Onvrede aan de pomp en zorgen bij ondernemers uit de regio: stijgende brandstofprijzen komen hard aan

De onrust in het Midden-Oosten werkt direct door in de diesel- en benzineprijzen en dat merken zowel klanten als bedrijven in hun portemonnee. Bij het BP-station aan de Haskeruitgang in Heerenveen, vlak bij de A7 en een bekende stop voor forenzen, vrachtwagenchauffeurs en zakelijke rijders, is de impact dagelijks voelbaar. Medewerker Hendrika (56) merkt dat de sfeer onder klanten de afgelopen tijd zichtbaar is veranderd.

“Normaal hangt hier een gemoedelijke sfeer, maar de laatste dagen hoor je vooral veel frustratie zodra mensen binnenkomen,” zegt ze. “Er wordt veel geklaagd over de overheid, over de oorlog en over het feit dat tanken in het buitenland vaak goedkoper is. Je merkt dat de rek er bij veel mensen wel uit is.” Volgens Hendrika zijn de prijsstijgingen onderwerp van gesprek bij vrijwel iedere klant die het station binnenloopt. Het BP-station aan de Haskeruitgang is een plek waar veel verkeer samenkomt: van regionale automobilisten tot chauffeurs die onderweg zijn naar elders in het land. Juist daardoor krijgt het personeel dagelijks een breed beeld van wat er leeft.

Hendrika van BP tankstation De Haskeruitgang - Foto: Rudy Bouma

“Mensen moeten toch tanken, maar doen het met tegenzin,” zegt Hendrika. “Ik sta hier altijd met een glimlach, maar als je vier of vijf dagen per week vooral gemopper hoort, dan trekt dat ook op het personeel een wissel. Dit zijn voor mij echt een van de zwaarste weken sinds ik hier werk.”

De oplopende prijzen raken dus niet alleen de automobilist, maar drukken ook op de sfeer aan de pomp. Waar normaal nog ruimte is voor een praatje, overheersen nu zorgen over kosten, koopkracht en wat er nog meer aankomt.

Transportsector voelt prijsstijging direct

Voor ondernemers die dagelijks veel kilometers maken, zijn de gevolgen nog groter. Bij Hoekstra Transport in Sneek komt de stijging van de dieselprijs volgens directielid Christien Lycklama à Nijeholt bijzonder hard aan.

“Sinds 1 maart is de dieselprijs met 35 cent per liter gestegen. Wij rijden al vijf jaar met ons hele wagenpark op HVO100, maar die prijs is één op één gekoppeld aan diesel. Als je op jaarbasis zo’n 1,5 miljoen liter verbruikt, dan hoef je niet uit te leggen wat dat met je kosten doet.”

Volgens haar komt deze stijging boven op een reeks andere lastenverzwaringen. “We hebben sinds januari al een loonkostenstijging van 7 procent door de nieuwe cao, forse investeringen in verduurzaming en vanaf 1 juli komt ook de vrachtwagenheffing eraan. In een sector met marges van gemiddeld 2 procent kun je dit simpelweg niet zelf blijven opvangen.”

Jense van Bethlehem tankt de vrachtwagen van Hoekstra bij - Foto: Stefan van Brummen

Het transportbedrijf ontkomt er volgens haar dan ook niet aan om de extra kosten door te berekenen aan klanten. Toch merkt zij daar op dit moment nog relatief weinig weerstand tegen.

“Onze klanten zien zelf ook wat er aan de pomp gebeurt. Bovendien werken we al bijna 25 jaar met brandstofclausules in onze contracten. Maar dat neemt niet weg dat er iets moet gebeuren.”

Lycklama à Nijeholt vindt dat de overheid moet ingrijpen om verdere schade te beperken. “Een groot deel van de brandstofprijs bestaat uit accijns en belasting. Ik vind echt dat Den Haag nu aan zet is: verlaag tijdelijk de accijns of stel de vrachtwagenheffing uit. Anders jaag je de inflatie weer verder aan en belanden we in een loon-prijsspiraal.”

Nog druk, maar zorgen over de langere termijn

Ondanks de oplopende kosten merkt Hoekstra Transport op dit moment nog geen afname in het werk. “We hebben het drukker dan ooit,” zegt Lycklama à Nijeholt. “Maar op langere termijn worden consumenten en bedrijven vaak voorzichtiger als de onzekerheid toeneemt. Oorlog, hoge prijzen en onrust zorgen bijna altijd voor uitstel van investeringen en bestedingen.”

Ook andere ontwikkelingen zetten de sector onder druk, zoals zero-emissiezones in grote steden. “In ongeveer dertig steden mogen we straks alleen nog met elektrische trucks naar binnen, terwijl de laadcapaciteit lang niet overal op orde is. Dat levert planners veel extra werk, rompslomp en kosten op.”

Ook rijschoolhouder voelt het aan de pomp

Niet alleen grote transportbedrijven, ook kleinere ondernemers voelen de hogere brandstofprijzen direct. Rijschoolhouder Monique Kooistra uit Makkum ziet haar kosten langzaam oplopen.

“Ja, dat merk je zeker. Een volle tank betekent nu al gauw ruim 20 cent per liter extra aan kosten.”

Voorlopig probeert zij die stijging nog zelf op te vangen. Om efficiënter te werken, spreekt ze vaker vaste opstapplekken af in Bolsward en Sneek.

Foto: Rijschool Monique Makkum 

“Zo hoef ik minder onnodige kilometers te rijden. Dat scheelt voor mij in brandstofkosten en is uiteindelijk ook praktischer voor de leerlingen. We moeten elkaar een beetje tegemoetkomen.”

Maar als de brandstofprijzen hoog blijven, sluit ze een prijsverhoging niet uit. “Ik kan het nu nog opvangen, maar als dit langer duurt, dan zal ik de lesprijs moeten verhogen.”

Frustratie groeit

De stijgende brandstofprijzen raken daarmee steeds meer lagen van de samenleving. Aan het BP-station in Heerenveen uit zich dat in openlijke frustratie, terwijl ondernemers in Sneek en Makkum achter de schermen rekenen, schuiven en vooruitkijken. De ene probeert efficiënter te plannen, de andere roept op tot ingrijpen vanuit Den Haag. Maar de boodschap is overal dezelfde: de ruimte om nog meer prijsstijgingen op te vangen, wordt snel kleiner.

Foto: Rudy Bouma