Een gesprek van mens tot mens

Hanneke Dragtsma (1965) uit Heerenveen heeft al meerdere boeken op haar naam staan. Ze schreef onder andere een autobiografische roman over haar transitie van man naar vrouw; een roman, gebaseerd op inzichten uit het boeddhisme (‘Het achtvoudige pad’) en afgelopen september kwam haar nieuwste boek uit, ‘De negende golf’. Ook schrijver Ferdinand de Jong (Oranjewoud, 1969) publiceerde in september zijn nieuwste Friestalige roman, ‘Mienskiplike dealer’, na ‘De Museummoord’ het tweede deel van een serie politieromans die zich in en rond Heerenveen afspelen. GrootHeerenveen bracht de twee schrijvers in één verhaal bij elkaar voor een gesprek van mens tot mens…

Vanaf het begin is het al duidelijk, dit wordt geen geijkt tweegesprek tussen een mediaman die tevens schrijver is en een pedagogische medewerker die eveneens boeken schrijft. Het wordt al duidelijk als Ferdinand de Jong met zijn scooter arriveert. Een vrolijk aanwezige man die vanaf het eerste moment openstaat voor waarachtig contact. “Die scooter heb ik eigenlijk aangeschaft als medicijn tegen migraine, lekker de koude wind om mijn hoofd op een zomeravond”, zegt Ferdinand, terwijl hij naar het vervoermiddel van Hanneke kijkt: een Renault Twizy, niet een alledaags voorkomende auto.

“Dat is een handig karretje,” zegt Hanneke Dragtsma. “Vóór mijn transitie was ik werkzaam in de techniek. Ik vind het leuk om in mijn vrije tijd wat aan dat ding te sleutelen.” Ferdinand: “Sorry dat ik het vraag, ik ben een leek op het gebied van transities, maar dat positieve gevoel over technische zaken is dus gebleven?” “Ja, dat is niet veranderd”, zegt Hanneke.

Hanneke

“Eerlijk gezegd had ik geen idee wat ik van ons gesprek moest verwachten. Het was alsof er iemand binnenkwam die ik al jaren kende. Terwijl ik koffie zette en Ferdinand mijn poezenbeest aaide, vertelde Ferdinand dat hij hun roodharige kater Igor had genoemd. Igor is geboren in de periode van zijn debuutroman ‘Guozzelflecht’, een boek dat deels speelt langs de oevers van de machtige Jenisej rivier in Siberië. De bevlogenheid waarmee hij over Rusland kon vertellen intrigeerde mij. Over de warmte en gastvrijheid van de mensen aldaar en het heimelijk verlangen om ze weer te ontmoeten. Een verlangen dat ik herken als ik aan de magie van Zuidwest-Engeland denk. We kwamen al snel tot de conclusie dat mensen wereldwijd allemaal dezelfde behoeften hebben.”

Ferdinand

“Net als Hanneke ging ik helemaal blanco het gesprek in. Echt geen idee wie ze was en wat haar interesses en ideeën waren. Het bleek al redelijk snel dat we allebei op een min of meer redelijk slinkse wijze onder onze dienstplicht uit waren gekomen, wat direct een soort van pacifistische band schept. De militaire keuring aan de Herestraat in Groningen als gemeenschappelijk raakvlak, bedenk het maar.”

Debuut

“Jij hebt je debuutroman herschreven, waarom eigenlijk?”, vraagt Ferdinand

Hanneke legt uit hoe haar romans tot stand komen en dat ze struikelde over de kwaliteit van de redactie. “Ik vond eigenlijk dat het verhaal beter kon en dus heb ik het opnieuw gedaan.”

Ferdinand vertelt over het manuscript van zijn debuutroman, dat in de originele versie meer dan 250 bladzijden besloeg, maar door de redacteur teruggebracht werd naar 156.

“Wat een ingreep”, vindt Hanneke.

Ferdinand: “Klopt. Ik kan niet meer tegen de uitdrukking ‘Killing your darlings’. Bij mijn tweede manuscript heb ik dat ook duidelijk gemaakt. Dit is het verhaal, dit is wat ik wil zeggen. Take it or leave it. Met die tweede roman, die op interpunctie na bijna ongewijzigd is uitgebracht, won ik de Rink van der Veldeprijs.”

“Je moet dus als schrijver best wel eigenwijs durven zijn”, zegt Hanneke lachend.

“De titel van je hernieuwde debuut ‘Terug naar Avebury’ vind ik in elk geval al geweldig gekozen”, meent Ferdinand.

Zonder dat ze het van elkaar weten blijken beide schrijvers een zwak voor het zuidwesten van Groot-Brittannië te hebben. Over één vraag zijn Hanneke en Ferdinand het niet eens: “Wanneer voelde je je voor het eerst echt schrijver?”

“Haha, nog altijd niet echt”, lacht Hanneke. “En jij?” Ferdinand: “Ik had wel het gevoel dat ik schrijver was op het moment dat er een doosje met twaalf auteursexemplaren van mijn debuutroman door de post werd gebracht, maar misschien is dat valse onbescheidenheid, ik weet het niet.”

Corona als wig

Het gesprek wervelt verder, van zorgen over de omgangvormen in de Tweede Kamer tot de problemen in de samenleving.

Hanneke: “De piramide van Maslow is er niet voor niets, we willen allemaal gezien, gehoord en gewaardeerd worden als mens. Dat had Ferdinand zelf ervaren toen hij voor research voor zijn roman ‘De Tredde Perioade’ in Siberië terecht kwam. Hij kwam daar, zoals hij het omschreef, om de mensen en hun manier van leven boven de poolcirkel te leren kennen. Door zijn human interest sloot hij warme vriendschappen met de mensen aldaar.”

Ferdinand: “De huidige situatie waarin generaliserend over ‘de Rus’ als ‘fout’ wordt gesproken, is verschrikkelijk. 99% van de mensen daar zijn net als wij, druk met het proberen een zo leuk mogelijk leven te hebben. Het is het landsbestuur dat verantwoordelijk is; niet de bevolking.”

Hanneke: “Een thema waar we beide nogal op aansloegen was de coronacrisis. Ferdinand vroeg mij naar aanleiding van mijn nieuwe boek ‘De Negende Golf’ hoe ik de die periode had ervaren. Waarom dit het startpunt van mijn nieuwe boek was geworden. Waarop ik alleen maar kon aansluiten op het thema van het menszijn en de behoefte van ieder mens om gezien en gehoord te worden. Want dát was wat mij in die coronacrisis zo heeft getroffen. De wig die werd geslagen tussen mensen die verdwenen in kampen en vaststaande ideeën. Ferdinand vertelde over de schrijnende gevallen die hij vanuit zijn werk in de uitvaartbranche had meegemaakt.”

Ferdinand: “Er zijn toen, door de maatregelen die ons opgelegd waren, diepe wonden geslagen wat betreft rouwverwerking. Wonden die mogelijk nooit meer helen.”

Hanneke: “Waar we het roerend over eens waren, was het in onze ogen ouderwetse en grotendeels achterhaalde links-rechts denken, terwijl we mondiaal zouden moeten streven naar een harmoniemodel.

Vaste personages

Ferdinand vertelt over zijn twee laatste thrillers ‘De Museummoard’ en ‘Mienskiplike dealer’, thrillers die zich beide in Heerenveen afspelen. In het laatste boek is het Posthuis Theater de plaats van delict, een reden om dáár in september de boekpresentatie te houden. Voor beide Friestalige thrillers gebruikt hij dezelfde personages. Grappig is, dat ook Hanneke haar personages uit ‘Het achtvoudige pad’ heeft gebruikt voor haar nieuwe boek ‘De negende golf’.

Hanneke: “Het is fijn om een kapstok te hebben waarmee je verschillende verhalen kan vertellen. Een andere overeenkomst is de herkenbaarheid van de plekken. ‘De negende golf’ speelt zich deels af in Oudehorne.”

Ferdinand: “Daar heb je wat mee?”

Hanneke knikt. “Ik heb een poosje meegewerkt op zorgboerderij en kinderopvang It Hummelhûs, daar was ook de presentatie van het boek.”

Slotwoord

Er is over en weer zoveel te vertellen en te verdiepen, dat we op deze pagina’s bij lange na niet genoeg ruimte hebben om dit alles op te kunnen opschrijven. We besluiten om - bij wijze van slotwoord - terug te gaan naar de reden van ons gesprek: het gedeelde schrijverschap. Met als opzet een gesprek tussen twee totaal verschillende schrijvers. Aan het einde van het gesprek blijkt dat Hanneke Dragtsma en Ferdinand de Jong meer met elkaar gemeen hebben, dan in eerste instantie gedacht. “Uiteindelijk blijven we allemaal mensen met dezelfde behoeften”, besluiten de twee.

KADER


Hanneke Dragtsma - ‘De negende golf’

Hanneke Dragtsma maakt zich in haar boeken sterk voor een stukje aardsbewustzijn. Sinds haar debuut ‘In transitie’ (2012) publiceerde ze onder andere ‘Pepita Perez’ en ‘Het achtvoudige pad’. Haar werk verweeft thema’s als identiteit, mystiek, verbondenheid en loslaten tot persoonlijke, spirituele romans. In haar nieuwste roman ‘De negende golf’ verandert - na een voorspellende droom - Sarahs werkelijkheid voorgoed. Haar persoonlijke reis voert door verschillende lagen van bewustzijn, op zoek naar inzicht in de huidige staat van zijn, die overspoeld lijkt te worden door een allesvernietigende muur van water, de ‘negende golf’.
.

Ferdinand de Jong - ‘Mienskiplike dealer’

Ferdinand de Jong is een geliefde en toegankelijke stem in de hedendaagse Friestalige literatuur. Zijn romans combineren spanning, humor en herkenbare personages.

‘Mienskiplike dealer’ is it twadde diel yn in searje plysjeromans yn en om It Hearrenfean. In fragmint: "Hy rint nei ien fan de kasten dêr’t ark yn leit, lûkt him wat nei foaren en docht op gefoel in taast achter de kast. En noch in kear. En nochris... Dan krijt er syn mobyl, docht it ljochtsje oan en skynt achter de kast. Hy wurdt sa wyt as kryt...

..

Hanneke Dragtsma en Ferdinand de Jong: twee schrijvers, één verhaal