Jelmer Dijkstra uit Akkrum: “Ik mis het buitenland geen minuut”

Hij wilde de wereld ontdekken, de zeeën bevaren en kennismaken met alle landen en werelddelen. Toch is hij nu de honkvaste eigenaar van jachthaven, camping en bootverhuur Drijfveer in Akkrum en van het bijbehorende haventerras De Koken. Na veel avonturen in alle uithoeken van de wereld beleefd te hebben, vindt Jelmer Dijkstra het avontuur nu dichter bij huis.

“Als kind was ik altijd op het water te vinden,” zegt Jelmer, die opgegroeid is in Akkrum. Tijdens zijn jeugd stond hij vaak op de surfplank of was aan het bootjevaren of wakeboarden. Na de middelbare school wilde Jelmer ‘iets met boten’ gaan doen, en daarnaast wilde hij graag de wereld verkennen. “Ik was altijd geïnteresseerd in verre landen, in alles wat er in de wereld gebeurt.”

De wereld verkennen

Een opleiding aan de Zeevaartschool op Terschelling lijkt hem de ideale combinatie van reizen en boten. Jelmer over die tijd: “Het was een geweldige opleiding. Ik zat daar intern met een grote groep mannen. Daar heb ik een hechte vriendenclub aan overgehouden. Op mijn achttiende maakte ik als stagiair al mijn eerste reis, met een tanker die chemicaliën de wereld over bracht. Dat was fantastisch.” Jelmer raakt bijna niet uitgepraat over de geweldige zonsondergangen, de dolfijnen, de windstiltes en de stormen op zee. Maar ook de afwisseling van steeds een ander land: “Dat je ergens aankomt, de trap uitrolt en dan aan wal gaat in Afrika, Australië of Amerika. Met steeds hetzelfde schip, wat je thuis is, ontdekte je iedere keer een ander werelddeel. Telkens proefde je iets van hoe het er op die plek aan toeging. En elke keer dacht ik: ‘Dit werelddeel wil ik nog verder verkennen’.”

Tijdens zijn opleiding aan de Zeevaartschool wordt Jelmer niet alleen flink aangestoken door het reisvirus. Helaas overkomt hem ook iets vervelends: hij ontwikkelt jeugdreuma. “Dat vlamt op rond de bloei van je leven, en bij mij gebeurde dat precies in het laatste jaar van de Zeevaartschool. Alles was ontstoken, en ik ben een hele tijd ziek geweest. Daardoor ben ik afgekeurd voor de zeevaart. Heel erg jammer, want je hebt toch een ander leven voor ogen.”

Een koffer vol medicijnen

Jelmer moet zijn bakens verzetten en hij besluit om International Business te gaan studeren. Zo kan hij toch blijven reizen en de wereld verkennen. Hij beleeft een mooie afstudeerstage in China. Jelmer: “Tijdens mijn studie ontmoette ik Chinezen en raakte ik geïnteresseerd in het land. In die tijd ontwikkelde het land zich bizar snel en de bedrijven kwamen als paddenstoelen uit de grond. Ik kon daar werken voor een Chinees bedrijf en leven tussen de Chinezen. Ik kreeg daar zelfs een baan aangeboden, maar met mijn reuma was dat helemaal niet handig. Naar mijn stage moest ik een koffer vol medicijnen meesjouwen, en in China was het behoorlijk lastig om goede medische zorg te krijgen. Ik besloot dat ik beter terug naar Nederland kon gaan, en vanuit daar te gaan reizen. Zo kon ik alsnog de wereld te ontdekken.”

Terug in Akkrum gaat Jelmer koffiedrinken bij de jachthaven waar hij vroeger vakantiewerk deed. “Een van de eigenaren vroeg: ‘Moet jij hier niet gewoon in het bedrijf komen?’ Daar moest ik wel even over nadenken. Mijn plan was om de wereld over te reizen, en nu zou ik weer in mijn geboortedorp terechtkomen. Maar eigenlijk was de combinatie perfect voor mij: in de zomer lekker met bootjes bezig zijn, en in de winter kunnen reizen.”

Dinosaurus

Jelmer gaat nog een paar keer terug naar China. Ook verblijft hij een aantal maanden in Bangladesh, waar hij voor een hulporganisatie werkt. Dan komt Maartje met haar familie een bootje huren op de jachthaven. “We raakten met elkaar in gesprek over India, daar was ik nog niet geweest en zij wel. We hielden contact, kregen een relatie en vrij snel daarna hebben we samen een reis naar India gemaakt.” Het koppel reist ook samen door Zuid-Amerika. “Vooral Chili is een bizar mooi land. Het landschap is zo uitgestrekt, een soort oerlandschap. Je hebt het gevoel dat je ieder moment een dinosaurus kunt tegenkomen. In het noorden vind je woestijn en in het zuiden heb je de gletsjers van de Zuidpool. Met een vrachtschip voeren we rond Kaap Hoorn, het zuidelijkste puntje van Chili. We voelden ons net ontdekkingsreizigers.”

Fascinerend

Ook Japan, waar Jelmer alléén naartoe gaat, fascineert hem mateloos. “Waar ik in Chili vooral de natuur fascinerend vond, was het in Japan vooral de samenleving. Die is daar zó veilig en goed georganiseerd. Mensen werken keihard en laten niets van zichzelf zien. Je weet dat er onder de oppervlakte nog heel veel moet zijn, maar als buitenstaander kom je daar nooit bij. Er zijn allerlei sociale regels, maar jongeren vinden ook manieren om zich daaraan te onttrekken, bijvoorbeeld door kleding of muziek. Ik kijk dan naar zo’n samenleving en probeer het te begrijpen, maar dat lukt toch niet.”

Waarom vindt hij het zo bijzonder om te reizen? “Als je reist, word je helemaal op jezelf teruggeworpen. In de tijd dat er nog geen internet was, had je alleen een reisgidsje. Als je telefoon het dan ook niet doet, zoals in Japan, moet je jezelf maar zien te redden. Als je dan rondvraagt en uiteindelijk een hostel vindt, is dat wel een kick. En het leuke is dat je, juist als je alléén bent, heel veel contacten maakt. Je merkt dat iedereen je wel wil helpen.”

Bewuste keuzes

Maartje werkt inmiddels ook in het bedrijf en samen wonen ze op de jachthaven, boven restaurant De Koken. Jelmer: “Toen we kinderen kregen, brak er toch een andere fase in ons leven aan. Met onze oudste dochter, Liene (nu acht jaar) zijn we nog naar Japan geweest. Dan wordt reizen wel anders: je moet rekening houden met middagslaapjes, bent minder flexibel met eten. Sinds we Rinse (nu zes) en Sebe (drie) hebben gekregen, komen we niet verder dan Terschelling. Het bedrijf wordt drukker; we hebben minder vakantie. Tegelijkertijd kregen we steeds meer moeite met rondvliegen voor je plezier. Ik heb het zelf veel gedaan, dus ik wil zeker niet de moraalridder uithangen, maar ik realiseer me steeds meer dat het behoorlijk belastend is voor de natuur. In het bedrijf proberen we ook bewuste keuzes te maken, en dat doen we ook in de vakanties.”

Vakantiesfeer dichtbij huis

“Weet je, we wonen hier zó mooi, ik mis het buitenland geen minuut meer. De kinderen kunnen vrij rondlopen over het hele terrein. We hebben een sloepje, waarmee we binnen tien minuten varen bij het merengebied zijn. Als je je ankertje uitgooit, ben je meteen op vakantie. Echt waar, ik zou de wereld over reizen om hiernaartoe te gaan, als het niet om de hoek zou liggen. Zolang wij kunnen varen en af en toe op de tandemfiets door de duinen kunnen fietsen, hoef ik niet iets anders.”

In 2022 wordt Jelmer Dijkstra volledig eigenaar van de Drijfveer en De Koken, maar hij is al sinds 2008 mede-eigenaar. Jelmer: “We hebben nu niet opeens iets van: ‘alles verandert’. Dat is meer geleidelijk gegaan. We proberen van de jachthaven steeds meer een levendige plek te maken. In 2014 zijn we De Koken begonnen, het café-restaurant. Daar heerst echt een vakantiesfeer. In het hoogseizoen komen er muziekbandjes en hebben we regelmatig een dj. Mensen kamperen hier, ze leggen aan met hun bootje, of ze combineren het. Het was ons doel om hier reuring te creëren, en dat is gelukt.”

Voor wie goed kijkt, zijn de reizen van Jelmer en Maartje in hun bedrijf hier en daar nog te herkennen. In restaurant De Koken staan wereldse gerechten en Japanse gin op de kaart; er hangen hangmatten en er draait muziek uit Midden-Amerika. “De tropische sfeer die we hier hebben neergezet, doet denken aan verre oorden. Zo is het reizen toch nooit echt ver weg.” Zelfs in Akkrum beleef je op deze manier verre reizen, menen Jelmer en Maartje. In het vliegtuig te stappen om het avontuur op te zoeken, is niet meer nodig. Dat avontuur vindt Jelmer nu thuis, bij de jachthaven en bij zijn gezin. “Misschien,” filosofeert hij, “moet je wel ouder worden om die rust op een plek te vinden. In het begin had ik heel erg die onrust, ik wilde de hele wereld verkennen. Maar nu heb ik meer behoefte aan een plek waar ik me thuis voel en iets kan opbouwen. Ik vind rust in wat we hier met z’n allen hebben.”

Door: Hannah Zandbergen