Jan Swart clubmanager van fitnesscentrum in Sportstad: “We zijn meer met gezondheid bezig dan met prestatie”
Hij is verantwoordelijk voor het hele reilen en zeilen van het fitnesscentrum. “Sport betekent voor mij lekker in je vel zitten en actie. Sport geeft je energie. Dat wil ik klanten graag mee geven.”

Het is zaterdagochtend negen uur en we zijn bij het fitnesscentrum in Sportstad. Er zijn een paar mensen op de apparaten aan het trainen en er is een groepsles bezig. De muziek staat zachtjes aan op de achtergrond. Er druppelen wat mensen binnen. Jan Swart, de clubmanager, groet ze en maakt een praatje. Om tien uur geeft hij een les spinning. Want ook al is hij clubmanager, hij kan alle groepslessen geven.
Op het lijf geschreven
“Als er een instructeur ziek is, val ik in. Het is een heel mooi vak. Het geeft mij veel voldoening als ik zie dat mensen hun doelstelling behalen. Niet alleen dat ze hun fysieke doelen halen, maar ook de glimlach op hun gezicht. Daar doe ik het voor.”
Jan Swart (43) is een sporter in hart en nieren. Momenteel woont hij met zijn vrouw en hun zoons in Tjalleberd, maar hij groeide op in Joure, waar hij vanaf jonge leeftijd turnde. Hij trainde in Papendal en bij WIK-FTC, waarna hij met een topsportregeling de CIOS-opleiding afrondde, met turnen en fitness als belangrijkste vakken.
Voor de mensen die al langer bij Sportstad fitnessen, is Jan geen onbekende. Jan begon zijn carrière 21 jaar geleden als fitnessinstructeur bij Spectrum. Hij was er bij, toen de eigenaar van Spectrum in Sportstad de deuren van fitnesscentrum Gymnasion opende. En Jan blééf toen Gymnasion weer vertrok en Sportstad het overnam in 2010. In 2016 werd Fitland de eigenaar van de fitnessruimte en Jan vertrok dit keer wél. Maar hij ging niet ver weg. Hij bleef in Sportstad werken, als operationeel manager. Hij was verantwoordelijk voor de afdeling sportvoorzieningen, waar het zwembad en de sporthallen onder vallen. Eigenlijk was hij verantwoordelijk voor alles, behalve voor het fitnesscentrum. Deze ervaring en zijn achtergrond als fitnessinstructeur, maken dat de functie van clubmanager hem op het lijf geschreven is.
Grote jongens en smalle meisjes
Basic Fit had interesse in de locatie, maar het management van Sportstad heeft ingegrepen. Het concept van Fitland sloeg niet aan en Basic Fit heeft een soortgelijke opzet.
Jan Swart: “Dat concept is lowbudget en past niet binnen de visie van Sportstad. Het bestaat uit veel toestellen, een lage prijs, harde muziek en geen begeleiding door instructeurs. Hierdoor kan het zo goedkoop. Als publiek heb je dan al snel grote jongens en smalle meisjes, die constant in de spiegel staan te kijken. Veel mensen voelen zich hier niet thuis bij. Wij zijn van de oude stempel en persoonlijk contact vinden we juist heel belangrijk. Het sociale contact is voor mensen eerder een reden om te blijven dan het sporten. De sfeer is hier goed, dat horen we vaak. Daarnaast zijn we meer met gezondheid bezig dan met prestaties. Iedereen krijgt hier een intake met een gezondheidscheck en een schema met persoonlijke doelen. Elke vier weken evalueren we hoe het gaat, en we corrigeren mensen die aan het trainen zijn.”
De rollator zo lang mogelijk uitstellen
Het concept van Fitland past goed bij een jongere doelgroep, aldus Jan Swart. En bij Sportstad komen relatief veel ouderen. Niet dat dat de enige doelgroep is, maar het is wel een belangrijke groep. Jan legt het uit. “Ouderen hebben het sporten hard nodig als vrijetijdsinvulling en om fysiek fit te blijven. Het trainen helpt hen om, bij wijze van spreken, de rollator zo lang mogelijk uit te stellen. Bovendien kun je, als je een abonnement bij ons hebt, gratis zwemmen. Daarin onderscheiden wij ons echt. Met name voor de oudere doelgroep is het zwemmen een goede toevoeging. Zwemmen is weinig belastend, en mensen blijven toch bewegen.”
Naast voetballers op de loopband
Maar er komen niet alleen ouderen bij het fitnesscentrum van Sportstad. “Nee hoor, er komen hier ook leden van sportverenigingen, patiënten van het ziekenhuis, CIOS studenten en topsporters. Fitness is echt een verbindende factor voor Sportstad. Bij ons kan het zo zijn dat een klant van vijfentachtig jaar naast één van de voetballers van sc Heerenveen op de loopband staat.
Daarnaast komen er ook werknemers van bedrijven onder werktijd sporten. En is er in samenwerking met de gemeente en met Sportclub Heerenveen een project voor kansarme jongeren. Sporten is niet alleen goed voor de jongeren, wat hun conditie betreft. Ze kunnen ook zoveel andere dingen van sporten leren, zoals structureren, doorzetten en het ontwikkelen van sociale vaardigheden.”
Jongeren met overgewicht
Jan Swart heeft een duidelijke visie voor ogen wat het fitnesscentrum betreft. Met sport, zorg en onderwijs als de belangrijkste pijlers. “De gezondheid van mensen staat voorop en het fitnesscentrum krijgt steeds meer een sociaal-maatschappelijke functie. We sluiten aan bij de bestaande zorg, zoals bij het ziekenhuis en bij Tigra. Ik zou graag zien dat we straks mensen met diabetes, overgewicht en reumatische klachten gaan begeleiden. Niet alleen ouderen, maar ook jongeren met overgewicht. In de toekomst kunnen mensen hier getest worden op cholesterol en suiker. Op basis van de testuitslag gaan we een gericht programma aanbieden.”
Jan zijn wens is, dat huisartsen het fitnesscentrum van Sportstad straks weten te vinden. Dat er CIOS studenten bij hen opgeleid kunnen worden. En dat iedereen zich welkom en thuis blijft voelen bij het fitnesscentrum. “We zijn er voor iedereen. Voor de mensen die het uiterste uit zichzelf halen door intensieve trainingen, maar ook voor de mensen die zo lang mogelijk fysiek fit willen blijven!”
Door Marije Nutma








