KV Foarút Tjalleberd viert 125-jarig bestaan met jubileumpartij

Het vermoeden bestaat dan ook dat de drie mannen achter de oprichting afkomstig waren uit het Westen van de provincie waar de kaatssport veel groter was. We togen op een woensdagavond naar het veld van voetvalverenging Gersloot, ook de thuisbasis van de kaatsvereniging, waar we ons tijdens een training alles lieten uitleggen over partijen, perken, opslagers, voorinsen, proppen, krammen, een kaats en de telegraaf.

Dat het sportveld van Gersloot sinds een jaar of drie ook de thuisbasis is van KV Foarút heeft een praktische reden. “Door de bouw van een Multi Functionele Accommodatie en school bij de sportvelden in Tjalleberd werd de ruimte kleiner en moesten we kaatsen op een bijveld. Dat was te klein”, legt Dennis Waringa, die sinds vijf jaar de voorzittershamer van de vereniging hanteert, uit. “Bovendien zat er een bos naast en was je elke keer vier ballen kwijt. Die zijn 25 euro per stuk en dat was te duur voor onze kleine vereniging. Hier in Gersloot kunnen we grotere partijen organiseren en maken we gebruik van De Doarpskeamer. Vorig jaar met De Doarpskeamer Partij hadden we zeventig man op papier en leg je twaalf perken neer. In Tjalleberd was ruimte voor slechts vier. Dan moeten mensen te lang wachten.”

Samenwerking

KV Foarút is georganiseerd in kaatsfederatie De Wylde Wâlden, een samenwerking van vijftien kaatsverenigingen uit de omgeving. Deze verenigingen zijn geen lid van de kaatsbond, maar spelen onderlinge toernooien. Loting bepaalt wie er bij wie in het partuur zit. “Door deze samenwerking kun je elk weekend wel ergens naartoe om te kaatsen”, zegt de voorzitter. “Het is allemaal erg gemoedelijk, toegankelijk en beslist niet op het scherpst van de snede. De afstanden zijn ook beperkter. Dat is heel anders dan dat je bij de KNKB bent aangesloten. Dan speel je ook boven in Friesland. Wel is het niveau veel hoger”, erkent Waringa.

Te klein voor de bond

Dat ze geen lid zijn van de kaatsbond heeft alles te maken met de afdracht. Die is twintig euro, terwijl de contributie slechts dertig euro per jaar is. Waringa: “Dan zou je de contributie moeten verhogen naar vijftig euro. Dat willen we niet, want dan haken sommige leden ook af. Daarnaast moesten we een verplicht aantal partijen organiseren. Daar zijn we te klein voor.”

Om de contributie hoef je het dus niet te laten. En zeker, een want kost 250 euro en dan heb je nog een bal nodig, maar kaatsen is geen dure sport. Aanwas is er wel, maar niet van de jeugd. Henk Tuiten, van ’85 tot ’98 penningmeester van de vereniging: “Bij een kroegpartij zie je dat ze het onder het genot van een glaasje bier erg gezellig vinden, maar daar blijft het bij. KV Foarút heeft niet de ambitie om jeugd op te leiden. Jonge spelers kunnen het best terecht bij kaatsverenigingen van Heerenveen en Jubbega/Hoornsterzwaag. Akkrum heeft ook veel jeugd.”

Ervaring niet belangrijk

De vereniging heeft 32 betalende leden. 22 tot 25 daarvan zijn actieve kaatsers van wie er 15 altijd van de ‘partij’ zijn. Waringa: “We kaatsen in een A- en een B-klasse. Beginners starten vaak als C-maat. Dan word je ingedeeld bij twee ervaren kaatsers en die leggen je het spelletje uit. Je kunt dus zo mee doen, ervaring is niet belangrijk.” “Terwijl je het doet, leer je het het snelst”, vult Tuiten aan, “Als je alleen maar langs de zijlijn staat, wil je na tien minuten al naar huis.”

Trainen onder Goudberg

Zoals elke woensdagavond geeft ook nu Rimar Goudberg training. Rimar Goudberg kaatste in de hoofdklasse, nam zeven keer deel aan de PC en kan populair gezegd dus wel een balletje slaan. Goudberg: “De training is vooral voor leden die nog niet zo lang kaatsen. Ze leren de basistechnieken zoals opslaan en uitslaan. Het gaat puur om techniek, hoe je moet slaan, timing. Een goede kaatser geeft vaak een moeilijke bal die moeilijk terug is te slaan. De opslag is het allerbelangrijkst.” Tuiten: “Met een goede opslag heb je de halve partij al gewonnen. Een bal met veel effect is moeilijk terug te slaan. Als het andere partuur tegen de zon in kijkt, geef je een hoge bal. Die is lastig te zien.”

Tien cent entree

Henk Tuiten kan zich tijden herinneren dat er werd gestreden om een hoofdprijs van 45 gulden voor het partuur met een entreeprijs van tien cent. “Vóór mijn tijd werd er op een stuk boerenland gekaatst. Dan was het gras gemaaid en moest eerste de schapenstront worden opgeruimd. Daar kwamen dan een zeventig, tachtig kaatsers op af. Vaak waren dat door elkaar loten partijen met een A-, B- en C-kaatser in één partuur. Maar omdat er werd geloot, kon het ook gebeuren dat je drie A-kaatsers bij elkaar had.”

Al snel voldoende animo

125 jaar geleden, in 1900, was er blijkbaar al snel voldoende animo voor het kaatsen in Tjalleberd, want er werden sinds de oprichting van KV Foarút al regelmatig kaatspartijen georganiseerd. Ook schreven de kranten er al snel over. Zo verscheen in 1901 een artikel in een toenmalige krant waarin het kaatsen in eerste instantie als ‘iets vreemds’ werd omschreven; niettemin kreeg het kaatsen langzaam maar zeker steeds meer bekendheid in de omgeving. Ook mensen uit omringende dorpen, waar in die tijd nog geen kaatsverenigingen waren, vonden hun weg naar Tjalleberd om de kaatssport te beoefenen. KV Foarút is sinds de oprichting altijd actief gebleven. Het is bovendien de oudste kaatsvereniging van dit deel van de provincie en tevens één van de oudste van de provincie Friesland.

Jubileumpartij op 28 juni

Naast de kaatsers van de verenigingen die zijn aangesloten bij De Wylde Wâlden hoopt de vereniging ook oud-leden van KV Foarút, (oud)inwoners van De Streek Ængwirden, andere (oud)kaatsers en alle andere geïnteresseerden die graag mee willen doen, of willen komen kijken, te verwelkomen bij de Jubileumpartij van KV Foarút. Die Jubileumpartij (A en B) wordt gehouden op zaterdag 28 juni vanaf tien uur op het sportveld van VV Gersloot. Er zijn leuke prijzen en daarnaast krijgt iedere deelnemer een herinnering. 

De inleg bedraagt € 7,50 per persoon inclusief broodje hamburger. Opgeven kan vóór woensdag 25 juni bij Dennis Waringa, tel: 06-53184006 of e-mail: denniswaringa@hotmail.com.

Traditioneel staat gezelligheid hoog in het vaandel. Naast de Jubileumpartij zelf is er muziek, een feesttent en genoeg te eten en te drinken.