Brandweerofficier Gerard Hoen: “Laten we er samen iets moois van maken”
In het leven van Gerard Hoen (62) komen twee werelden samen: die van de daadkrachtige brandweerman en die van de creatieve geest. Al 35 jaar staat hij paraat om levens te redden en mensen bij te staan, maar net zo vanzelfsprekend zoekt hij verbinding met humor, cabaret en hilarische dorpsgrappen.
Voor Hoen draait alles om saamhorigheid, of het nu gaat om een brand blussen, nieuwe brandweerlieden opleiden of samen een luchtige grap uithalen. Zijn verhaal benadrukt het belang van elkaar helpen, vertrouwen hebben in elkaar en samen iets moois neerzetten. “Het allermooiste is dat je het samen doet”, zegt hij meerdere keren tijdens dit gesprek.
Gerard Hoen groeide op in Heerenveen en verhuisde in 1984 naar Tjalleberd. Toen hij daar zijn draai had gevonden en het huis was verbouwd, werd het tijd voor nieuwe bezigheden. “Ik had behoefte om ergens bij te horen en bij te dragen aan de dorpsgemeenschap. Zo kwam ik in 1990 bij de brandweer. De allereerste keer dat ik in actie moest komen was bij een grote brand op het Burgemeester Kuperusplein in Heerenveen bij de Friese Bandenservice. Misschien weten veel mensen dat nog?”
Brandweerloopbaan
De brandweerloopbaan van Gerard Hoen verliep stap voor stap. Hij ging van brandwacht tweede klas naar brandwacht eerste klas; van hoofdbrandwacht, onderbrandmeester uiteindelijk naar brandmeester en is nu officier van dienst. “Ik ben echt van onderaf begonnen. Dat maakt dat je elke stap waardeert. Van wat begon als een hobby heb ik in 2006 mijn werk kunnen maken. Op 1 oktober van dit jaar vier ik mijn 35-jarig jubileum bij de brandweer.”
Brandweerman ben je niet zomaar. De nodige cursussen en ook fysieke testen moet je goed doorstaan. Hoen geeft al 25 jaar les bij Brandweeropleidingen Noord, het samenwerkingsverband van Friesland, Groningen en Drenthe. Het is prachtig werk, vindt hij. “Mensen komen als groentjes binnen en je levert ze af als beginnend beroepsbeoefenaar. Sommigen haken af; bij anderen neemt de passie voor het vak alleen maar toe. Die blijven vaak ook jarenlang brandweerman. Ik zie bij de jubilarissen in ons blad veel mensen die ik heb opgeleid, soms al twintig jaar of langer geleden.”
“Je weet niet wat de dag je brengt. Je maakt veel mee”,
Brandweerman zijn is niet alleen maar heldhaftig uitrukken. Het is ook keiharde realiteit. “Je weet niet wat de dag je brengt. Je maakt veel mee”, beaamt Hoen. “Als een ander leed heeft, dan komen wij. Dat leed kan klein zijn, maar ook heel groot. Daar moet je mee om kunnen gaan. Mensen helpen is verreweg het allermooiste wat er is. Dat is waar je het voor doet. Er is veel dankbaarheid binnen ons werk. Waar je ook veel kracht uithaalt is de band die je met elkaar hebt. Je moet blind op elkaar kunnen vertrouwen. Bij de brandweer moet je oplossingsgericht en creatief zijn. Bij verkeersongelukken bijvoorbeeld is het belangrijk dat je technisch inzicht hebt en ook dat je in staat bent het overzicht te behouden. Dat vraagt veel van je.”
Hoen is getrouwd, vader van twee zoons en heeft een kleinkind. Hij geeft aan dat zijn passie veel impact had op de gezinssituatie. Ze moesten altijd rekening met hem houden. Hij kon zomaar weggeroepen worden.
In Friesland draait de brandweer grotendeels op vrijwilligers. “In onze provincie zijn 66 brandweerkorpsen actief. Oudega Smallingerland is er als laatste bijgekomen. We doen er alles aan om als er een melding komt zo snel mogelijk ter plaatste te zijn. Zo’n 1300 vrijwilligers staan dag en nacht paraat. De alarmcentrale hoeft maar een druk op de knop te geven en ze zijn er. De brandweer is een van de meest gewaardeerde hulpdiensten. We staan landelijk hoog aangeschreven. We hebben het in Nederland goed voor elkaar wat dat betreft. Dat mag ook wel eens gezegd worden.”
Toch beperkt de brandweer zich niet tot noodsituaties. “We zijn ook zichtbaar in het dorp, bijvoorbeeld bij evenementen of op scholen. Dan geven we voorlichting of zijn op een andere manier aanwezig. Dat schept een band met de gemeenschap. Mensen weten wie je bent, en dat maakt de drempel lager. We zijn er niet alleen om branden te blussen. We zijn er voor ieders veiligheid.”
Brandweer Tjalleberd bij beste vijf van Nederland
De brandweer van Tjalleberd is er in geslaagd zich te plaatsen bij de beste vijf korpsen van Nederland. Dat is in Friesland nog niet eerder voorgekomen, volgens Gerard Hoen. “Op 27 september strijden wij om de landstitel in de landelijke hoofdklasse. Op uitnodiging hebben we geoefend in Elspeet en we gaan ook nog in Heerenveen en Franeker op oefening. En dan gaan we zien hoe ver we komen.”
Humor en creativiteit
Naast zijn werk spelen humor en creativiteit belangrijke rollen in zijn leven. Zo maakte Gerard jarenlang deel uit van RynkRank, het amateurcabaretgezelschap uit Tjalleberd. ‘Rynkrank’ is Fries voor gammel, een zootje ongeregeld. “We hebben 24 jaar lang gespeeld”, vertelt Gerard. “In Friesland maar ook ver daarbuiten zoals in Den Haag en Lelystad. We schreven alles zelf: teksten, muziek, sketches. Het was geweldig om te doen.” Hoewel de groep inmiddels is gestopt, koestert hij de herinneringen. “Het was een tijd vol creativiteit en saamhorigheid. Precies de dingen waar ik waarde aan hecht.” Soms kan hij het niet laten en ‘doet hij weer wat’, zoals hij het zelf omschrijft. “Voor het 65-jarig bestaan van de Geitenfok Vereniging heb ik met hulp een kleine voorstelling geschreven.”
De creatieve geest van Gerard Hoen laat zich ook zien wanneer hij vertelt over de grappen die hij samen met een paar anderen in zijn dorp heeft uitgehaald, bijvoorbeeld op 1 april. “We hadden een slechte riolering in Tjalleberd. Daarom organiseerden wij een informatiemiddag voor alle inwoners om hier wat aan te doen. De mensen kregen uitleg met filmpjes en zo en ze kregen een potje mee naar huis met een vloeistof. De belangstelling was enorm; die 150 potjes met plastic handschoenen waren zo snel op, dat we achter in het café snel nieuwe moesten maken. De mensen moesten de vloeistof op 1 april om acht uur ’s avonds door de wc spoelen en dan een sticker op hun raam plakken. Haha, een geweldig grap was dat.”
Bomen planten op de oprit
“We zijn ook eens met bomen in de weer geweest. Bij ons op De Streek werden steeds meer bomen gekapt. Er kwam weer een informatiemiddag waarbij de plannen werden gepresenteerd om bomen te herplanten. Ze moesten op de gekste plaatsen geplant worden, soms zelfs midden op een oprit. Dat vonden die mensen niet leuk, haha. Die grap was heel geslaagd. Aan het eind kreeg iedereen een boompje mee naar huis; toch goed voor de natuur.”
Soms lukken grappen ook niet, vertelt Gerard. “In de film ‘New Kids’ werd niet zo positief over Friezen gesproken. Wij zonnen op wraak. We zochten uit waar de groene Opel Manta uit die film was en dienden het verzoek in deze te mogen lenen, maar het verhaal erbij te vertellen dat hij gestolen was. Op nieuwjaarsdag wilden wij hem in het Opel automuseum in Tijnje te voorschijn laten komen. Maar we kregen nul medewerking. Dit is niet gelukt helaas.”
De liefde voor techniek
Naast brandbestrijding en cabaret heeft Hoen ook altijd een passie gehad voor techniek. “Elektronica, apparaten repareren, dingen uit elkaar halen en weer in elkaar zetten, ik heb het altijd interessant gevonden. Ik maak me dan ook zorgen over de toekomst van het vakmanschap. Je ziet dat technische opleidingen verdwijnen. Jongeren kiezen vaker voor ICT of andere richtingen, terwijl echte vakmensen hard nodig blijven. Mijn zoon is autospuiter geworden, maar moest daarvoor naar Zwolle, omdat er in Friesland geen opleiding meer was. Dat vind ik jammer. We hebben juist behoefte aan mensen die met hun handen kunnen werken. In mijn ogen blijft het ambacht onmisbaar in de samenleving.”
Saamhorigheid als fundament
Of het nu gaat om het blussen van een brand, het begeleiden van nieuwe brandweermensen, het optreden met zijn cabaretgroep, of het sleutelen aan een stuk elektronica, iedere keer komt het weer op hetzelfde neer: er iets moois van maken, het liefst met elkaar. “Het allermooiste is dat je het samen doet”, zegt Gerard Hoen dan ook tot slot. “Wat ik de lezers nog mee wil geven is het volgende: het is mijn wens dat de mensen om elkaar blijven denken. Als iemand hulp nodig heeft, bied je dan aan. Doe dingen samen en heb wat voor elkaar over. Er is niets mooiers dan elkaar helpen. Dan is er meteen die saamhorigheid in je buurt. Laten we er samen iets moois van maken.”
