Samen maken we van onze buurt een echte gemeenschap, Een buurt om trots op te zijn

Maar in de waan van de dag zien we elkaar nog weleens over het hoofd. Toch is het juist die oprechte aandacht voor elkaar die buurten tot een echte gemeenschap maakt. Het zijn de kleine gebaren – een klusje klaren, de container van die oude buurvrouw aan de weg zetten of gewoon een praatje maken – die een straat tot een thuis maken. Door er te zijn voor je buren, bouw je niet alleen vertrouwen op, maar maak je het leven ook een stukje mooier en lichter, voor jezelf én de ander.

Als we elkaar een handje helpen, ontstaat er iets bijzonders: een gevoel van verbinding en wederkerigheid. Het mooie is bovendien, dat je geen grote daden hoeft te verrichten om een verschil te maken. Dat blijkt wel uit onderstaande verhalen. Juist die simpele momenten van zorgzaamheid en aandacht hebben de kracht om levens te veranderen. Alleen samen zorgen we ervoor dat niemand zich alleen hoeft te voelen en dat iedereen gezien wordt. Alleen samen maken we van onze buurt een echte gemeenschap.
.
Marga:
“Iedereen kan iets betekenen voor een ander” 

In Heerenveen-Noord woont de 65-jarige Marga van Dam, een vrouw die haar buurt onbewust een stukje mooier maakt. Haar onopvallende, maar hartverwarmende inzet voor haar buren is inmiddels niet onopgemerkt gebleven. Zo zagen buren Marga een buurman verderop helpen. De buurman kreeg te maken met een zware diagnose: kanker. “Zijn zoon is eerder dit jaar overleden aan dezelfde ziekte”, vertelt Marga. “Hij was nog geen vijftig. Het gezin heeft het ontzettend zwaar en ik help waar ik kan. Soms breng ik avondeten, soms zet ik de container aan de weg of ga ik even mee naar de winkel. Toen hun zoon ziek was, zijn mijn man en ik met hen naar Utrecht gereden, zodat zij afscheid konden nemen.”

Een klein gebaar maakt een groot verschil

Marga benadrukt dat haar buren er ook voor haar waren, toen zij het moeilijk had. “Ik heb zelf te maken gehad met kanker en andere fysieke tegenslagen. Het is ontzettend fijn als er dan mensen zijn die even voor je klaarstaan.” Hoewel Marga haar zorgzame aard vanzelfsprekend vindt, merkt ze dat dit niet voor iedereen geldt. “Niet iedereen kijkt om naar een ander. Soms lijkt het alsof mensen liever wegkijken. Maar als je weet dat iemand last heeft van haar knie, vraag je toch even of je de container buiten moet zetten? Dat is voor mij heel normaal. ”Onlangs werd Marga verrast door een buurvrouw, die haar wilde bedanken voor haar inzet. “Ze zag me altijd lopen met pannetjes en wist dat ik hier en daar een handje help. Maar er zijn meer buren die hun steentje bijdragen, hoor. Zo is er een buurman die anderen helpt met hun tuin. Dat vind ik zo mooi, want je ziet dat mensen daar echt blij van worden.”

Zorgen zit in het bloed

Waar die zorgzaamheid vandaan komt? Marga denkt even na. “Ik heb jarenlang in de gezinszorg gewerkt, totdat mijn gezondheid dat niet meer toeliet. Daarna werkte ik nog tien jaar op de BSO. Ook al lukt werken niet meer, stilzitten kan ik gewoon niet.” Dat ze een inspiratiebron is voor anderen, vindt ze een mooi idee. “Als meer mensen naar elkaar zouden omkijken, dan zou de wereld een stuk warmer zijn. Bezoek elkaar eens, zet de container voor een ander aan de weg, breng een pannetje soep. Zulke dingen zijn toch een kleine moeite?” Voor Marga gaat het niet om grootse gebaren, maar om de kleine dingen die het leven van een ander nét iets makkelijker maken. “Iedereen kan wel iets betekenen voor een ander. En weet je wat het mooie is? Het komt altijd weer terug, op een moment dat je het zelf nodig hebt.”

De kracht van samen

Met haar verhaal laat Marga zien hoe de kracht van de mienskip schuilt in iets eenvoudigs: aandacht voor elkaar. Een klein gebaar, een open deur, een pannetje soep. Het lijkt misschien vanzelfsprekend, maar, zoals Marga het zelf zo treffend zegt: “Een beetje omkijken naar elkaar maakt alles zoveel mooier.”

Bianca: 
“Met zulke buren voel je je rijk”

In een gezellig hoekje van Oranjewoud woont Bianca de Vries in een geschakelde bungalow, omringd door buren die haar leven nét dat beetje mooier maken. Toen ze haar huis kocht, wist ze niet wie er naast haar zou wonen, maar dat heeft verrassend goed uitgepakt. “Je weet nooit wie je krijgt als buren,” zegt Bianca lachend, “maar ik heb het ontzettend getroffen.” Haar buurtgevoel wordt versterkt door het warme contact met drie echtparen in haar rij. “We letten goed op elkaar en er is altijd tijd voor een praatje. Mijn buurman helpt regelmatig met klusjes, en mijn buurvrouw zegt dan gekscherend: ‘Wij delen Fred.’” Het laat zien hoe vanzelfsprekend de samenwerking is geworden. “We zijn niet afhankelijk van elkaar, maar waarderen elkaars aanwezigheid enorm. Met zulke buren voel je je rijk.”

Koken als verbinder

Wat de straat nog gezelliger maakt, is de gedeelde liefde voor koken. “Het is niet zeldzaam dat er ineens een buurvrouw voor de deur staat met een kom snert”, vertelt Bianca. “Dat geeft een warm gevoel.” Dat soort kleine gebaren maken volgens haar het verschil in een buurt. “Een beetje aandacht, een pan soep, of een helpende hand, dat zijn de dingen die je buren tot vrienden maken.”

Een ode aan goede buren

Het zijn momenten van zorg en gezelligheid die Bianca inspireerden om haar buren op te geven voor Burendag, de dag waarop in Nederland sinds 2006 het contact met buren wordt gevierd. In de gemeente Heerenveen kun je ieder jaar een buur nomineren die veel voor een ander betekent. “Ik wilde iets terugdoen om te laten zien hoe blij ik met hen ben”, zegt Bianca. “Het is tegenwoordig zó belangrijk om elkaar te waarderen en een beetje op elkaar te letten. En dat is hier gelukkig heel vanzelfsprekend.” 

Met haar warme woorden onderstreept Bianca hoe waardevol buren voor elkaar kunnen zijn. Of het nu gaat om een grapje, een klusje of een kommetje snert, soms is dat precies wat nodig is om van een huis een thuis te maken.

Petra:
“Als ik kan helpen, dan help ik; zo simpel is het”

Voor Petra de Bruine uit Akkrum is een handje helpen geen uitzondering, maar een vanzelfsprekendheid. “Als ik kan helpen, dan help ik; zo simpel is het.” Of het nu gaat om bladeren vegen op het erf van een buurman met rugklachten, het bezoeken van eenzame ouderen of een schema opstellen om de hond van een buur uit te laten, Petra doet het met een glimlach. “Ik heb van huis uit meegekregen om er voor een ander te zijn,” vertelt ze, “en dat probeer ik mijn kinderen ook mee te geven.”

Gastvrouw bij Doarpskeamer Akkrum

Petra vertelt dat zij ook gastvrouw is bij de Doarpskeamer in Akkrum. Tijdens de coronacrisis was de rol van de Doarpskeamer extra belangrijk. “Van daaruit zijn toen allerlei initiatieven opgezet om elkaar te helpen”, legt ze uit. “Iedereen had het moeilijk, maar juist in zulke tijden voel je hoe waardevol het is om elkaar te ondersteunen.” Volgens Petra is iets voor een ander doen een win-winsituatie. “Je houdt er zelf ook veel aan over”, zegt ze enthousiast. “De sociale contacten zijn geweldig; je bouwt echte banden op met mensen en je ontwikkelt nieuwe vaardigheden. Dat geeft energie.”

Grenzen stellen is ook belangrijk

Maar Petra heeft ook geleerd dat helpen niet altijd gemakkelijk is. Ze vertelt over een ervaring met een alleenwonende dementerende mevrouw, die haar ineens vroeg van welke instantie ze was. Terwijl ik haar vaker had bezocht en ze me tot dan toe prima herkende. “Dat raakte me”, zegt Petra. “ Ik ben daarna niet meer bij haar geweest, want ik wilde haar niet van streek maken. Het maakte me bewust van het feit dat je soms een stapje terug moet doen, zowel voor jezelf als voor de ander. Je kunt niet altijd alles oplossen, hoe graag je ook wilt.” Die ervaring heeft haar geleerd om haar grenzen te bewaken en anderen erop te wijzen ook goed voor zichzelf te zorgen. “Je moet ook aan jezelf denken, anders kun je niet blijven geven.”

Samen maak je het verschil

Voor Petra is het duidelijk: een helpende hand bieden is niet alleen belangrijk, het wordt ook ontzettend gewaardeerd. “Met een klein gebaar kun je iemands dag maken,” zegt ze met een glimlach. “Of het nu gaat om kopje koffie drinken met iemand die zich alleen voelt of even een container aan de weg te zetten, samen maak je het verschil.” Met haar inzet hoopt Petra te laten zien hoe kleine daden van zorgzaamheid kunnen bijdragen aan sociale verbinding in de buurt. “Het mooiste is dat je het niet alleen doet”, besluit ze. “We doen het samen, en daar word je echt blij van.”

De namen van de buurbewoners in dit artikel zijn om privacy-redenen gefingeerd. De echte namen zijn bekend bij Welzijnsorganisatie Caleidoscoop.