Opening Art Noord in Museum Belvédère

De verschijning van dit boek met als titel Verzamelde Werken is een bijzondere gebeurtenis voor het museum. Het markeert de periode van jaren van verzamelen die aan de oprichting van het museum (2004) vooraf gingen, en de afgelopen 18 jaar dat het museum werken van de belangrijkste modernisten uit Noord-Nederland wist te verwerven.

Tevens opende schrijver, presentator, voetbal- en kunstliefhebber Hugo Borst deze avond kunstbeurs Art Noord, die van 6 t/m 9 oktober plaatsvindt in Museum Belvédère.

Verzamelde Werken

Wat ooit begon met een verzameling bruiklenen, groeide uit tot een omvangrijke museumcollectie. Met meer dan 300 afbeeldingen en een volledige lijst van kunstobjecten die in het boek Verzamelde Werken zijn opgenomen, geeft Museum Belvédère inzicht in zijn verzamelbeleid en een collectie met een geheel eigen signatuur.

Hoe het begon…

Museum Belvédère werd op 24 november 2004 officieel geopend door Hare Majesteit Koningin Beatrix. Voor het eerst werden toen de vele kunstwerken – voornamelijk schilderijen – aan het publiek getoond, die initiatiefnemer Thom Mercuur (1940-2016) bijeen had gebracht voor een op te richten museum.

Binnen de museale presentaties schonk Mercuur vooral aandacht aan Friese kunstschilders, eenlingen vaak die ver van de grotere kunstcentra en zonder academische opleiding genoten te hebben, zeer persoonlijk werk maakten – kunstenaars als Jan Mankes, Thijs Rinsema, Gerrit Benner, Tames Oud, Boele Bregman, Klaas Koopmans, Willem van Althuis, Sjoerd de Vries en Jan Snijder.

Enkelen kregen landelijke bekendheid, zoals Mankes en Benner, maar de meesten van hen bleven in Friesland en verwierven vooral lokale roem. In Museum Belvédère deed Mercuur er alles aan om juist voor die kunstenaars lansen te breken. In de twaalf kamers van de westelijke museumvleugel was hun werk vrijwel permanent vertegenwoordigd en gedurende die eerste jaren organiseerde hij van bijna alle Friese kunstenaars die hij bewonderde grote tentoonstellingen en liet deze vergezeld gaan van monografieën. Die exposities waren momenten om hun werk, vaak met bruiklenen of schenkingen, nog steviger te verankeren binnen het museumbeleid.

Verzamelbeleid museum

In zijn verwervingsbeleid richtte Museum Belvédère de blik aanvankelijk op Friesland, maar vanaf 2010 zette het steeds nadrukkelijker in op het gehele noorden van Nederland – Friesland, Groningen, Drenthe en de kop van Noord-Holland. Inmiddels is er een omvangrijke collectie die inzicht geeft in de ontwikkeling van de moderne kunst in het noorden en de vele onderlinge paralellen en verbanden. Om context te geven aan zijn kerncollectie verzamelt het museum ook werk van kunstenaars uit andere delen van het land én uit het buitenland; kunstenaars die vanuit een overeenkomstige achtergrond, omstandigheid of mentaliteit scheppen.

In het collectieboek Verzamelde Werken is gekozen voor een indeling in thema’s als zon – zee – duinen /  mensen - koppen – portretten /  bloemen - struiken – bomen /  vogels - vee – vissen /  stille dingen en / veel verder weg; combinaties die eerder op zaal zijn beproefd én combinaties die niet eerder zijn toegepast.

Inmiddels omvat de collectie zo’n 800 schilderijen, 1000 werken op papier en iets meer dan 100 andersoortige kunstobjecten. Van verschillende kunstenaars, die het binnen zijn aandachtsgebieden van cruciale betekenis acht, heeft het museum een representatieve groep werken bijeen weten te brengen. Dat laatste maakt dat het in de komende jaren op een aantal hoofdterreinen selectiever kan opereren en het zijn aandacht meer kan vestigen op het vullen van lacunes en op ontwikkelingen binnen de eigentijdse beeldende kunst.

Met de verzameling kunstwerken die Thom Mercuur in de oprichtingsfase bijeen bracht als inhoudelijk geweten, heeft Museum Belvédère in de jaren die volgden zijn grenzen verlegd. Het streefde er in de eerste plaats naar om, op grond van zijn inhoudelijke uitgangspunten, een kunstcollectie op te bouwen die een afspiegeling vormt van de moderne en eigentijdse kunst in het noorden van Nederland. Daarnaast wilde het zich positioneren als enige museum waar deze, in relatie tot kunst van elders, permanent wordt getoond. Nu de belangrijkste modernisten uit Noord-Nederland met één of meerdere werken vertegenwoordigd zijn in de verzameling van Museum Belvédère, mag het collectieboek verschijnen, als verantwoording van zo’n 25 jaar museaal verzamelen. Het collectieboek is verkrijgbaar in de museumwinkel en de webshop.