Lelylijn vraagt om keuzes voor de generatie van morgen

Want terwijl in Den Haag wordt gesproken over onderzoeken, miljarden en besluitvorming, gaat het in Heerenveen volgens haar uiteindelijk om iets veel tastbaarders: kunnen mensen hier straks prettig wonen, werken en hun toekomst opbouwen? "Als we vandaag de juiste keuzes maken voor de generatie van morgen, dan heb ik mijn bijdrage geleverd."

Groei vraagt om meer dan nieuwe woningen
Wie over de Lelylijn praat, praat bijna automatisch over de verre toekomst. Over een spoorverbinding die misschien pas over tientallen jaren werkelijkheid wordt. Juist daarom is het volgens Chang belangrijk om nu al na te denken over wat Heerenveen tegen die tijd wil zijn. "De vraag is niet alleen: komt die lijn er? De vraag is ook: wat voor Nederland en wat voor Noord-Nederland willen we over twintig of dertig jaar zijn?"

De keuzes daarvoor worden volgens haar vandaag al gemaakt. Heerenveen wil groeien, nieuwe woningen bouwen en ruimte bieden aan bedrijven en voorzieningen. Tot 2030 heeft de gemeente de ambitie om 4.000 woningen te realiseren. Achter dat aantal gaan volgens Chang vooral mensen schuil. Mensen die ergens moeten kunnen wonen, maar ook naar hun werk willen, een opleiding volgen of een bedrijf beginnen.

"Wie woningen bouwt, moet ook nadenken over de economie en de bereikbaarheid. Nieuwe inwoners moeten naar hun werk kunnen. Bedrijven moeten mensen kunnen vinden. Studenten moeten kunnen studeren."

Daarom ziet Chang de Lelylijn niet als een doel op zichzelf. Een spoorlijn heeft pas betekenis als die iets toevoegt aan het dagelijks leven. Voor iemand uit Heerenveen kan dat straks betekenen dat een studie of baan elders gemakkelijker bereikbaar wordt. Voor een bedrijf kan het eenvoudiger worden om werknemers naar deze regio te halen. "Voor inwoners betekent dat uiteindelijk vooral meer mogelijkheden: om te wonen, te werken, te studeren en te ondernemen."

Niet stil blijven staan
Juist omdat de Lelylijn nog onzeker is, wil Chang voorkomen dat Heerenveen jarenlang op Den Haag blijft wachten. De ontwikkeling van de gemeente moet ondertussen doorgaan.

"We moeten en zullen niet wachten. Natuurlijk ligt het uiteindelijke besluit over de Lelylijn niet bij Heerenveen. Maar de ontwikkeling van Heerenveen ligt wél voor een belangrijk deel in onze eigen handen." Dat betekent doorgaan met woningbouw, economie, voorzieningen en bereikbaarheid. Tegelijkertijd moet bij nieuwe plannen rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de spoorlijn er uiteindelijk komt. "Als die verbinding er komt, willen we niet vanaf nul beginnen. We willen klaar zijn om de kansen te benutten."

Heeft Heerenveen genoeg in huis voor de volgende groeifase?
Voor Chang past die blik vooruit ook bij Heerenveen zelf. De gemeente bestaat dit jaar 475 jaar. In al die eeuwen veranderde er veel, maar één element keert volgens haar steeds terug: verbinding. "Ooit begon onze groei met de veenwinning. De energie van toen zorgde voor groei, welvaart en verbinding."

Tegenwoordig ligt die kracht volgens Chang ergens anders. Ze wijst op Thialf, Sportstad en sc Heerenveen, maar ook op de kennis die in de gemeente aanwezig is rond circulariteit en innovatie. Met het Nationaal Testcentrum Circulaire Plastics heeft Heerenveen bovendien een plek waar aan oplossingen voor de toekomst wordt gewerkt.

Voor Chang zijn het geen losse voorbeelden. Het zijn plekken waar mensen elkaar ontmoeten, talent zich ontwikkelt en kennis wordt gedeeld. "De kennis en innovaties die hier worden ontwikkeld, zijn niet alleen van waarde voor Heerenveen, maar voor heel Nederland."

Een betere spoorverbinding kan volgens haar helpen om die kennis en dat talent gemakkelijker naar Heerenveen te halen én vanuit Heerenveen verder te brengen.

Het grootste risico is dat we te lang wachten
Tegenover die kansen staat een flinke rekening. Een spoorverbinding van deze omvang kost miljarden en vraagt jaren van voorbereiding. Chang vindt dat de kosten en effecten zorgvuldig moeten worden bekeken, maar ziet wachten eveneens als een keuze. "Het grootste risico is dat we te lang wachten."

Als Nederland woningen blijft bouwen en economisch groeit, terwijl de bereikbaarheid van het Noorden niet meegroeit, kunnen volgens haar kansen verloren gaan. Daarom zou de discussie niet alleen moeten gaan over wat de spoorlijn kost. "Niet investeren heeft óók een prijs."

Den Haag moet kiezen
Voor een volgende grote stap is Heerenveen afhankelijk van het Rijk. Chang vindt dat het moment is gekomen om de MIRT-verkenning te starten.

"We moeten voorkomen dat we steeds opnieuw onderzoeken wat we al weten. Op een gegeven moment moet je besluiten: dit vinden we belangrijk genoeg om ervoor te gaan." Tot die tijd wil ze in Heerenveen niet stilzitten. Misschien is dat wel de kern van haar verhaal. De Lelylijn gaat over een trein die er nog niet rijdt, maar de keuzes eromheen gaan over de gemeente van straks.

Wanneer Chang over tien jaar terugkijkt op haar tijd als wethouder, hoeft de eerste trein daarom niet per se al te zijn vertrokken om tevreden te kunnen zijn.

"Als ik dan kan zeggen dat we Heerenveen goed hebben voorbereid op de toekomst, dat we keuzes hebben gemaakt voor wonen, werken en bereikbaarheid en daarmee de basis hebben gelegd voor een sterke en aantrekkelijke gemeente, dan ben ik tevreden."

Want uiteindelijk kijkt Chang verder dan haar eigen periode op het gemeentehuis. "Als we vandaag de juiste keuzes maken voor de generatie van morgen, dan heb ik mijn bijdrage geleverd."