Face to face met Cisca Sibon-Pichel: “Met een beeld het verhaal vertellen, is wat ik het liefste doe”

De passie voor haar werk heeft ze van geen vreemde. Haar vader maakte graag foto’s. De badkamer gebruikte hij als doka om de foto’s te ontwikkelen. “Mijn vader is van Indonesische afkomst”, vertelt Cisca. “Toen ik elf jaar was verhuisden mijn vader, moeder, zusje en ik naar zijn vaderland. Daar kon ik op de middelbare school het vak fotografie kiezen. Toen ik dat deed, kreeg ik mijn eerste spiegelreflexcamera. Daar was ik zo ontzettend blij mee.”

Indonesië

“Mijn vader is altijd in Indonesië blijven wonen en is daar in 2018 overleden en begraven. In 2024 hebben wij met ons gezin een reis naar dit land gemaakt. Ik wilde graag zijn graf laten zien. Hij is begraven op een enorme begraafplaats. Zo uitgestrekt, dat je met de auto naar de plek rijdt, waar je moet zijn. Het zijn grote grasvelden met perken, onderverdeeld naar geloofsovertuiging zoals bijvoorbeeld christenen en moslims. Er is ook een apart deel voor mensen die zijn overleden aan corona. Helaas hebben wij de rondreis op deze vakantie eerder afgebroken omdat het te intensief was voor onze dochter Lola. Zij is geboren met een beperking.”

Het gezin

De reis naar Indonesië bracht niet alleen herinneringen aan haar vader terug, maar liet ook zien hoe belangrijk haar eigen gezin voor haar is. Op haar 33e leerde Cisca profvoetballer Gerald Sibon kennen, haar latere man. “Samenleven met een voetballer heeft veel impact”, vertelt Cisca. “In het leven van een voetbalvrouw draait veel om de carrière van de man, maar voordat ik Gerald leerde kennen had ik al een eigen leven gehad.”

Het gezin Sibon telt drie kinderen en hond Kees. Zoon Pim is werkzaam bij PSV, dochter Cleo studeert in Groningen en jongste dochter Lola woont bij haar ouders. Lola werd geboren toen Cisca en Gerald in Australië woonden, waar Gerald op dat moment voetbalde. Al tijdens de zwangerschap bleek dat er iets niet helemaal in orde was. De baby groeide niet snel genoeg. Na haar geboorte volgde een spannende tijd, waar Lola goed doorheen kwam. Cisca vertelt: “Lola is nu vijftien jaar en is nog altijd een zorgintensieve dochter voor ons. Ze kan praten, lopen, fietsen en ook lezen, maar verstandelijk is ze zo’n jaar of zeven. Ze doet ook niet altijd wat ze zegt, dus we houden haar goed in de gaten.

Fotoacademie

De zorg voor Lola bepaalde niet alleen het gezinsleven, maar had uiteindelijk ook grote invloed op Cisca’s ontwikkeling als fotograaf. Toen het gezin Sibon terugkwam uit Australië, startte Cisca met de Fotoacademie, wat van jongs af aan een grote wens van haar was. “Na twee jaar ben ik bijna gestopt”, blikt ze terug. “Gerald was nog actief in de voetbalwereld en de zorg voor Lola was groot. Het was te intensief. Op een bepaald moment kreeg ik een tip van iemand om de zorg voor onze dochter te combineren met mijn opleiding. Lola werd mijn afstudeeropdracht. Ik heb een fotoboek over haar gemaakt en heb daarmee de academie succesvol afgerond.”

Liever achter de camera

Hoewel Cisca zelf het liefst de hele dag fotografeert, is poseren voor de camera juist iets wat ze helemaal niet leuk vindt. “Ik denk in beelden en kan mezelf helemaal verliezen in het fotograferen. Ik ga maar door met foto’s maken”, vertelt ze lachend. “Maar een foto van míj maken, dat hoeft niet, hoor. Liever niet zelfs. Het is, denk ik, typisch iets voor een vrouw om niet graag op de foto te willen. Vrouwen kunnen zó onzeker zijn. Zelfs de mooiste vrouwen zijn nog kritisch op zichzelf. Mannen gaan daar anders mee om. Zij doen dat gewoon. Gerald ook, hij is echt fotogeniek. Hij staat er altijd goed op.”

Flitsshoot

Met de camera in haar handen helpt ze anderen juist wel graag om zich op hun gemak te voelen voor haar lens. Samen met een collega-fotograaf organiseert Cisca tweemaal per jaar een flitsshoot. “We doen dat in Zwolle en in Heerenveen en dat is geweldig om te doen. In twintig minuten maken twee fotografen met verschillende achtergronden foto’s van de mensen. Voor een afgesproken bedrag mogen ze de drie mooiste beelden uitzoeken. We hebben dit kort geleden met acht dames gedaan en het was een geweldige belevenis, ontzettend gezellig ook. We blijven dit zeker doen.

De mensen komen met tassen kleding en hun wensen zijn uiteenlopend. We hebben bijvoorbeeld een zwangere vrouw op de foto gezet, maar ook twee zusjes en een mevrouw die van tuinieren houdt in die outfit en met haar attributen. Laatst kregen we ook de vraag of iemand met de hond op de foto mocht. Dat kan allemaal bij ons.”

Schoolfotograaf

Een andere specialiteit van haar is kinderen op de foto zetten. Als fotograaf bij Sgoolfotografie bezoekt Cisca zo’n 25 scholen per jaar: “Het is keihard werken, maar je krijgt er veel voor terug. Kinderen doen gewoon wat ze zelf willen en je probeert ze zo goed mogelijk in beeld vast te leggen, zoals ze echt zijn. Daarbij helpt het om wat grappigs te zeggen of iets in straattaal. Soms willen ze echt niet lachen, maar ook dat hoort erbij. Het schoolleven is leuk, daar geniet ik van, al zou ik geen docent willen zijn.”

Andere blik op de wereld

Haar liefde voor fotografie gaat nog verder. Ook thuis speelt het beeld een belangrijke rol. Dat een fotograaf anders naar de wereld kijkt, merkte Cisca opnieuw toen zij dochter Cleo begeleidde bij het keuzevak fotografie tijdens haar opleiding. “Jij en ik lopen door dezelfde straat, maar jouw foto’s zien er heel anders uit dan die van mij”, was de conclusie van haar dochter. “Op de Fotoacademie stond ik bekend om de nette foto’s die ik maak. Ik hou ook van nette foto’s. Nou, dat is een mooie uitdaging in een studentenhuis met veertien studenten.”

Boek over gehandicaptenzorg

Een van haar mooiste projecten was foto’s maken voor het boek ‘En ze leefden nog LACCS en gelukkig’, waarvoor Cisca vorig jaar in opdracht van twee orthopedagogen het beeldmateriaal aanleverde. “Dit boek laat zes pijlers van een door hen uitgedachte methode zien, waarmee je het leven van mensen met een beperking een stuk mooier kunt maken”, verduidelijkt ze. “Door Lola ben ik bekend met deze wereld. Maar als je in die huizen rondloopt, dan ben je opnieuw verbaasd en geraakt. Dat er zóveel mensen zijn die elke dag zóveel zorg nodig hebben… Daar hebben heel veel andere mensen echt geen idee van.”

Meer begrip

Door haar werk en door Lola ziet Cisca dagelijks hoe weinig mensen afweten van de wereld van mensen met een beperking. “Kinderen zouden op de basisschool al meer moeten leren over - of in aanraking moeten komen met - kinderen met een beperking”, vindt ze. “Dan is er automatisch meer begrip, omdat je al op jonge leeftijd meekrijgt, dat er mensen zijn die niet alles kunnen en die er anders uitzien. Dat voorkomt dat mensen gaan staren of zich geen raad weten met de situatie als ze iemand zien die een beperking heeft.

Toen Lola laatst gepest werd door een paar jongens, ben ik naar hen toegelopen. Meestal laat ik het gaan, maar nu besloot ik het gesprek aan te gaan. “Hoe zouden jullie het vinden als zij jouw zusje was?”, vroeg ik. De jongens reageerden best goed. Ze waren er ook helemaal niet mee bekend. Er valt in onze samenleving nog veel te winnen op dit gebied.”

Beelden laten vertellen

”Ik zou het heel leuk vinden om meer documentaire-projecten te doen”, bekent Cisca aan het eind van ons interview. Voor het meisje dat ooit in Indonesië haar eerste spiegelreflexcamera kreeg, begint een goed verhaal niet met woorden, maar met een beeld. Een beeld kan net zo veel vertellen als een pagina vol tekst, meent Cisca. “Ieder mens heeft een eigen verhaal. Wat ik het allerliefste doe, is naar deze verhalen luisteren en ze zo authentiek mogelijk vastleggen in beeld.”