Cultuur en uitgaan

‘Schrikbaard, Suikerspin en de vijfling’ is 80e Sinterklaassprookje

Door: Ferdinand de Jong

HEERENVEEN - Dit jaar wordt in Heerenveen het 80e Sinterklaassprookje opgevoerd ‘Schrikbaard, Suikerspin en de vijfling’. Met uitzondering van een aantal coronajaren, toen er niet gespeeld mocht worden, is het Sprookje elk jaar een vaste waarde in het Heerenveense cultuuraanbod voor het basisonderwijs.

Jolanda en Feikje in 2023 als Ping en Pong in het sprookje De nieuwe kleedster van de Keizer
Jolanda en Feikje in 2023 als Ping en Pong in het sprookje De nieuwe kleedster van de Keizer Aangeleverd

Het Heerenveense Sinterklaassprookje werd voor het eerst georganiseerd in 1945, met een goede reden. De jonge onderwijzeres Tineke Snijder bedacht dat na vijf bange oorlogsjaren er ter gelegenheid van de sinterklaasviering iets moois voor de kinderen van de basisscholen in Heerenveen georganiseerd moest worden. In dat bevrijdingsjaar vond eind november de première plaats van ‘Nofrita, de Woudprinses’.

Van Schouwburg naar Posthuis Theater
Plaats van handeling was de grote zaal van de Schouwburg, met de bedenkster in de hoofdrol. Het was het begin van een lange traditie waarop juf Tineke Snijder vast trots zou zijn geweest. De eerste 44 Sprookjes werden opgevoerd in de Schouwburg (tot 1989); daarna werd het Posthuis Theater de vaste plek voor het Sprookje en Sinterklaas.

“Het gekke is dat de naam Sinterklaassprookje suggereert dat het over de goedheiligman gaat, maar dat is niet zo”, vertelt Jolanda de Boer, sinds 2007 als speelster betrokken bij het Sprookje. Zij regisseerde zeld ook twee van de Sprookjes. “Sinterklaas komt wel altijd in de pauze langs”, zegt Feikje Piek, die sinds 2009 meespeelt.

Het eerste sprookje in 1945
Het eerste sprookje in 1945 (Aangeleverd)

Stichting
De spelers en speelster komen vooral uit het onderwijs in Heerenveen. Om het Sprookje financieel mogelijk te maken, wordt er elk jaar een beroep gedaan op de Heerenveense Middenstand en Industrie, en tegenwoordig ook op particulieren de een bijdrage kunnen storten op de rekening van Stichting Sint Nicolaassprookje Heerenveen. Zij zijn verenigd in de ‘Vrienden van het Sprookje’. Bedrijven kunnen ook sponsor worden. Door deze constructie hoeft er geen geldvraag bij de gemeente te worden neergelegd en kan de traditie in Heerenveen worden voortgezet.

Met de tijd mee
Het idee dat een Sinterklaassprookje anno nu wat oubollig zou zijn, is niet waar, volgens Feikje Piek en Jolanda de Boer. “We zijn er veel mee bezig om met de tijd mee te gaan”, zegt Feikje. “De tijden zijn veranderd. Bepaalde uitdrukkingen of woorden die vroeger normaal werden gevonden, zijn nu ouderwets of niet meer gewenst; daar houden we rekening mee.” ”We hebben bijvoorbeeld scènes, waar mobieltjes in voorkomen; die zag je in Roodkapje haar tijd nog niet”, lacht Jolanda.

Beide dames benadrukken dat er in het script altijd wel een soort van boodschap verpakt is. Feikje: “Soms is het actueel, een andere keer niet, maar de reacties zijn bijna altijd positief.” Jolanda vult aan: “Het Sint Nicolaassprookje is in de basis bedoeld voor kinderen, maar eigenlijk is het een familievoorstelling. We spelen ook op dinsdag- en donderdagavond en dan zitten er veel volwassenen in de zaal.”

Bijzonder is dat de generale repetitie elk jaar gespeeld wordt voor leden van Myosotis, de vereniging voor volwassenen met een beperkng. De laatste drie edities van het Sprookje zijn bovendien door de technici van het Posthuis Theater op film vastgelegd. “Hierdoor kunnen we meer mensen bereiken, door de voorstelling op locaties te laten vertonen”, zegt Feikje. De opnames zijn ook op YouTube te vinden.

De ploeg
Jolanda: “Het is een fanatieke spelersploeg; er bestaat een stabiele, vaste kern die vaak al jaren meedoet. En niet te vergeten de meer dan vijftig vrijwilligers en de dames die verantwoordelijk zijn voor de kleding en de schmink, die verdienen zeker een vermelding.” In de jaren dat ze heeft deelgenomen, speelde Jolanda onder andere een boze heks en een niet al te vriendelijke stiefmoeder. “Ik vind die rollen wel bij me passen” lacht ze. Feikje was naast vele rollen zelfd een keer als geit (!) op het toneel te bewonderen.

In februari hebben de spelers en medewerkers hun filmavond, waarbij ze de voorstelling nog eens bekijken die ze een aantal maanden daarvoor hebben gespeeld. “Dat zijn hilarische avonden” zegt Jolanda “want soms weet je nog precies waar je de fout in gegaan bent, maar ja, dat hoort er ook gewoon bij.” “We leren er ook veel van om onszelf terug te zien”, vindt Feikje. “Het is soms confronterend, maar meestal heel leuk.”

Sinterklaassprookje 2024 - Heibel in de speelgoedwinkel
Sinterklaassprookje 2024 - Heibel in de speelgoedwinkel (Eigen foto)

2400 bezoekers

Het 80e Sint Nicolaassprookje ‘Schrikbaard, Suikerspin en de vijfling’ is geschreven door Aris Bremer en wordt geregisseerd door Hans Plat. Het Sprookje wordt opgevoerd voor alle basischoolleerlingen in Heerenveen en er worden zo’n 2400 bezoekers verwacht. Op maandag 16 november, dinsdag 17 november en donderdag 19 november zijn er ‘s avonds openbare voorstellingen.

Er zal ter gelegenheid van het 80e Sprookje ook een kleine tentoonstelling te zien zijn. Jolanda en Feikje roepen alle oud-medewerkers -spelers en vrijwilligers op om vooral een kaartje voor de donderdagavond te kopen om elkaar te treffen bij de feestelijke gala-avondvoorstelling. Alle informatie over het Sinterklaassprookje Heerenveen is te vinden op de website sprookjeheerenveen.nl. Het Sprookje is ook te vinden op Facebook en YouTube @SprookjeHeerenveen.

Jolanda de Boer links en Feikje Piek rechts
Jolanda de Boer links en Feikje Piek rechts (Foto: Ferdinand de Jong)