“Ik wol de trijehoekjes yn stân hâlde”

Het parkeerterrein van het Hof van Schoterland staat vol met auto’s uit alle windstreken van het Noord-Nederland. Er zijn zelfs enthousiastelingen die helemaal vanuit Bad Nieuweschans aan de Duitse grens naar Mildam zijn afgezakt. Competitieleider Gerrit Terpstra uit Bakkeveen heeft voor vanavond de partijen ingedeeld en daarbij goed gekeken of clubgenoten niet tegen elkaar spelen en er niet teveel krachtsverschil is tussen de spelers. “Se moatte ûngefear like sterk wêze, want dan krigest leuke partijen.”

Veertien danverenigingen

Tegen acht uur loopt de zaal langzaam vol. Spelers pakken het toernooischema en kijken tegen wie ze vanavond moeten spelen. Velen kennen elkaar, omdat ze elkaar ook tegenkomen in de competitie of bij hun eigen club in de regio. Het aantal damclubs loopt echter snel terug, vertelt Gerrit Terpstra. “Ik wit noch wol dat er 54 damferieningen wienen yn Fryslân. No binne der noch mar fjirtjin oer. At wy mei us club ut ‘t Fean op paad geane, moatte wy spilers ophelje út sân doarpen.”

Koffie

Stipt om acht uur zit iedereen op zijn plaats, tijd voor de openingszet. Er wordt nog wat gemompeld en kort gebabbeld, maar na een paar minuten valt de stilte in het volle zaaltje. Peinzende blikken, gebogen hoofden en fronsende wenkbrauwen resteren. Antsje Hosper serveert ondertussen koffie en brengt cake van een jarige dammer rond. Het merendeel van de aanwezigen is man en op gevorderde leeftijd. Drie vrouwen staan echter zelfverzekerd hun mannetje. Ze staren geconcentreerd naar het dambord en bezinnen zich op de volgende zet. Gepke Koopman uit Kollum is vrijwel altijd aanwezig. Ze heeft een duidelijke strategie voor vanavond: “Ik wol de boel wat ticht hâlde en de trijehoekjes yn stân hâlde. Ik wol it yn alle gefallen sa lang mooglik folhâlde.”

‘De Denker’

Bij elke partij worden de zetten nauwgezet genoteerd op een notitieblok of ingetoetst op de eigen tablet. Als een zet gedaan is en het wachten is op de tegenzet, dwalen de gedachten van veel dammers af en glijden hun blikken over de partij van hun buren. Anderen strekken even de benen en struinen door de zaal op zoek naar een interessante partij, waarna ze peinzend staren naar de situatie op het bord. Een arm gevouwen voor de borst en de ander op de kin. Net als het bekende standbeeld ‘De Denker’ van Rodin.

Antsje gaat intussen rond voor een volgende ronde koffie. Een halfuurtje later komt ze nog eens langs met een glas water of wat fris. De dammers pakken zwijgend het glas aan en verdiepen zich weer in hun partij. Antsje kent haar pappenheimers inmiddels en weet hoe een damavond verloopt: “Om tsien oere giet de frituur oan en krije guon noch in bierke.”

Ongedurig

Anna Bakker uit Hoogeveen loopt wat ongedurig en ongeduldig rond. Ze wacht op de tegenzet van haar opponent, die daar rustig de tijd voor neemt en al zijn keuzes overweegt. “Ik kan niet lang stil zitten. Dan loop ik even door de zaal. Ik heb een hogere rating dan hij. Dat legt een grotere druk op mij. In principe moet ik van hem kunnen winnen.”

Om negen uur wordt het onrustig in de zaal. Enkele partijen zijn al afgelopen of andere partijen zijn vastgelopen in een vorm van drijfzand waar moeilijk uit is te komen. Dammers lopen rond en kijken nieuwsgierig over de schouders mee van andere partijen.

‘s Middags even slapen 

Geert Rozenberg uit Katlijk is al vroeg uitgespeeld vanavond. Hij is een trouwe deelnemer en doet al dertig jaar mee aan dit zomertoernooi. Vanavond is hij zijn tegenstander duidelijk de baas. “Je moatte krekt sa lang skowe dat de oar net mear kin. Asto twa stiennen foar stiest, dan is it meastal wol dien. Dan ha ik him wol te pakken.” Het werd ook weer eens tijd voor een overwinning, want Geert had twee keer achter elkaar verloren. Als voorbereiding voor een partij, slaapt hij ’s middags eventjes, dat helpt volgens hem. Het zomerdamtoernooi gebruikt hij om de conditie op peil te houden en weer helemaal klaar te zijn als de reguliere competitie in augustus weer begint. Vanavond was het dus een eenvoudig klusje, resulterend in een snelle overwinning. “Se sille thús wol sizze... ‘Bist no al wer werom?’”

Tekst en foto’s Remco Hofman