Verslaggevers Geartsje de Vries en Andor Faber: Skûtsjesilen is de moaiste tiid fan it jier!
Haar jongere collega Andor Faber, die vorig jaar als verslaggever debuteerde bij de wedstrijdenreeks van de IFKS knikt instemmend. Twee journalisten over het skûtsjesilen in het algemeen en de radioverslaggeving in het bijzonder.
CONNECTIE MET HET SKÛTSJESILEN
Geartsje kreeg de liefde voor het skûtsjesilen van jongs af aan met de bekende Friese brijlepel ingegeven. Geen wonder, want ze bracht haar jeugd door in de Friese Zuidwesthoek, in Koudum om precies te zijn. Haar ouders namen de jonge Geartsje mee naar het skûtsjesilen in Stavoren, Woudsend en soms ook nog naar Lemmer. Toch was de familie de Vries geen fan van het ZWH-skûtsje maar ging de support uit naar die van Woudsend. Misschien wel omdat mem de Vries uit dat dorp kwam.
Hoe anders was dat bij Andor, hij komt uit de Friese Wouden en had als kind helemaal niets met de folkloresport. Via de vriend van zijn moeder raakte Andor besmet met het bekende skûtsjevirus. Dat het skûtsjesilen een belangrijk onderdeel was van de Friese cultuur maakte hem enthousiast. Zodra hij bij Omrop Fryslân aan het werk ging, gaf hij te kennen dat hij het volgen van het skûtsjesilen ‘hartstikkene’ leuk vond. Vorig jaar mocht hij zijn start als radioverslaggever maken tijdens de IFKS-silerij. Twee jaar geleden was Andor al verslaggever voor het Skûtsjejournaal.
Geartjsje draait al even langer mee in de skûtsje-familie. “Toen ik bij de Omrop kaam, waard ik al ridlik gau frege om it radioprogramma om it skûtsjesilen hinne te regisearjen. Dat haw ik in jier of trije dien, dêrnei haw ik it programma presenteard. Doe bin ik der in oantal jierren út west en yn 2008 bin ik op ’e nij frege de presintaasje te dwaan”, fertelt Geartsje.
“Of skûtsjesilen in folkloaresport is”, herhaalt Andor de vraag om meteen erna het antwoord te geven. “Skûtsjesilen is in kultuersport, in komby. It is absolút sport, at je sjogge hoe hurd dy manlju en froulju oan board wurkje dan nim ik myn petsje dêr foar ôf. Of it topsport is fyn ik lêstich, in topsporter is elke dei mei syn sport dwaande en dat is bij it skûtsjesilen fansels net sa. De arbeid dy’t de skûtsjesilers levere is oars wol wer topsport.”
Beide Omropmedewerkers zijn uiteraard ook alleen maar een aantal weken per jaar bezig als skûtsjeverslaggevers. Wat maakt die tak van sport nu zo bijzonder?
“It drege fan radioferslach jaan bij it skûtsjesilen, mar ek bij oar silen, is dat it hiel lestich is om it byldzjend te meitsjen foar de minsken thús. Minsken thús en yn de auto dy’t ús folgje wolle graach witte hoe’t it der hinne leit. Dat is hiel lestich om út te lizzen. Je moatte witte hoe’t it wedstrydwetter der út sjocht, dat wit lang net elk en ien. Dat moatte je dus útlizze. Dan moatte je fertelle wat foar taktise slagen de skippers dogge. At wij oan board fan ús boatsje de Woeste Piebe sitte, dan hawwe wij oan ús wedstrydferslachjouwer Gjalt de Jong in hiele goeienien dy’t fertelle kin wêrom’t in skipper in bepaalde slach docht. Andor en ik binne der f’ral foar om nei Gjalt syn ferhaal te sizzen: ‘dus…earste leit dy, twadde leit dy. Dat is ús taak”, weet Geartsje die zich tot op een bepaalde hoogte een voelt met de SKS-familie. “Ik moat mij soms wol even ynflústerje dat ik as sjoernalist ôfstân nimme moat! Ik haw nei it earste jier gjin lêst mear hân dat se mij fergeliken mei Sippy Tigchelaar en Gjalt mei Klaas Jansma.
Beide journalisten bereiden zich terdege voor op het verslaan van het skûtsjesilen, waarbij Geartje de aantekening maakt dat Andor het veel zwaarder heeft dan zij. Immers bij de SKS doen 14 skûtsjes mee aan de wedstrijden en bij de IFKS zijn dat er over de 60, waarbij de Omrop wel de meeste aandacht besteedt aan de grote A-klasse. De voorbereiding bestaat niet alleen maar uit het op de voet volgen van de wedstrijden maar ook het interviewen van schippers en bemanningsleden. Uiteraard willen zowel Geartsje als Andor weten wat de veranderingen op een skûtsje zijn, zowel als het over materiaal als bemanning gaat.
Nieuws jagen waarbij beiden vooral uit zijn op de ‘human interest stories’ en waarbij altijd voorop staat om mensen in hun waarde te laten. Met sensatieverhalen hebben zowel Geartsje als Andor niets, maar als tijdens de interviews schippers of bemanningsleden de emoties de vrije loop laten, heeft het duo er geen moeite mee om dat uit te zenden.
Hoe ziet een werkdag van de skûtsje verslaggevers er doorgaands uit?
Geartsje: “De rûtebespekking begint om alve oer, mar wij binne der altyd in healoere earder. We nimme in bakje kofje, praten met ferskillende minsken. It klinkt wat negatyf, mar dat ‘netwerken’ is hiel belangryk, want sa heare wij in soad. Of krekt net omdat se benaud binne om dingen tsjin ús te sizzen. Dat heart ek gewoan bij it fak fan de sjoernalistyk. Nei de rûtjebesprekking dogge we faak ynterviews dy’t om healwei ienen op’e radio útstjoerd wurde. Om iene oere sitte wij yn ús boatsje, de Woeste Piebe, mei Gjalt, Henk Schippers, de skipper, en Martin Wijbenga. Hij is ús technikus dy’t der foar soarget dat alles yn ’e ether komt. Hij betsjinnet ek faak de kamera.”
Andor: ”Bij de IFKS beginne de earste wedstriden al om njoggen oere, mar ús fokus leit wol op ’e A-klasse. Moarns litte wij de wedstriden meast lizze of der moat yts hiel bysûnders wêze. Ek bij de IFKS begjint ús dei om in oere as alve yn it plak dêr’t syld wurdt. Foar it oare is ús tarieding gelyk as bij de SKS-wedstriden.
