Koen Klinkhamer: “In mijn eentje ben ik op mijn best”
In een uitzending van Omrop Fryslân HEA! werd hij ‘De tuinman in de roze auto’ genoemd. Bij mij komt bij aankomst bij ‘MFA de Spil’ aan het Schoterplein, de uitvalsbasis van Wijkbeheer Skoatterwald, meteen de associatie op aan een Viking. Zijn imposante gestalte, zilverkleurige lange haar en baard, vormen een prachtig contrast met de helderrode steen van de Spil. Zijn gezicht splijt open in een brede lach en prompt begint de zon de schijnen. Met een onvervalst Drents accent worden we welkom geheten. Niets doet vermoeden dat de 58-jarige tuinman bij Wijkbeheer Skoatterwald, een veelbewogen verleden achter de rug heeft. Zijn verhaal.
Koen Klinkhamer werd in 1960 geboren in Anloo, een ruim 400 inwoners tellend esdorp in de gemeente Aa en Hunze in Drenthe, in de buurt van Assen. Vader Geert en moeder Sjoukje zetten zes jongens en twee meiden op de wereld. Leren was duidelijk geen hobby van de jonge Klinkhamer. Hij verafschuwde de lagere school en bracht het niet verder dan de vierde klas. “Ik gooide er met de pet naar en was gewoon niet te handhaven. Wel was ik heel handig; wat mijn ogen zagen, maakten mijn handen. Ik was groot voor mijn leeftijd en had blijkbaar een gave voor technische dingen. Daarnaast was ik ook niet op mijn mondje gevallen. Als ik toch niet meer naar school ging, dan moest ik maar aan de slag, vonden mijn ouders. Dat betekende voor hen ook een mond minder te voeden. Dus kwam ik op mijn twaalfde in de machinekamer van een schip, dat op de grote vaart voer, werd machinist en deed dat zeven jaar.”
Drie jaar in coma
In een periode dat hij aan de wal was, ontmoette hij een leuk meisje en zette met haar een dochter en een zoon op de wereld. De zon scheen voor het gezin Klinkhamer. Tot die zwarte dag in 1979 dat hij en zijn zwangere vrouw een zwaar motorongeluk kregen, waarbij Koen zo’n beetje alles brak wat er te breken viel en zijn vrouw en ongeboren kind overleden. Koen raakte in coma en werd drie jaar later pas wakker.
Hij herinnert zich dat moment nog als de dag van gisteren. Hij vertelt: “Ik had door mijn nomadische bestaan als machinist op de grote vaart sowieso al niet zo’n hechte band met mijn familie en dat werd er niet beter op toen ik ze rond mijn bed als door een waas hoorde zeggen dat de stekker er maar uitgetrokken moest worden, omdat ik toch niet meer bij kennis zou komen. Toen was ik van het ene op het andere moment volledig bij bewustzijn. Ik dacht: ‘Dat gaat mooi niet door. Koen de pijp uit en jullie er met het geld vandoor.’ Ze schrokken zich helemaal kapot, toen ik plotseling mijn ogen opendeed en ze recht in hun gezicht aankeek. Ze gingen er als dieven in de nacht vandoor en ik heb ze eigenlijk nooit meer weergezien.”
Wereld stortte in
Zichtbaar aangedaan vervolgt hij zijn verhaal: “Mijn beurt om te schrikken kwam nog, toen het ziekenhuispersoneel mij vertelde dat ik drie jaar ‘onder zeil’ was geweest, dat mijn zwangere vrouw en ongeboren kind om het leven waren gekomen bij dat motorongeluk en dat ‘mien Moe’ in die periode was overleden. Uiteraard moest ik een behoorlijke periode revalideren. Ik had zo’n beetje alles gebroken wat er te breken viel en mijn been was als bij een soort bionische man met talloze platen en schroeven weer in elkaar ‘geknutseld’. Het mag duidelijk zijn dat mijn bestaan als zeeman voorbij was; van het ene op het andere moment was de bodem onder mijn bestaan weggeslagen door dat ongeluk. Alles was me afgenomen. Maar daar praat ik liever niet meer over. Dat is veertig jaar geleden, dat is het verleden.”
Klinkhamer raakte aan de drank, verzoop en verbraste al zijn geld en leidde vanaf dat moment een zwerversbestaan. “Ik sliep waar ik kon, soms in een goedkoop hotelletje maar soms ook op een beschut plaatsje in de buitenlucht. Ik had geen vaste woon- of verblijfplaats en zwierf heel Nederland door. Ik kon nergens aarden en trok meestal na een korte periode verder. De enige met wie ik contact had was mijn broer in Duitsland, die regelmatig een hotelrekening voor me betaalde. Zo heb ik een jaar of dertig van dag tot dag geleefd. Gelukkig had ik een deel van mijn verzekeringsuitkering op een rekening vastgezet voor mijn zoon en dochter. Voor hun opvoeding, opleiding en studie en die zijn prima op hun pootjes terecht gekomen. De een is rechter geworden en de ander is advocaat.”
De bak in of verdwijnen uit Leeuwarden
Tijdens een van die zwerftochten kwam Koen in Leeuwarden terecht. Daar ontmoette hij een gescheiden vrouw met een kind en er ontstond wat. “Daar ben ik bij ingetrokken. Ik had toen een eigen handeltje in fietsen en dat liep leuk, maar na een jaar of vijf kwam daar een einde aan. Dat was nadat ze mij vertelde dat haar vorige man, de biologische vader, het kind seksueel had misbruikt en dat ze daarom van hem was gescheiden. Toen kwam er bij mij een rood waas voor mijn ogen. Ik ben naar die vent toegestapt en heb hem alle hoeken van de kamer laten zien.”
De rechter was clement, hij had begrip voor Koen zijn beweegredenen, alhoewel hij het eigen rechter spelen uiteraard niet goedkeurde. “Ik kreeg de keus: of een paar jaar de bak in of uit Leeuwarden verdwijnen en vooral nooit meer terugkomen. Ik heb toen mijn spullen gepakt en ben maar Heerenveen verhuisd. Daar zat ik eerst een tijdje in een caravan, voordat ik een flat kreeg toegewezen en vijf jaar later een beneden-woninkje. Waar ik het nu prima naar mijn zin heb. Vrouwen? Geen vrouwen meer in mijn leven. Het leven is al duur genoeg en zoveel krijgen we al niet.”
Wijkbeheer Skoatterwald
Koen Klinkhamer kwam in dienst bij sociaal werkvoorzieningsschap Caparis en werd gedetacheerd bij Wijkbeheer Skoatterwald. Daar werkt hij in zijn eentje. “Ik wil alleen werken,” licht hij toe, “want in een team, daar zou toch maar gelazer van komen. Laat mij maar lekker in mijn eentje werken, dan ben ik op mijn best.”
Skoatterwâld is de nieuwste woonwijk van Heerenveen, ruim opgezet met statige lanen. De wijk ligt oostelijk van de A32, op loopafstand van de bossen en Landschapspark Oranjewoud. Net als elke andere wijk en elk dorp in de gemeente Heerenveen heeft Skoatterwald een team waar de inwoners van betreffende wijk meldingen aan door kunnen geven over bijvoorbeeld het onderhoud van openbare voorzieningen in de wijk. Dat kan variëren van een losliggende stoeptegel, via niet-werkende straatverlichting tot hondenoverlast of een overmaat aan onkruid in een perk. Dat mag telefonisch, maar ook online.
Koen Klinkhamer: “Wat ik doe? Groenonderhoud van een aantal perken en een aantal openbare grasveldjes tussen de huizen in. Losse bladeren van de straat halen, afval en onkruid verwijderen, grasmaaien op plaatsen waar de grote maaiers niet kunnen komen et cetera. Dat doe ik steevast in mijn roze Ligier brommobiel, wanneer nodig met mijn aanhangertje erachter. Daar heb ik vierenhalve dag per week werk aan. Op de vrijdagmiddag probeer ik alle afspraken te maken, met de pedicure en de huisarts bijvoorbeeld. In mijn autootje heb ik op de radio altijd Nederlandse zenders staan. Die liedjes kan ik tenminste verstaan. En soms zit ik ook wel eens keihard mee te zingen bij de liedjes die ik ken. Dan zie ik de wijkbewoners lachen wanneer ze mij tegenkomen, maar dat kan me niets schelen.”
De zon schijnt weer voor Koen Klinkhamer!
Door Wim Walda Foto: Mustafa Gumussu
Lees ook
