Samenzijn geeft verbinding in Oranjewoud, Koffie-ochtenden zijn meer dan ‘een bakkie doen’

En toen het door haar georganiseerde ‘koffieplein’ bij het dorpsfeest 2016 van Oranjewoud een succes bleek, kreeg een idee vorm. Maandelijkse ontmoetingen op koffie-ochtenden moesten er komen, om zo mensen met elkaar te verbinden.?

Bij Herdi Oosterbaan-van den Brink (60) uit Oranjewoud is duidelijk dat ze niet snel bij de pakken neerzit. “Organiseren, die hap!”, is haar motto. Zo wist ze na haar ontslag een eigen bedrijf in de uitvaartbranche op te starten én dacht ze na over ‘alleen-zijn’ en ‘je overbodig voelen’. “Ik ging een opleiding seniorencoach doen,” vertelt Herdi, “en schrok van de gevolgen die eenzaamheid kan hebben. Van je simpelweg isoleren tot ziek worden, met als gevolg zelfs medicatie slikken. Een hellend vlak dus. Juist bij mensen die zich niet meer nuttig voelen in de maatschappij ligt dat op de loer. Vooral de coronatijd legde het probleem bloot. Alleenwonende ouderen hadden concentratieproblemen of kwamen moeilijk uit hun woorden. Heftig!”

Woordje ‘eenzaam’ mijden

Herdi wilde graag iets betekenen voor haar dorp Oranjewoud, dat sinds de A32 er dwars doorheen loopt, toch al in een spagaat zit. Ze wist Christel Koning, uitbaatster van Hof van de Koning, warm te maken voor maandelijkse koffie-ochtenden in het restaurant. Geen zaalhuur, wel koffie. Iets lekkers erbij zou voor eigen rekening komen. Ze vroeg Welzijnsorganisatie Caleidoscoop hoe je zoiets opzet en plaatste een oproep in dorpskrant De Wâldknyn. Er kwamen druppelsgewijs mensen over de drempel. Herdi: “Toen snapte ik dat niemand zichzelf als eenzame ziet. Dat woord moet je mijden, dat spreekt juist niet aan. Nu noem ik het gezellige koffie-ochtenden voor jong en oud. Met als motto ‘alles mag, niks hoeft’.” 

Het bescheiden groepje groeide gestaag en telt nu veel deelnemers die in wisselende samenstellingen met regelmaat komen. De contacten hebben sindsdien meer diepgang dan een beleefd knikje of obligaat praatje over het weer. Herdi broedde intussen op meer: “Wat doen mensen met de zomervakantie als alles stilligt? Nou, dan moet je juist niet sluiten! We hebben hier zulke prachtige tuinen, dus in gezamenlijk overleg is besloten om beurtelings bij iemand in de tuin bijeen te komen voor een kopje koffie of thee.” 

In coronatijd suggereerde ze een ‘telefoon-ring’, waarbij de bellers na gezellig babbelen het stokje doorgeven aan de volgende in de ring. Ook daar kwam weer een plan uit voort: fietsen met je telefooncontact. Herdi: “Met een klein duwtje in de rug maak je veel meer onderlinge binding.” 

Optredens en kaartspel

Contact is het sleutelwoord, maar amusement is ook belangrijk, stelt Herdi: “Men wil iets beleven, verhalen horen of misschien zelf vertellen!” Als spreekster op uitvaarten weet ze hoe belangrijk verhalen zijn. Met de vraag ‘waar hebben jullie behoefte aan?’, kreeg ze suggesties voor gastsprekers en optredens, die vervolgens zo in de smaak vielen dat ze weer nieuwe deelnemers opleverden. Toch wil Herdi het liefst dat de mensen met elkaar praten en dus maakte ze kaarten die je om de beurt moet oppakken, met vragen als: wat deed je vroeger op zondagmiddag?; waar denk je aan bij het woord ‘kolen’; wat vond je verschrikkelijk op school?, enzovoorts. Het maakte de tongen meer dan los. 

Opvallend is, dat vrouwen makkelijker naar de koffie-ochtenden komen dan mannen, merkt Herdi: “Laatst zei een van de mannen met een knipoog: ‘Jout neat, juh, ik nim myn breidzjen wol mei’. Onze oudste deelneemster is 102!”

Vrijwilligers als rode draad

Waar andere dorpen een bejaardensoos hebben of een Plaatselijk Belang met oog voor senioren, staat Herdi’s initiatief op zich. Hoewel… er lopen allerlei dwarsverbanden met vrijwilligers als rode draad. Zo nemen bij de lokale rommelmarkt de jongeren het langzamerhand over. Ze zijn zeker zo enthousiast als de gepensioneerde actievelingen. Als bewoners hun weggeefspullen aan de weg zetten, brengen zij alles naar het schoolplein – waar andere vrijwilligers er een meubelboulevard van maken, en een serviesafdeling, boekenlokaal en een tearoom. Op de dag zelf zijn er wel veertig vrijwilligers in touw. Herdi: “Jonge vrijwilligers onderscheiden zich vooral door hun acties. De feestcommissie organiseert samen met de IJsclub op oudejaarsdag een wedstrijd strijkijzer-schuiven op de ijsbaan als het vriest. Zo niet, dan wordt het kerstboom werpen. Dan komt jong en oud bijeen voor wat lekkers, gezelligheid en om elkaar een goed Nieuwjaar te wensen. Samenzijn geeft verbinding.” 

Herdi Oosterbaan is voorlopig nog niet uitgeorganiseerd. Voor de donkere decemberdagen bedacht ze een extraatje: high coffee in het vaste restaurant. Daar was geen sprake van ‘niks hoeft’. Alles móest, want alles moest op!

Door: Alie Rusch