Janine Smit en Jesper Hospes: Niets mooier dan een schaatsleven

HEERENVEEN - “Een klotenweekend toch?” Dat is het ietwat opruiend begin van een gesprek met twee schaatsers uit Heerenveen op een zonnige vrijdagmiddag.

De hoofden van de beide in Heerenveen geboren en nog wonende schaatsers, die al jaren samenleven, komen wel onmiddellijk weer omhoog. Jesper zegt dat het dubbel spijtig was, want ze zijn beide toch ietwat de aanvoerders van de schaatsploeg van het gewest Fryslân waar ze deel van uitmaken. Dan vertellen ze, beide tegelijk, wat er allemaal mis ging. “Ja, we zijn zelf schuldig. Maar luister eens…” Daar hoort een verhaaltje bij.

Schoenen

Janine Smit (28) brak vorig seizoen door. Ze won de 500 meter op het NK afstanden in een persoonlijke recordtijd, 38.22 Werd vierde op het NK sprint. En in de teamsprint werd ze wereldkampioen, samen met Letitia de Jong, Sanneke de Neeling en Jutta Leerdam. Ze ging dus vol goede moed het nieuwe seizoen in. Had bovendien in de zomer echt lekker getraind. Ze was er helemaal klaar voor.

“Alleen ik had nieuwe schaatsschoenen. Dat wilde best in de training bij het tempo-rijden. Er waren bij anderen wel twijfels, bij mij niet. Het ging eigenlijk niet slecht genoeg in de training”. Het ging in de wedstrijd wel mis. Schaatsschoenen zijn bepalend in de afzet. En dat deden ze vanuit de start niet goed. Gedurende de race zakte ze helemaal weg, om tenslotte in de achterhoede te eindigen.

Een kwalificatie kun je niet overdoen. Ze zette nog wel weer de oude schoenen op de ijzers en reed de 1000 meter nog, maar dat moest allemaal te haastig. Een klotenweekend. “Ben je zo goed en dan gaat het mis.” Jesper Hospes (31) knikt. Hij was zelf toen al ‘naar de kloten’. Had ook zo’n voortreffelijke trainingszomer gehad. Reed het weekend ervoor naar een keurige derde plaats tussen die topsprinters in 35.13. Twee valpartijen in de ritten voor hen (“En yn deselde baan as ik moast”). Dus wachttijden. Toen kreeg hij nog een valse start. Het maakte net het verschil. Een halve seconde langzamer dan de nummer twee, werd hij negende.

Start

Janine en Jesper voelen zichzelf schuldig. Toch is Jesper een beetje kritisch over de starter. ”We dogge noait mear pikstarten. Mar ik ha it idee dat de starters no bewust stadich dogge om mar falske starten te krijen, oars is der neat oan of sa.” En dan toegevend dat een sprinter altijd overgeleverd is aan de starter.

Een sprinter werd in de vorige eeuw nog wel eens een luie schaatser genoemd. Een luipaard dat alleen echt in actie kwam als het moest. Ze vertellen dat het luipaard niet meer kan bestaan. Sprinters en allrounders doen in de training evenveel. Maar wel anders. De techniektraining is bij sprinters dubbel zo belangrijk. Er zijn geen marges. Eén verkeerde afzet en je ligt uit de kwalificatie.

De man die er als trainer aan sleutelt, is Henk Hospes. De vader van Jesper. Zoon en schoondochter hebben bij veel andere trainers gewerkt. Janine zat bij Jong Oranje. Daarna bij de teams Control, Liga en After Pay. Jesper zat in het KNSB opleidingsteam bij Peter Kolder, later bij Gerard van Velde z’n ploeg en kwam via team Victorie bij het gewest Fryslân terecht. Dit jaar samen met Janine. En daar is heit Henk de trainer.

Heit

“We ha it noch noait sa moai hân”, zegt Jesper. Ook Janine is enthousiast over haar schoonvader. “Elke topsporter is eigenwijs, maar Henk is heel vertrouwd. Hij blijft altijd rustig, alles is bespreekbaar.” Beiden vertellen dat Henk ‘out of the box’ is. Denkend buiten normale kaders. Janine herinnert zich een training. “Dan zegt Henk ineens: ‘Doe nu alleen de rechterhand op de rug’. Dat kan toch niet denk je dan. Maar als je dat doet, voel je wat er met je lichaam gebeurt. Prima.”

Henk Hospes was ooit, in 1980, Nederlands kampioen kortebaanschaatsen. Vanaf die 160 meter heeft hij volgens Jesper nu een geweldige knowhow opgebouwd voor alle schaatsafstanden. Drie dames, Dione Voskamp, Sanneke de Neeling en Mellisa Wijfje, haalden de World Cup kwalificaties wél. Maar daar hoor je hem niet over. Jesper: “Heit is der net foar himsels, hy is der foar de riders.” Buitengewoon voor Jesper, die dat ook wel eens anders meemaakte in zijn carrière.

Janine en Jesper houden beiden intens van schaatsen. Maar kunnen eigenlijk niet goed vertellen, waarom ze dat zo mooi vinden. Het is meer een gevoel. Dan heeft Jesper het over diversiteit in training, daar zit van alles in. Wat hem ook zo aanspreekt in het trimmen van het skûtsje van Heerenveen. Zomers mag de schaatser deel uitmaken van de bemanning.

Gevoel

Janine heeft het over “Dat heerlijke gevoel, als je op volle snelheid door de bochten knalt.” Tegelijk ook dat je als schaatser nooit volmaakt tevreden kunt zijn, want het kan altijd nog weer beter. “Daar aan werken is heerlijk.” Ze moet toegeven dat haar leven dubbel heerlijk is. Naast het schaatsen studeert ze aan de universiteit van Groningen voor een master in de sector bedrijfskunde en dan speciaal over financiën.

“Se docht dat sa knap”, zegt Jesper. Hij is overigens zelf net zo druk. Werkt bij DBK, een bedrijf voor marketeering. Dat - hoe mooi komen dingen soms ui - in Thialf gevestigd is. Online marketeer. Een regelateur die een hele hoeveelheid sport, werk en vrije tijd constant moet regelen. Hij is assistent bij de jeugdtraining en hij doet veel aan het materiaal van diverse schaatsers. Hij kan uit de hand rondingen van de schaatsen slijpen, daarzonder kan een wedstrijdschaatser niet werken.

“Hij is soms wel een paar uur met één schaats bezig”, zegt Janine. “Dat hindert neat, want sy heart neat oars, at se oan de stúdzje is.” Ze respecteren elkaar. En als ze samen aan tafel zitten, praten ze heel veel over schaatsen. “Dat is niet erg, het is ons leven.”

Daarna gaan ze samen naar de training. Beiden zijn keihard aan het werk om over zeven weken klaar te zijn voor de volgende kwalificatiewedstrijden, als de definitieve beslissingen vallen. Het mag dan een keertje een klotenweekend geweest zijn, tussen kerst en nieuwjaar gaat het echt gebeuren.

Janine: “Ik weet zeker dat het goed komt!” Jesper knikt.

Door Eelke Lok Foto’s: Orange Pictures