Akkrum zoekt naar nieuwe toekomst op het veen

Tijdens een fietstocht op 1 september kregen ondernemers en vertegenwoordigers van organisaties uit Akkrum en omgeving een kijkje bij de experimenten van Akkrumer Goedland.

Een van de belangrijkste vraagstukken is het vernatten van het veen. Door het waterpeil te verhogen, kunnen bodemdaling en CO2-uitstoot worden beperkt. De ervaringen van de afgelopen twee jaar zijn volgens de betrokken boeren positief. Tijdens droge zomers blijkt vernatting goed mogelijk. René Hooghiemster en Rinke van Keimpema constateren bovendien minder muizenoverlast op de vernatte gronden.

Daar staat tegenover dat natte percelen niet altijd meer geschikt zijn voor reguliere landbouwmachines. Dat dwingt tot nadenken over andere vormen van landgebruik en nieuwe verdienmodellen.

Lisdodde en cranberry
Een van de gewassen die in beeld komen, is lisdodde. De plant gedijt op natte grond, versterkt oevers en kan voedingsstoffen uit het water opnemen. Bovendien kan lisdodde worden gebruikt als grondstof voor bijvoorbeeld isolatiemateriaal. Petra Boorsma van Biosintrum vertelde tijdens de fietstocht over de mogelijkheden en de uitdagingen van de teelt. Vooral het drogen van de geoogste planten blijkt nog een knelpunt.

Ook de teelt van cranberry, in het Fries grutte feanbei, wordt onderzocht. Een eerdere proef met duizenden planten mislukte, maar leverde volgens de initiatiefnemers belangrijke kennis op. Volgend jaar moet een nieuwe proef duidelijk maken of cranberry op deze gronden wel succesvol kan worden geteeld.

Een ander plan is de aanleg van een voedselbos van ongeveer vijf hectare. Fruit- en notenbomen, bessenstruiken en andere eetbare gewassen zouden daar samen een productief landschap kunnen vormen. Wandelpaden kunnen het gebied toegankelijk maken voor inwoners en bezoekers. Een locatie aan de rand van het dorp heeft daarbij de voorkeur, zodat de openheid van de polder en het leefgebied van weidevogels zo veel mogelijk behouden blijven.

Ook wonen verandert
De zoektocht naar nieuwe oplossingen beperkt zich niet tot het land. Ook de toekomstige woonomgeving is onderdeel van Akkrumer Goedland. Bouwen op veen vraagt om andere manieren van funderen en om aandacht voor biodiversiteit en het gebruik van natuurlijke materialen.

Samen met lokale partners wordt bovendien gewerkt aan het idee van ‘de gezondste wijk van Fryslân’. In zo’n wijk moeten gezond eten, bewegen en elkaar ontmoeten vanzelfsprekend zijn. Een tuinderij en sportvoorzieningen in de buurt zijn voorbeelden die daarbij worden genoemd. De onderliggende gedachte is dat een gezonde leefomgeving niet alleen uit stenen en infrastructuur bestaat, maar ook uit een sterke mienskip.

Proeftuin voor het veenweidegebied
De fietstocht eindigde bij Theeschenkerij Nije Skou, waar de deelnemers ervaringen uitwisselden. De verschillende projecten laten zien hoe breed de zoektocht is: van waterbeheer en landbouw tot natuur, energie, voedsel en woningbouw.

Akkrumer Goedland is een van de praktijkgebieden binnen het landelijke programma NL2120. Onderzoekers, overheden, ondernemers en inwoners onderzoeken daarin hoe natuurlijke oplossingen kunnen bijdragen aan een toekomstbestendig Nederland. De ervaringen in Akkrum kunnen daarmee ook relevant zijn voor andere veenweidegebieden.

De volgende bijeenkomst van Akkrumer Goedland vindt plaats op 21 september van 19.00 tot 21.15 uur en is bedoeld voor bewoners en andere geïnteresseerden.