Alliade en Kunstroute slaan handen ineen voor creatieve workshops

De afgelopen maanden volgden deelnemers van de dagbesteding negen creatieve workshops van lokale kunstenaars. Het resultaat: enthousiasme, verrassend talent en een groeiend gevoel van verbinding. De workshops vonden plaats in De Verkleedkoffer in Heerenveen en werden mogelijk gemaakt door een eenmalige subsidie van de gemeente Heerenveen. In drie series maakten deelnemers kennis met verschillende kunstvormen. Kunstenaar Perla Schippers verzorgde workshops in eenvoudige tekentechnieken en doodlen, Esmeralda Snoek gaf workshops droogvilten en kunstenaar Harm Bron begeleidde deelnemers bij het maken van sieraden.

Op eigen niveau
Volgens Janny Klein van de werkgroep van Kunstroute Heerenveen ontstond het idee eigenlijk heel spontaan: “Vorig jaar kwam vanuit Heidewoud, de dagbesteding van Alliade, de vraag of zij met De Diggel mee mochten doen aan de Kunstroute Heerenveen. Dat zijn geen professionele kunstenaars in de traditionele zin, maar wij vonden juist dat deze mensen op hun eigen niveau ook kunstenaars zijn. Dat past heel goed bij onze visie dat kunst voor iedereen toegankelijk moet zijn.” Die eerste deelname leidde al snel tot nieuwe gesprekken tussen Alliade en de organisatie van de Kunstroute.

Iedereen enthousiast
“Vanuit Alliade kwam vervolgens de vraag of kunstenaars misschien workshops wilden geven aan hun deelnemers”, gaat Janny Klein verder. “Drie kunstenaars meldden zich aan en daarna hebben we subsidie aangevraagd bij de gemeente Heerenveen. Toen die werd toegekend, konden we echt beginnen.”

Volgens Klein sluit het project perfect aan bij de doelstellingen van de Kunstroute. “Wij willen zoveel mogelijk mensen laten kennismaken met verschillende vormen van kunst. Nu konden we juist een doelgroep bereiken die misschien niet vanzelfsprekend met kunst in aanraking komt.” Dat het project zoveel enthousiasme zou oproepen, had ook zij niet helemaal verwacht. “Je merkt dat iedereen enthousiast is: de deelnemers, de begeleiders én de kunstenaars. Dan weet je dat je iets goeds te pakken hebt.”

Spannend
Bij Alliade zagen begeleiders hetzelfde gebeuren. Renata Nanninga van De Verkleedkoffer vertelt dat de workshops direct aansloegen bij de deelnemers. “Vanaf het begin was er ontzettend veel belangstelling”, zegt ze. “We hadden zelfs meer aanmeldingen dan dat er plekken beschikbaar waren. Samen met collega’s moesten we echt kijken wie aan welke workshop kon deelnemen.” Voor zowel deelnemers als begeleiders was het vooraf spannend. “Niemand wist precies wat we konden verwachten. Ook de kunstenaars vonden het spannend, omdat ze niet eerder met deze doelgroep hadden gewerkt. Maar eigenlijk ging het meteen heel natuurlijk.”

Nanninga zag deelnemers zichtbaar groeien tijdens de workshops. “Bij de eerste workshop met doodlen merkte Perla Schippers al snel dat sommige deelnemers behoefte hadden aan extra ondersteuning. Zij maakte duidelijke stappenplannen met afbeeldingen. Dat werkte fantastisch.”

Prachtige momenten
Volgens Nanninga zit de kracht van het project vooral in de onverwachte ontdekkingen. “Je ziet ineens talenten die je nog niet kende. Zo maakte een deelnemer een ketting voor zijn moeder met hele kleine kraaltjes. Toen dacht ik echt: ‘Wat bijzonder dat hij dit kan’. En er was ook een jongen van de houtbewerkingsgroep, echt een stoere gast, die de mooiste sieraden maakte. Harm Bron zei zelfs: ‘Dit had zo in de winkel verkocht kunnen worden.’ Dat zijn prachtige momenten.”

Voor veel deelnemers betekenden de workshops meer dan alleen creatief bezig zijn. “Ze keken er echt naar uit”, vertelt Nanninga. “Je hoorde voortdurend: ‘Morgen mogen we weer.’ Dat enthousiasme is ontzettend mooi om te zien. Het geeft mensen zelfvertrouwen en het gevoel dat ze serieus genomen worden.”

Volgens haar sluit dat naadloos aan bij waar Alliade voor staat. “Het belangrijkste is dat mensen meedoen in de maatschappij en gewaardeerd worden. Hier in De Verkleedkoffer helpen deelnemers bijvoorbeeld ook mee in de winkel. Eerst vinden ze dat spannend, maar uiteindelijk doen ze het gewoon zelfstandig. Dat vertrouwen groeit stap voor stap.”

Plezier
Ook kunstenaar Harm Bron kijkt positief terug op het project. Voor hem was het de eerste keer dat hij workshops gaf aan deelnemers van een dagbesteding. “Ik wist vooraf echt niet goed wat ik kon verwachten”, zegt hij. “Maar uiteindelijk bleek het gewoon ontzettend leuk te zijn. Mensen genieten ervan om iets te maken en creatief bezig te zijn.” Tijdens zijn workshops werkte hij met verschillende technieken: acryl, sieraden van draad en kralen en polymeerklei. “Misschien was het makkelijker geweest om drie keer hetzelfde te doen. Maar ik vond het juist leuk om verschillende materialen uit te proberen. Voor de deelnemers was dat afwisselend en voor mezelf ook inspirerend.” Wat hem vooral raakte, was het plezier van de deelnemers. “Je krijgt er zoveel enthousiasme voor terug”, zegt hij. “Het maakt niet uit of iemand iets perfect kan of niet. Iedereen beleeft er plezier aan. Dat is uiteindelijk het belangrijkste.

Toegankelijk
Voor zowel Alliade als de Kunstroute smaakt het project inmiddels naar meer. Er wordt al gesproken over vervolgworkshops en mogelijke uitbreiding naar andere locaties en doelgroepen. “Dit was bedoeld als pilot”, zegt Janny Klein. “Maar we hopen eigenlijk dat begeleiders van Alliade straks zelf verder kunnen met deze technieken. Dan hebben wij precies bereikt wat we wilden: kunst toegankelijk maken voor iedereen.” En dat de behoefte groot is, staat volgens Renata Nanninga inmiddels wel vast. “Eigenlijk zouden we dit ieder jaar moeten doen”, zegt ze lachend. “Want als je ziet hoeveel plezier, trots en enthousiasme het oplevert, dan weet je gewoon dat dit werkt.”

Tjaltje
“Ik kijk er naar uit. Het is echt een uitje”, zegt Tjaltje de Jong. Trots is ze op een schilderij met vilt die ze maakte. “Die hangt aan de muur in mijn kamer”, glundert ze. In het verleden maakte ze ook kleding en tasjes voor De Verkleedkoffer. “Dan werden stoffen neergelegd en naaide ik dat in elkaar. En ik heb ook tasjes geborduurd. Dat is ook erg leuk om te doen.”

Madelon
Madelon van Vugt is helemaal in haar nopjes. “Het leuke is de verrassing. Want je weet van tevoren niet wat je gaat maken. Ik heb ook bij pottenbakkerij De Diggel gewerkt, maar ik vind het werken met vilt ook leuk om te doen. Vandaag heb ik oorbellen en een hangertje gemaakt.” Dat laatste in de vorm van een roos. Daar kreeg Madelon zoveel complimenten voor dat ze er verlegen van werd. “Maar wel leuk om te horen.”

Kunstenaars en deelnemers
De Kunstroute Heerenveen is dit jaar in het weekend van zaterdag 12 en zondag 13 september. Op maar liefst 26 locaties in Heerenveen openen kunstenaars overdag hun ateliers of is er kunst te zien. Een van die locaties is Heidewoud, waar deelnemers van de dagbesteding hun kunstwerken tonen. Meer informatie over de Kunstoute Heerenveen en de deelnemende kunstenaars is te vinden op de website kunstrouteheerenveen.frl.