INTERVIEW | Doelman Jan Bekkema is al jaren derde doelman bij sc Heerenveen: “Soms moat in minske tefreden wêze en wurdearje watst hast”

Die uitspraak tekent Jan Bekkema. Dat hij nu niet bij sc Heerenveen of een andere mooie club onder de lat staat, heeft ook met zijn karakter te maken. Terugkijkend had de doelman met de vuist op tafel moeten slaan en minder snel tevreden moeten zijn met een rol in de schaduw. Als Bekkema de klok terug kon draaien, had hij het zeker anders aangepakt.

Voetbaldier

Dat is echter niet gebeurd en Jan Bekkema is realistisch. Hij is een voetbaldier en kan bij sc Heerenveen iedere dag doen wat hij het liefst doet: op het veld staan. Bovendien geeft de club hem de kans een keeperstrainerscursus te volgen en zich te ontwikkelen. “Ik wol yn’e fuotballerij wurkje. It soe moai wêze as ik letter by Hearrenfean oan de slach kin en de jonges myn ûnderfiningen meijaan kin.”

As de foarm der net is en it sit tsjin, kin it it meast iensume fak wêze dat der is

Zijn woorden betekenen niet dat de doelman de hoop heeft opgegeven. Een Duits avontuur liep uit op niets, maar wie weet. “Ast sjochst hoefolle tredde keepers in kâns krigen en pakt hawwe, je moatte ek in bytsje gelok hawwe.” De plek op de bank heeft hem geen goed gedaan, beseft Bekkema, die naar eigen zeggen bekend stond als een goede keeper die veel ballen pakte, maar zich voetballend moest ontwikkelen. Het voetballende gedeelte gaat hem beter af, maar omdat sc Heerenveen geen beloftenteam meer heeft, krijgt hij amper de kans zijn kwaliteiten te tonen. Alleen tijdens oefenduels in interlandperiodes mag hij onder de lat plaatsnemen. “Dan is it dreech om it byld dat minsken fan dy ha te feroarjen. Dan tinke se: ‘Dy sit al sa lang yn syn rol’, en sjogge se net fierder.”

Zwaar beroep

De rol van derde doelman achter Andries Roorda en Mickey van der Hart is drieledig. Na trainingen moet Bekkema er zijn voor de spelers die af willen werken op doel; rondom wedstrijden fungeert hij als klankbord voor zijn collega-keepers en tijdens interlandperiodes neemt de tegenwoordig in Frieschepalen wonende Bekkema de rol van keeperstrainer op zich. Hij staat nog tot aan het einde van het seizoen onder contract bij sc Heerenveen. “Ik ha it op training swierder as de oare beide keepers,” zegt hij, “mar it ôfwurkjen nei ôfrin is it leukste dat der is. De iene kear pakst alles en kinst de jonges dole en de oare kear is it oarsom. It is, sis mar, op in serieuze manier in bytsje ouwehoere.”

Immen dy’t sels net keept hat, kin gjin goed oardiel jaan

Het ambt van doelman is zwaar, vooral mentaal, vindt Bekkema. Als het vertrouwen aanwezig is en de prestaties goed, is het makkelijk om keeper te zijn, maar wanneer er twijfel in het hoofd sluipt, is ieder schot op doel een uitdaging. “As de foarm der net is en it sit tsjin, kin it it meast iensume fak wêze dat der is. Ast as keeper tinken giest, hast in probleem, want do moatst yn in split second reagearje kinne.”

De perfecte lengte

De vele aandacht van de media voor het betaalde voetbal maakt het er voor doelmannen bovendien niet makkelijker op. meent Bekkema. Veel verslaggevers hebben geen verstand van het keepersvak, vindt hij. “Se tinke datst in skot fan sân meter ôfstân samar even pakst. Dat is sa dreech, de réaksjetiid is lyts en dan moatte je ek noch de mazzel ha datst gjin rebound weijoust. Immen dy’t sels net keept hat, kin gjin goed oardiel jaan.”

Jan Bekkema hoopt  nog altijd op een doorbraak, maar is niet ontevreden over zijn rol bij sc Heerenveen

Een doelman moet volgens hem over een breed palet aan kwaliteiten beschikken. Keepers moeten uitstraling hebben, mee kunnen voetballen, het spel kunnen lezen en op basis daarvan de juiste positie kiezen en de defensie organiseren. “Moatst as in skaker foarút tinke kinne”, aldus Bekkema, die de Belgische doelman Thibaut Courtois van Real Madrid als de beste doelman ter wereld beschouwt. In Nederland behoren Justin Bijlow van Feyenoord en Twente-doelman Lars Unnerstall tot de top, vindt de Fries. 

Met zijn 1.88 meter heeft Bekkema de perfecte lengte voor een doelman, vindt hijzelf. Bij langere keepers gaat volgens hem de lengte ten koste van de lenigheid. Zijn collega Andries Noppert is de uitzondering op de regel. Bekkema: “Mar Andries hat in turnferline, dat skeelt.”

Friese keepers

Stijlvolle keepers zijn voor het publiek mooi om naar te kijken, maar stijl is niet belangrijk, vindt Bekkema. “Fuotbal is gjin sjuerysport. Je moatte ballen keare en punten pakke foar it team, hoe makket net út.” Hij haalt Unnerstal aan als voorbeeld. PSV liet de Duitser gaan vanwege zijn voetballende capaciteiten. Bij Twente groeide Unnerstal vervolgens uit tot sterkhouder. Bekkema: “Ik tink dat PSV dêr wol spyt fan hat.”

Met Andries Noppert, de uit Katlijk afkomstige Bernt Klaverboer en Jan Bekkema, telt de keepersafdeling van sc Heerenveen drie Friezen. Alleen Mickey van der Hart en de nieuwe keepertrainer Frans Hoek zijn geen Fries. Bekkema vindt het fijn om met provinciegenoten samen te werken. “It Fean is in Fryske klup en heart by de Fryske kultuer. Dat moat sa bliuwe. Yn dy sin fiel ik my ek wol in bytsje in kultuerbewaker.”

Dicht bij het vuur blijven

Bekkema’s contract loopt aan het einde van het seizoen ten einde. Hij wil graag bij de pompeblêdenclub blijven, maar weet dat die beslissing niet alleen aan hem is. De doelman weet niet hoe de huidige hoofdtrainer Robin van Persie verder wil, maar wat de toekomst ook brengt, de geboren Drachtster zal in zijn hart altijd blijven juichen voor sc Heerenveen.

Moeite met zijn huidige rol heeft Bekkema niet en verwacht hij ook niet te krijgen. De goalie neemt als het moet moeiteloos nog een aantal jaren plaats in de dug-out. “Mei myn keepersoplieding ynvestearje ik yn in nije takomst. Salang’t ik net stilstean yn myn ûntwikkeling, fyn ik it prima. It moat my fierder helpe. En wa wit komt der in situaasje dat de tredde keeper nedich is. Dêrom moat ik ticht by it fjoer bliuwe, as it moat stean ik der.”

Tekst Gurbe van der Woude
Foto’s FPH / Mustafa Gumussu

Jan Bekkema in actie tijdens de voorbereiding. Op de achtergrond Andries Noppert en Harmen Kuperus