Al jarenlang draait ze mee in de wereldtop van de internationale schaatselite. Voor Antoinette Rijpma-de Jong (30) uit Rottum kan de winter van 2026 een kroon op haar nu al prachtige sportcarrière zetten. Drie bronzen en een zilveren olympische medaille heeft ze al behaald. Nog een plak - wie weet een gouden - op haar vierde Olympische Spelen, dat zou fantastisch zijn…
Schaatsen is een sierlijke sport, voor de toeschouwers een feest om naar te kijken. De bewegingen op het ijs zien er moeiteloos uit, maar achter elke bocht en elke slag schuilt lange weg naar het vinden van de best passende techniek, waar de atleten hard voor trainen en waarmee ze altijd bezig zijn. Een combinatie van kracht, controle, gevoel en mentale gesteldheid vertaalt zich in een race naar een zo snel mogelijke eindtijd.
Drang om beter te worden
“Het mooie aan mijn sport is dat je elke dag de kans krijgt om beter te worden”, vertelt Antoinette. “Soms gaat dat om honderdste seconden, soms om kleine technische verbeteringen. Heel prettig is ook de afwisseling. Ik fiets, ik loop, ik train op het ijs. Het is nooit saai, het blijft leuk. Je hebt natuurlijk een eigen stijl, maar die is nooit af. Ik blijf zoeken naar wat aerodynamischer kan en hoe ik bijvoorbeeld krachtiger kan afzetten. Na zoveel jaren in de top ben ik nog altijd gemotiveerd. Dat gaat eigenlijk vanzelf. De sport is breder en sneller geworden en ik wil nog steeds vooruit. Ik voel gewoon dat ik beter kan dan wat ik tot nu toe heb laten zien. Er zijn nog doelen: goud op de Olympische Spelen, een wereldrecord op de 1500 meter, wereldkampioen allround… Dat zijn dromen die me scherp houden.”
Onvergetelijk moment
In het voorjaar van 2024 stapte ze over van team Jumbo-Visma naar Reggeborgh. “Deze ploeg past goed bij mij”, legt ze uit. “Met Femke Kok en Marrit Fledderus heb ik twee sterke, snelle vrouwen om me heen want zij zijn natuurlijk sprinters. Ons doel in de trainingen is elkaar beter en sterker maken. In de wedstrijden moeten we het zelf laten zien.” In januari van dit jaar deed ze dat door in Thialf voor de vierde maal op rij Europees kampioen allround te worden. “De mensen hadden niet meer verwacht dat ik zou winnen, maar ik reed een prima vijf kilometer en won de titel. Mijn familie was erbij, de huldiging in de koets, dat was een onvergetelijk, gouden moment in mijn carrière.”
Nieuw seizoen
Inmiddels is het nieuwe schaatsseizoen begonnen. Het eerste weekend van november waren de NK Afstandskampioenschappen. Antoinette werd tweede op de 1500 meter en behaalde een vijfde plek op de 1000 meter. “Het doel om mij op deze twee afstanden te plaatsen voor de World Cups heb ik gelukkig gehaald. Want als dat niet zo is, loop je het hele seizoen achter de feiten aan, maar over mijn race op de 1500 meter ben ik niet tevreden. Nee, die was echt nog niet goed genoeg.” Gelukkig is er, met de World Cup-wedstrijden in Amerika, Canada, Hamar en Heerenveen in het vooruitzicht, nog alle tijd om te groeien naar topprestaties aan het eind van het jaar, als er wordt gestreden om plaatsing voor de Winterspelen.
Omgaan met emotie
Fantastische successen, maar ook mindere prestaties, Antoinette heeft het allemaal meegemaakt: “Mensen zien de emoties van de schaatsers na de finish, maar weten niet wat er allemaal aan die prestatie vooraf is gegaan. Na een race zitten de emoties hoog. Soms ben ik teleurgesteld, soms trots, soms allebei. En dan staat er vaak heel snel een microfoon onder je neus. Dat is niet altijd gemakkelijk. Er wordt verwacht dat je meteen het perfecte antwoord hebt, terwijl je zelf ook nog dingen moet verwerken. Sommige interviewers weten precies hoe ze je kunnen raken. Dat is hun werk, maar het is niet altijd prettig. Ik weet dat ik heel kritisch op mezelf ben, en als iemand dan heel negatief vraagt, ga ik daarin mee. Daar kan ik later wel van balen, maar hier leer je mee omgaan en je wordt er sterker van.”
Leren relativeren
Haar sport heeft haar gevormd. “Topsporter zijn heeft mij niet veranderd als mens, maar wel harder gemaakt. In de topsport kun je niet iedereen vertrouwen. Er zijn mensen die er alleen zijn als het goed gaat. Dat leer je snel genoeg. Je houdt over wie er echt dichtbij je staan. Ik ben van nature geen egoïst. Ik ben ook opgevoed met dat je goed moet zijn voor andere mensen, maar in deze wereld moet je soms zakelijk zijn. Je moet jezelf beschermen, jezelf op één zetten. In de ploeg gaan we voor samen beter worden. In ons team heerst het motto: we maken elkaar sterker in de training, en daarna vechten we het uit in de wedstrijd. Dat past mij goed.”
Rust tussen de ronden
Rustmomenten zijn voor haar essentieel. Vroeger bleef ze wel eens lang hangen in een slechte race, nu slaagt ze erin om het sneller los te laten: “Ik heb veel paardgereden en heb zelf een aantal paarden. Deze dieren helpen me daarbij. Als ik thuis ben, zoek ik ze zo vaak mogelijk op. Daar kan ik ontspannen en mijn hoofd weer leegmaken.”
“Als topsporter ben je veel onderweg voor trainingskampen, World Cups en andere wedstrijden. Je verblijft veel in hotels en reist over de hele wereld. Sinds mijn zestiende heb ik eigenlijk nooit meer een rustige kerst gehad. Het Olympisch Kwalificatietoernooi bijvoorbeeld is ook altijd eind december, tussen kerst en oud en nieuw. Dan moet je presteren. Maar ik ben eraan gewend geraakt.”
“Mijn man Coen is daarin een enorme steun. Hij begrijpt mijn leven, past zich aan en gaat soms mee op reis. Hij heeft zijn eigen bedrijf in video- en fotografie, kan vaak zijn eigen tijd indelen en dus zijn werk combineren met mijn wedstrijden. Dat maakt het makkelijker. Vroeger werkte hij in de zorg, bij mensen die begeleid wonen, maar hij is nu volledig voor zichzelf begonnen. Daarom heeft hij meer vrijheid. Als het lukt om samen te zijn – bijvoorbeeld tijdens de World Cup in Calgary – is dat voor mij heel waardevol.”
Antoinette Foundation
Met haar schaatscarrière wil ze ook iets doen voor anderen. Zij heeft zelf ervaren wat sporten kan betekenen voor kinderen die gepest worden. Daarom heeft ze deze zomer een stichting opgericht met haar naam, Antoinette Foundation, om het pesten tegen te gaan. ‘Van buitengesloten naar buitengewoon. Laat kinderen stralen door sport. Samen tegen pesten’. Zo luiden de slogans op haar website. “Het is nog pril, maar we bouwen eraan met een mooi team. Ik wil graag iets betekenen voor kinderen, dat ze via sport leren dat doorzetten loont, ook al worden ze gepest. We hebben al veel aandacht gekregen, ook omdat Coen de Tour de France reed, één dag voor de profs, wat veel publiciteit opleverde. Maar uiteindelijk gaat het om de inhoud: kinderen helpen, ze een perspectief bieden. Dat is wat telt. Nu ligt mijn focus nog op het schaatsen maar na mijn carrière wil ik me daar veel mee bezighouden.”
De liefde voor de sport
“Soms denk ik weleens: hoe lang doe ik dit eigenlijk al? Sinds mijn zestiende. Eerst nog met school erbij, later fulltime. Schaatsen is mijn leven. Mensen zien vaak alleen de glans, de medailles, de mooie plakken op de Olympische Spelen. Maar er zit een hele wereld achter. Pijn, twijfel, training en focus, het hoort allemaal bij de weg die je gaat. Je hebt er alles voor over om beter te worden. Ik weet ook dat ik bevoorrecht ben. Wij hebben in de commerciële ploegen sponsors, prima materiaal en alles wordt voor ons geregeld. Er zijn ook rijders die alles zelf moeten betalen, die keihard trainen, heel goed kunnen schaatsen, maar de top net niet halen. Daar heb ik veel respect voor. Het laat zien hoe groot hun liefde voor de schaatssport is.”
‘Je kunt meer dan je denkt’
Tot slot wil Antoinette Rijpma-de Jong de mensen nog iets meegeven als ze haar over het ijs zien glijden. “Ik hoop dat ze meer zien dan een schaatser. Ik hoop dat ze zien dat hard werken echt loont. Dat als je iets wilt, je veel meer kunt bereiken dan je denkt. Ik had vroeger talent, maar zeker niet het meeste van iedereen. Mijn zusje Michelle bijvoorbeeld, heeft meer talent dan ik. Ook anderen waren van nature beter. Wat mij gebracht heeft waar ik nu sta, is dat ik elke dag honderd procent en meer gaf.”
“Dat is ook wat ik jonge mensen wil meegeven: denk niet in beperkingen, maar in mogelijkheden. Het pad is lang, maar als je de juiste mensen om je heen verzamelt en in jezelf blijft geloven, is er van alles mogelijk. Dat wil ik uitstralen naar iedereen en vooral naar de kinderen.”
Tekst: Gea de Jong - Oud
Foto’s: Johan Brouwer (hoofdfoto) & Douwe Bijlsma/Gewoan Dwaan
