Energielabelplicht dwingt Friese ondernemers met een kantoor tot het maken van een keuze

Wat de wet precies verplicht en voor wie

De verplichting geldt voor elk kantoor met een gebruiksoppervlakte van meer dan 100 m². Voldoet een pand niet aan minimaal energielabel C, dan mag het volgens het Bouwbesluit niet langer als kantoor in gebruik zijn. Ondernemersplein bevestigt dat gemeenten en omgevingsdiensten hierop controleren en bij overtreding boetes kunnen opleggen, ook in Friesland is handhaving dus geen papieren dreiging.

Niet elk kantoorpand valt onder de verplichting. Volgens RVO zijn kantoren in beschermde monumenten uitgezonderd van de label C-plicht. Essent Zakelijk noemt daarnaast twee andere uitzonderingscategorieën:

1. Panden waarbij minder dan 50% van de gebruiksoppervlakte een kantoorfunctie heeft

2. Panden die binnen twee jaar worden gesloopt of getransformeerd

Voor een deel van het Friese vastgoed, denk aan historische panden in Heerenveen of Leeuwarden, kan de monumentenuitzondering relevant zijn.

Drie keuzes voor de Friese ondernemer

Wie een kantoor huurt of bezit dat niet aan label C voldoet, heeft in de kern drie opties: het pand verduurzamen tot het vereiste niveau, verhuizen naar een kantoor dat al aan de norm voldoet, of het huidige pand omzetten naar een gebruik dat buiten de kantoorplicht valt.

De keuze is niet alleen juridisch maar ook financieel. Verduurzamen vraagt een eenmalige investering in isolatie en installaties. Verhuizen brengt zoek- en verhuiskosten mee, maar levert direct een compliant pand op.

Functiewijziging kan aantrekkelijk zijn voor eigenaren die hun pand toch al anders willen inzetten, maar vereist een formele bestemmingswijziging, Essent Zakelijk benoemt deze route expliciet als uitweg voor panden met een beperkte kantoorfunctie of een transformatieplan.

Ondernemers die de afweging tussen verduurzamen en verhuizen willen doorrekenen, kunnen daarvoor terecht bij een adviseur als Lamberink.

Wat er financieel op het spel staat

De financiële gevolgen van niet-naleving zijn direct. Woninglabel.nl stelt dat bij voortgezet gebruik van een kantoor zonder label C een boete kan oplopen tot €81.000; in het uiterste geval volgt gedwongen sluiting van het pand.

Maar ook zonder handhaving verandert de economische positie van een slecht gelabeld pand.

Energiekeurplus stelt dat grote kredietverleners geen hypotheek meer verstrekken voor kantoren met een energielabel slechter dan C. Dat raakt zowel eigenaren die willen herfinancieren als kopers die een pand willen overnemen. Energiezuinige kantoren zijn bovendien makkelijker te verhuren, wat de druk op panden met een laag label verder vergroot.

Voor ondernemers die op zoek zijn naar kantoorruimte die al aan de nieuwe eisen voldoet, bemiddelt Lamberink Makelaars actief bij de aan- en verhuur van kantoorruimte in Friesland.

Waarom een aankoopmakelaar in Groningen juist nu verschil kan maken

Er staan meer woningen te koop dan een jaar geleden, maar voor kopers in Groningen is de markt nog altijd allesbehalve ontspannen. Vooral bij populaire woningtypen en in gewilde prijsklassen volgen bezichtigingen en biedingen elkaar snel op, waardoor er weinig ruimte is om pas na de bezichtiging over financiering, voorwaarden en strategie na te denken.

Dat maakt een goede voorbereiding minstens zo belangrijk als snelheid. Een aankoopmakelaar kan helpen om vooraf de grenzen te bepalen, tijdens de bezichtiging kritisch te kijken en een bod te onderbouwen zonder zich volledig te laten meeslepen door de concurrentie.

Meer aanbod betekent nog geen rustige woningmarkt

De Nederlandse woningmarkt kreeg er in het tweede kwartaal van 2026 flink wat aanbod bij. Volgens de NVM stonden aan het einde van dat kwartaal ruim 37.000 woningen te koop, ongeveer 20 procent meer dan een jaar eerder. Toch blijft de markt krap, en juist in de regio Overig Groningen werd bij meer dan acht op de tien verkochte woningen boven de vraagprijs betaald.

Dat verschil is belangrijk. Meer aanbod geeft kopers soms wat extra keuze, maar zegt weinig over de concurrentie rond één specifieke woning. Een tussenwoning in een populaire buurt kan meerdere bieders trekken, terwijl er bij een vrijstaande woning of een hoger prijssegment juist meer onderhandelingsruimte kan zijn. De juiste aanpak hangt daarom af van de woning, de locatie en de belangstelling op dat moment.

Voor wie is aankoopbegeleiding vooral nuttig

Een aankoopmakelaar in Groningen is vooral van waarde wanneer je weinig ervaring hebt met de lokale markt of onder tijdsdruk moet beslissen. Dat geldt niet alleen voor starters, maar ook voor doorstromers die hun huidige woning al hebben verkocht of kopers die vanuit een andere regio naar Groningen verhuizen.

Begeleiding kan met name nuttig zijn voor:

starters die nog niet eerder een woning hebben gekocht;

kopers die de verschillen tussen Groningse wijken en omliggende plaatsen nog niet goed kennen;

doorstromers die binnen een beperkte termijn een nieuwe woning moeten vinden;

kopers die twijfelen over de bouwkundige staat, de vraagprijs of de voorwaarden van een bod.

De begeleiding neemt de keuze niet over. De koper bepaalt nog steeds welke woning past en hoeveel die waard is, maar krijgt wel informatie om die beslissing minder afhankelijk te maken van haast of emotie.

Waar let een aankoopmakelaar tijdens de bezichtiging op

De verkoopmakelaar behartigt het belang van de verkoper. Een aankoopmakelaar kijkt juist vanuit de positie van de koper en let onder meer op zichtbaar onderhoud, mogelijke verbouwingskosten, het energielabel en opvallende punten in de presentatie of documentatie van de woning.

Bij appartementen verdienen ook de stukken van de Vereniging van Eigenaars aandacht, zoals de financiële reserve, het onderhoudsplan en recente besluiten. Afhankelijk van de locatie en het woningtype kunnen daarnaast fundering, eerdere verbouwingen of eventuele aardbevingsschade relevant zijn. Een aankoopmakelaar vervangt geen bouwkundige keuring, maar kan wel signaleren wanneer nader onderzoek verstandig is.

Hoe bepaal je een bod dat bij de woning past

Een goed bod is niet automatisch het hoogste bod. De marktwaarde, staat van onderhoud, belangstelling, financieringsruimte en gewenste ontbindende voorwaarden bepalen samen hoeveel ruimte er is. Soms vergroot een scherpe prijs de kans op aankoop, terwijl het in een andere situatie verstandiger is om niet verder mee te gaan.

De aankoopmakelaar vergelijkt de woning met recente verkopen en bespreekt vooraf niet alleen de biedprijs, maar ook voorwaarden zoals financiering, opleverdatum en een eventuele bouwkundige keuring. Zo ontstaat een bod dat aantrekkelijk kan zijn voor de verkoper, zonder dat de koper onnodige risico’s accepteert.

Lokale begeleiding loopt door tot de overdracht

Na een geaccepteerd bod volgt nog de controle van de koopovereenkomst, de ontbindende voorwaarden en de afspraken rond de overdracht. Lamberink Makelaars begeleidt kopers vanuit de vestiging in Groningen tijdens dit volledige traject en combineert lokale marktkennis met ondersteuning bij bezichtigingen, onderhandelingen en de afronding van de koop.

Ook in een markt met wat meer aanbod blijft het dus nodig om per woning goed te kijken naar prijs, risico’s en concurrentie. Juist doordat de Groningse woningmarkt niet voor ieder woningtype hetzelfde beweegt, kan lokale aankoopbegeleiding helpen om snel te handelen zonder overhaast te beslissen.

Dit zijn de grootste drempels voor starters op de Leeuwarder koopmarkt

Een eerste woning kopen in Leeuwarden is niet onmogelijk, maar starters hebben weinig ruimte voor fouten. Het betaalbare aanbod staat onder druk, terwijl doorstromers vaak overwaarde meebrengen en starters bijkomende kosten uit eigen middelen moeten betalen. Een goede voorbereiding is daardoor minstens zo belangrijk als snel reageren op nieuw aanbod.

Waarom blijft betaalbaar aanbod lastig te vinden?

De gemeente Leeuwarden schrijft in het Uitvoeringsprogramma Betaalbaar Wonen 2025 dat betaalbare koopwoningen schaars zijn. De huizenprijzen zijn de afgelopen jaren gestegen, terwijl hogere rentes de leencapaciteit beperken. Vooral lage en middeninkomens merken daardoor dat een groot deel van het aanbod buiten bereik ligt.

De gemeente wil de komende jaren meer betaalbare woningen toevoegen, maar nieuwbouw lost de druk niet direct op. Starters die nu zoeken, zijn vooral aangewezen op het bestaande aanbod en concurreren daar met kopers die financieel meer ruimte hebben.

Waarom hebben doorstromers vaak een voorsprong?

Doorstromers kunnen de overwaarde uit hun vorige woning gebruiken voor een hoger bod of voor kosten rond de aankoop. Starters hebben die buffer niet en moeten hun spaargeld vaak ook gebruiken voor hypotheekadvies, taxatie, de notaris en andere aankoopkosten.

Dat verschil wordt groter wanneer een woning boven de getaxeerde marktwaarde wordt gekocht. Een hypotheek mag normaal gesproken niet hoger zijn dan de marktwaarde van de woning, waardoor het verschil uit eigen middelen moet worden betaald.

Hoe voorkom je dat snelheid leidt tot een verkeerd bod?

In een krap segment ontstaat al snel druk om direct te bieden, maar snelheid zegt nog niets over de waarde van de woning of de risico’s in het koopcontract. Een aankoopmakelaar in Leeuwarden kan vergelijkbare verkopen beoordelen, meegaan naar de bezichtiging en helpen om prijs en voorwaarden als één geheel af te wegen.

Dat is voor starters vooral waardevol wanneer de financiële marge klein is. Een paar duizend euro te hoog bieden of zonder passende voorwaarden kopen, kan later meer gevolgen hebben dan het mislopen van één woning.

Welke ondersteuning is er voor starters?

Kopers jonger dan 35 jaar kunnen in 2026 onder voorwaarden gebruikmaken van de vrijstelling van overdrachtsbelasting. Een gemeentelijke starterslening is in Leeuwarden nog geen regeling waar kopers standaard op kunnen rekenen; het nieuwe coalitieakkoord noemt die mogelijkheid voor de toekomst.

Het is daarom verstandig om vóór de zoektocht te laten berekenen welke koopsom, maandlasten en eigen inbreng haalbaar zijn. Bij Lamberink kunnen aankoopmakelaars en financieel adviseurs die stappen op elkaar afstemmen. Dat maakt het aanbod niet groter, maar voorkomt wel dat starters tijd verliezen aan woningen die niet passen of een bod uitbrengen zonder de financiële gevolgen volledig te kennen.

Verhuur in een gemengd appartementencomplex vraagt om duidelijke afspraken

In een appartementencomplex met zowel eigenaar-bewoners als huurders komen de huurovereenkomst en de regels van de VvE samen. Juist daar ontstaan problemen wanneer de huurder wel de sleutels krijgt, maar niet weet welke afspraken in het gebouw gelden.

Welke VvE-regels gelden voor een huurder?

Een huurder is geen lid van de Vereniging van Eigenaars en heeft niet automatisch stemrecht in de vergadering. De gebruiksregels van de VvE gelden echter wel. Artikel 5:120 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat voorschriften over gebruik, beheer en onderhoud ook van toepassing zijn op degene die het appartement gebruikt.

De eigenaar blijft lid van de VvE, ontvangt besluiten en is verantwoordelijk voor een goede informatieoverdracht. Bij regels die pas na het sluiten van de huurovereenkomst worden ingeschreven, kan toestemming van de huurder of een rechterlijke beslissing nodig zijn.

Waar loopt het in de praktijk mis?

De meeste conflicten ontstaan doordat de huurovereenkomst en de VvE-documenten niet goed op elkaar aansluiten. De huurder gebruikt dagelijks de entree, berging en andere gemeenschappelijke delen, maar hoort soms pas na een klacht welke regels daar gelden.

Ook kan onduidelijk zijn wie actie onderneemt bij overlast, schade of onderhoud. De VvE kan toezien op naleving van de regels, terwijl de verhuurder daarnaast afspraken uit de huurovereenkomst moet handhaven. Zonder vaste contactlijn blijft een melding daardoor gemakkelijk tussen beide partijen liggen.

Wat moet een verhuurder vooraf regelen?

Controleer vóór de verhuur eerst de splitsingsakte, het reglement en eventuele besluiten over verhuur. Leg daarna minimaal het volgende vast:

• De actuele VvE-regels worden bij de huurovereenkomst gevoegd.

• De huurder bevestigt dat de regels zijn ontvangen en worden nageleefd.

• Afspraken over servicekosten, onderhoud en meldingen zijn duidelijk.

• Wijzigingen vanuit de VvE worden tijdig aan de huurder doorgegeven.

Duidelijkheid helpt beide partijen

Bij een appartement huren in Leeuwarden horen daarom niet alleen afspraken over de huurprijs en oplevering, maar ook heldere informatie over het gebruik van het complex. Dat voorkomt dat regels pas ter sprake komen wanneer er al een conflict is.

Lamberink begeleidt verhuurders onder meer bij het bepalen van de huurprijs, de selectie van een passende huurder en de afspraken rond de verhuur. Een goede voorbereiding voorkomt niet ieder meningsverschil, maar maakt vanaf de start duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is.