Tripgemaal viert 150 jaar: monument tussen verleden en toekomst

In 2026 viert dit markante bouwwerk zijn 150-jarig bestaan. Tegelijkertijd is het gemaal al een halve eeuw buiten gebruik. Een ogenschijnlijke tegenstelling, maar juist daarin schuilt de bijzondere kracht van deze plek. Hoewel de machines al 50 jaar zwijgen, staat het Tripgemaal allerminst stil. Waar ooit water werd weggepompt om het landschap bewoonbaar te houden, ontstaat nu ruimte voor nieuwe stromingen: kunst en cultuur, natuur en landschap, en maatschappelijke vernieuwing vinden hier samen een podium.

Ook dit jubileumjaar wordt het gemaal opnieuw opengesteld voor publiek. Verspreid over meerdere middagen worden bezoekers uitgenodigd om te luisteren, te kijken en elkaar te ontmoeten. Het programma brengt verschillende perspectieven samen en laat zien hoe het verleden van het gemaal verbonden blijft met actuele vraagstukken.

De feestelijke aftrap vindt plaats op zondag 3 mei met het programma ‘Pompe of fersûpe’, een titel die direct verwijst naar de eeuwenoude strijd tegen het water in Friesland. 

Het programma voor zondag 3 mei:

14.00 - 14.20 uur
De Veenmobiel bij het Tripgemaal, demonstratie en toelichting over de grondwaterstromen in Friesland, door Jan van Rijen van Wetterskip Fryslan.

14.30 - 15.15 uur
Berend Mulder, melkveehouder te Haskerdijken en lid van de gebiedscommissie Aldeboarn-De Deelen, over de uitdagingen en kansen voor boeren in het veenweidegebied Aldeboarn-De Deelen.

15.15 - 16.00 uur
Alex van de Beld, architect te Leeuwarden, over het project ‘Wateraarde’, een studie van de Academie van Bouwkunst Amsterdam en de Universiteit van Lund (Zweden) naar concrete en inspirerende ideeën voor de toekomst van dit unieke landschap. Een toelichting op de plannen en de aanwezige maquettes.

Hieronder staat een compleet overzicht van alle data: 

3 mei – Pompe of fersûpe: de toekomst van het veenweidengebied
9 mei – Nationale Gemalendag, open dag
14 juni – Onderzoeksproject door kinderen
16 augustus – Een literaire middag
12 september – Open Monumentendag met de eerste Makersmarkt