Algemeen

Stuk veenweide bij Akkrum moet landgoed worden met verdienmodellen voor boeren

Door: Dennis Stoelwinder

AKKRUM - Nee, een grote poort met een oprijlaan zal er voorlopig niet komen. Maar het stuk veenweide zuidwestelijk van Akkrum, zo’n 300 hectare groot, moet een soort modern landgoed worden. Waarbij de boer, die nu het land nog bewerkt, genoeg blijft verdienen.

Stuk veenweide bij Akkrum moet een heus landgoed worden, met verdienmodellen voor boeren
Stuk veenweide bij Akkrum moet een heus landgoed worden, met verdienmodellen voor boeren Foto: Omrop Fryslân

Akkrum ligt in het veenweidegebied, waar het waterpeil zakt. Als veenweide droog komt te liggen, begint het te oxideren en verzakt de grond. De fundering van de huizen en dijken in het gebied kan daardoor schade oplopen. Ook is er een hogere uitstoot van CO2. Daarom wordt de komende jaren het waterpeil omhoog gebracht. Dat heeft grote gevolgen voor de boeren in het gebied. Want, hoe moeten die hun geld verdienen op land dat steeds natter wordt?

Landgoed Goedland

“Wat het idee van een landgoed met zich meebrengt is dat er diverse activiteiten in dezelfde omgeving plaatsvinden”, vertelt projectleider Albert van Zadelhoff, die de plannen donderdagavond presenteerde. Hij legt uit dat boeren minder verdienen wanneer het waterpeil omhoog gaat. “Daar moet dus iets bij komen, en dat willen we realiseren op dat toekomstige landgoed. “

Bij het veenweidegebied gaat het grofweg om een gebied rondom de Friese Meren, met uitlopers in de beekdalen. Het is 89.000 hectare groot, waarvan 59.000 hectare gebruikt wordt door boeren. Dan gaat het om zo’n 1.100 bedrijven die samen voor zo’n 8.000 banen zorgen. Maar er zit ook heel belangrijke, Europees beschermde natuur, zoals nationaal park De Alde Feanen.

De afgelopen jaren is Van Zadelhoff, samen met de initiatiefnemers, bezig geweest om uit te zoeken wat daar dan bij kan komen. “Het eerste is woningbouw en het tweede is duurzame energievoorziening. Wanneer we dat goed doen, in samenwerking met de gemeenschap, wordt het financieel ook interessant voor de boer.”

Energie, wonen en recreatie

Op een schets, gemaakt op initiatief van de inwoners van Akkrum, is ingetekend hoe het weiland er over tien of twintig jaar uit kan zien. Met verschillende kleuren is bijvoorbeeld een woonwijk ingetekend, staat er een energiefabriek en is er ruimte voor de teelt van de lisdodde. Die plant is een natuurlijk isolatieproduct. Verder kan er ruimte zijn voor recreatiewoningen. 

“Sommige dingen kunnen wij natuurlijk eerder realiseren dan anderen. Zo willen we graag de komende jaren de dorpstuin ontwikkelen. Maar helaas duurt het wel vijf tot tien jaar voordat je woningbouw of een duurzame energievoorziening voor elkaar krijgt.”

En wanneer we dan het landgoed kunnen betreden via die toegangspoort? “Ja, die mooie poort, misschien moeten we daar toch eens over nadenken”, lacht Van Zadelhoff. “Maar we willen het een heel herkenbaar onderdeel van het dorp maken. Dat je direct ziet: hier ben je op het landgoed.”Volgens Van Zadelhoff ligt de bal voor de woningbouw nu voorlopig bij de gemeente Heerenveen. Die moet met een structuurvisie voor het gebied komen. 

Bron: Omrop Fryslân