Sport

Techniek, tactiek en teamgeest op het ijs

Door: Dennis Stoelwinder

HEERENVEEN - Curling krijgt in de media de meeste aandacht tijdens de Olympische Winterspelen, vooral door de prestaties van landen als Canada, Zweden en Noorwegen. Maar wist je dat ook in Nederland, zelfs heel dichtbij, een groep enthousiaste mensen deze olympische sport wekelijks beoefent? 

Techniek, tactiek en teamgeest op het ijs
Techniek, tactiek en teamgeest op het ijs Foto: Gea de Jong-Oud

De leden van Curling Club Fryslân trainen op maandagavond in Heerenveen en een avond later in Leeuwarden. De redactie van GrootHeerenveen kreeg een uitnodiging om zelf te ervaren hoe fascinerend deze sport is. Daar maakten we graag gebruik van.

Op een frisse maandagavond in november ligt het Thialf IJsstadion er prachtig bij. De curlingtraining is in de ijshockeyhal. Johannes Koornstra, voorzitter van Curling Club Fryslân én bestuurslid van de Nederlandse Curling Bond, is samen met Nick Buren, werkzaam voor deze bond, al vroeg aanwezig. Ze kijken toe hoe de Zamboni het ijs prepareert. Daarna gaat Johannes zelf het ijs op. Hij sproeit kleine druppels water op de banen waarop straks wordt gespeeld. “Dat heet pebbelen”, vertelt hij. “Het is een speciale techniek. De waterdruppeltjes bevriezen op het ijs. Zij verminderen het contactvlak tussen de steen en het ijs waardoor de steen veel gemakkelijker glijdt.”

Technische, tactische sport

Wie denkt zomaar even een paar ‘stenen te kunnen leggen’, moet deze verwachting bijstellen, want curling is een zeer technische en tactische sport. Johannes Koornstra, die veel curlingclinics geeft, legt het uit: “Begin gehurkt met je knieën tussen je armen. Houd de steen vast met je voorkeurshand. Als je rechts bent, draag je een glijzool onder je linker voet, dat is je glijbeen. In je linker hand hou je de veger schuin naar het ijs en de stok tegen je lichaam. Doe je heupen omhoog en zet jezelf af met je rechtervoet vanuit de rubberen hack, die vastgemaakt is aan het ijs. Je rechter been blijft gestrekt naar achter, je linker glijbeen blijft gehoekt onder je lichaam. Terwijl je glijdt, bepaal je het juiste moment om de steen los te laten en met welke ‘curl’. In de wedstrijd helpen je teamgenoten door met gebaren aan te geven wat ze van je verwachten.”

De wedstrijd

Bij een curlingwedstrijd is de teamspirit belangrijk. Er wordt gespeeld door twee teams van vier spelers. Elke speler speelt per end (speelronde), twee stenen. Elk team heeft stenen met een handvat in een bepaalde kleur. De stenen wegen bijna twintig kilo en zijn gemaakt van een speciaal graniet, dat goed bestand is tegen water, kou en stoten. De teamleden mogen om de beurt een steen spelen. De wedstrijd bestaat uit acht ends. Bij EK’s, WK’s en de Olympische Spelen, worden er per wedstrijd zelfs tien ends gespeeld. Het doel is om de stenen aan de andere kant van de ongeveer 45 meter lange baan zo dicht mogelijk bij het midden van het huis, de rode stip genaamd ‘button’, te plaatsen en eventueel stenen van de tegenstander weg te spelen.

Paralympische Spelen 

Deze avond trainen ook drie mensen mee, die aan een rolstoel zijn gebonden. Ze laten zien dat ze in staat zijn de steen een flinke afstand te laten afleggen, naar de plek waar ze hem graag willen hebben en dat zonder de hulp van vegers. Bijzonder knap. “Curling is ook een onderdeel van de Paralympische Spelen”, vertelt Koornstra. “Je ziet hier dat zij een goede steen kunnen leggen. Bij Curling Club Fryslân speelt het enige Nederlandse rolstoelteam. Zij zijn volledig geïntegreerd in de curlingsport. Valide en invalide spelers spelen samen competitie. Een van de doelen van dit team is om meer sporters in een rolstoel op het ijs te krijgen.”

Jubileum en goede prestaties

Nick Buren, werkzaam voor de Nederlands Curling Bond, komt op maandag vanuit Zwolle naar Heerenveen om te trainen. Na zijn studie sportkunde zag hij de vacature voor zijn huidige functie en solliciteerde met succes. “Zelf ben ik beginnend speler”, vertelt hij. “Het is ontzettend leuk om te doen. Er zijn vier curlingclubs in Nederland en deze club is voor mij het meest dichtbij.”

Curling wordt door jong en oud op alle niveaus gespeeld, van recreatief tot en met topspelers, die intensief trainen en zeer vaak in de sportschool te vinden zijn. “Dit jaar bestaat de Curling Bond vijftig jaar, op 23 november om precies te zijn”, vertelt Nick. “De populariteit van de sport in Nederland neemt toe en parallel daaraan ook de prestaties. Vorig jaar was Nederland zevende op het wereldkampioenschap.” “En kortgeleden heeft het mixed team, bestaande uit twee mannen en twee vrouwen, heel goed gepresteerd tijdens de WK in Schotland”, vult Johannes aan. “De dames Bomas zijn afkomstig van onze club. Ze studeren in Den Haag om veel te kunnen trainen in Zoetermeer, waar een echte curlingbaan is.”

Vegen

Sylvia Hummel is secretaris en verzorgt de communicatie voor de Curling Bond. Ze weet veel van de sport. In de wedstrijd geeft ze aanwijzingen en naast dat zijzelf haar stenen legt, is ze ook flink in de weer met de vegers. “Bij curling is vegen belangrijk om de snelheid en richting van de steen te beïnvloeden”, legt ze uit. “Door te vegen smelt het ijsoppervlak lichtjes, waardoor de steen verder rechtuit kan glijden. Alleen het team met de steen het dichtst bij het midden van het ‘huis’ scoort punten.”

Tot slot benadrukt Johannes Koornstra het plezier dat veel mensen aan deze sport beleven. Hij verzorgt geregeld clinics voor groepen mensen. Met de opbrengsten hiervan kan de club het lidmaatschap voor de eigen leden betaalbaar houden. De ijsbaan huren is prijzig. Persoonlijk heeft Koornstra iets geweldigs om naar uit te kijken. Hij gaat in april 2025 meedoen aan de WK Curling voor senioren in Fredericton, Canada.

Tekst en foto’s Gea de Jong-Oud