigen fotozaak, dat was mijn droom. Het is jarenlang de beste winkel van Nederland geweest omdat ik zo’n goede service bood. Naast de winkel had ik Fotopersbureau Heerenveen en was ik clubfotograaf van sc Heerenveen. Later kon ik ook sc Heerenveen TV overnemen, waarmee we videocontent maken voor de club en voor bedrijven. Toen heb ik de winkel verkocht aan mijn neven, die dat fantastisch oppakten.”

Ik had nooit gedacht dat ik fotograaf zou worden, maar het zat altijd in mijn bloed

Volgende generatie

Met al deze ondernemersbagage ontstaat een nieuw project. Mustafa zoekt een nieuwe studio, maar vindt aan de Uhlweg in Heerenveen een grote loods, waar hij kantoorruimtes voor kleine bedrijven wil gaan verhuren. “Het was corona, mijn fotowerk lag stil en ik ging er helemaal voor. In mijn Mario-pakje ben ik dag en nacht aan het bouwen geweest.” Inmiddels zijn er opslagboxen in het pand gemaakt en is de verbouwing bijna klaar. “Mijn droom is om startende bedrijven de kans te geven om hier te kunnen ondernemen. Als ze willen doorgroeien, dan is het makkelijk opzegbaar. Dankzij mijn ervaring kan ik ze coachen: zit iemand in een dip, dan help ik ze eruit. Ik wil graag de volgende generatie een stap verder brengen.”

Mustafa Gumusu - Foto: Johan Brouwer

“Ik wil alles weten”

Tien jaar geleden krijgt Mustafa Gumussu van Ying Mellema, eigenaar van Groot Media en uitgever van de Groot-maandbladen in Friesland, de vraag of hij voor het nieuwe maandblad GrootHeerenveen wil fotograferen. “Dat leek me hartstikke leuk, en ik vind het nog steeds fantastisch. Dit werk is als het ware mijn visitekaartje: ik hoor vaak dat mensen mijn foto’s waarderen. Het mooie is dat ik mensen met mijn foto’s een podium kan geven.”

Over zijn werkwijze vertelt Mustafa: “Als ik een coverfoto ga maken, wil ik alles weten. Vooraf bel ik met de journalist die het verhaal schrijft en ik lees het artikel alvast. Dan ga ik zoeken naar een invalshoek. Ik vraag ook de journalist en de geïnterviewde naar een goed idee voor de fotografie. De foto moet betekenis hebben en een geheel vormen met het artikel.”

Het mooie is dat ik mensen met mijn foto’s een podium kan geven

Spannend beeld

Meestal vindt hij het ‘een makkie’ om het juiste beeld te vinden; dan biedt het artikel voldoende aanknopingspunten. Bij persoonlijke verhalen, waarbij mensen uit een diep dal zijn gekomen, is het soms lastiger om dat vast te leggen in een foto, vertelt hij. “Dan moet je samen met de geïnterviewde wat langer zoeken naar een goede insteek.” De omgeving en de lichtinval spelen een rol in het verhaal dat de foto vertelt: een portret in een bos, waarbij het licht wat geheimzinnig van achteren komt, maakt een beeld spannend zonder woorden te gebruiken.

Op een passende locatie maakt Mustafa vervolgens de foto’s: soms bij mensen thuis, op hun werkplek of op een buitenlocatie die voor hen betekenisvol is. “Ik neem al mijn apparatuur mee, want ik weet nooit precies wat ik aantref. Ik fotografeerde eens een schaapherder midden in het Ketliker Skar; daarvoor moest ik wel een eind sjouwen met al die spullen.”

Energie uitstralen

Mustafa’s warme belangstelling en interesse zorgen ervoor dat mensen zich al snel op hun gemak voelen. “Ik probeer om energie uit te stralen naar de mensen die ik fotografeer. Dat ze denken: wow, het wordt wat. Daarvoor moet je eerst zelf die energie voelen, je moet feeling krijgen met je onderwerp.”

Wanneer hij de mensen al kent, is het makkelijker. Zo fotografeerde hij voor Face to face Johan Hansma, technisch directeur van sc Heerenveen. “Hem ken ik al sinds hij bij Zwolle speelde en ik daar fotografeerde. Omdat ik al zo lang meeloop in de voetballerij, weet ik precies hoe ik iemand uit die wereld het beste vast kan leggen.”

Ik probeer om energie uit te stralen naar de mensen die ik fotografeer

De favoriete coverfoto’s van Mustafa

Gevraagd naar zijn favoriete coverfoto’s, blijkt het lastig kiezen uit de 120 verschenen nummers. Iedere foto heeft een anekdote en met elke coverstory heeft hij wel ‘iets’. Na enig onderhandelen komen we uit op vijf covers die een speciale vermelding waard zijn.

Mustafa’s eerste favoriet is het decembernummer (nr. 12) van 2019, met Froukje Nijholt op de cover. Froukje Nijholt werd toen de nieuwe voorzitter van stichting De Skulp, het ontmoetingscentrum voor mensen die zelf of in hun naaste omgeving te maken hebben (gehad) met kanker. Mustafa: “Ik kende Froukje al, en in het artikel vertelde zij over haar ervaring met de ziekte, dat maakte indruk op me. Ik fotografeerde haar samen met de vorige voorzitter, Hermanna Kuiper, en die liet ik zien in de spiegel. Zij is symbolisch aan de kant gegaan voor Froukje en dat heb ik op deze manier wat ‘mysterieus’ afgebeeld.”

Tweede favoriet is Akke Boschma uit Akkrum (GrootHeerenveen 02-2025). “Een bijzonder mens. Haar huis was prachtig, ik kon me daar helemaal uitleven. De coverfoto is van wat verderaf dan anders, maar zo kon ik haar liefde voor Afrika en haar reizen goed laten zien. Haar tattoo op haar enkel wilde ik graag fotograferen voor op een pagina binnenin. Benen vooruit, dat deed ze gewoon. Fantastisch.” Markante mensen als Akke fotografeert Mustafa graag.

Ook zo’n kleurrijke persoonlijkheid is Sjirk de Vries uit Akkrum (nr. 11-2020). “Het voelde alsof ik in een film was beland: dat ooglapje en dan dat T-shirt met die middelvinger erop. Ik krijg kippenvel als ik er weer naar kijk.”

Niklas Tarvajarvi

Extra bijzonder is wanneer hij iemand uit de voetbalwereld voor de lens krijgt; als huisfotograaf van sc Heerenveen zijn alle spelers en medewerkers hem vertrouwd. “Niklas Tarvajarvi kwam vanuit Scandinavië naar Heerenveen om hier te spelen. Ik had zijn contractondertekening gefotografeerd, zijn wedstrijden. En mijn zoon zat met die van hem in een team. Voor de fotoshoot liet ik Niklas en zijn zoons gewoon voetballen op het Gemeenteplein, want dat was wat ze altijd deden. De coverfoto (voor GrootHeerenveen 04-2017) maakten we bij de graffiti op het Abe Lenstra stadion.”

Burgemeester

En dan, als vijfde, is er Avine Fokkens-Kelder, geïnterviewd als pas aangestelde burgemeester van de gemeente Heerenveen (GrootHeerenveen 12-2023). Mustafa: “Ik heb haar benoeming gefotografeerd, toen ze werd opgehaald uit Leeuwarden. Een geweldig mens. Ze zorgt altijd dat ik me welkom voel. Zij is iemand die terugkaatst. Ze appt me en zegt: ‘Wat een fantastische foto.’ Dat verwacht ik niet zo snel van een burgemeester.”

Ze appt me en zegt: ‘Wat een fantastische foto.’ Dat verwacht ik niet zo snel van een burgemeester

Stralend in beeld

“Iedereen heeft een verhaal,” zegt Mustafa tot slot, “en het is goed om dat met elkaar te delen. Met mijn fotografie wil ik mensen die dat nodig hebben een kans geven, net zoals ik dat met ondernemers in mijn bedrijfsruimte wil gaan doen. Neem een alleenstaande moeder die het moeilijk heeft gehad en nu met trots haar verhaal deelt. Wanneer ik zo iemand stralend in beeld breng, laat dat zien: zij kwam erbovenop, en iemand anders kan dat ook.”

Heb jij ook een verhaal?

Heb jij ook een verhaal, of ken je iemand die zijn of haar verhaal wil delen? Aarzel dan niet en neem contact op met GrootHeerenveen. En als je verhaal coverwaardig is of een plek krijgt op de Face to Face pagina’s, komt fotograaf Mustafa Gumussu persoonlijk langs om je prachtig op de gevoelige plaat vast te leggen. “Grijp die kans, want ieder verhaal is het waard om te delen”, besluit Mustafa.