De laatste ‘oud en nieuw’-nachtdienst van politieman Johannes Bron

Bijna altijd had hij dienst, maar afgelopen jaarwisseling was het dan toch echt de laatste keer voor Johannes. In 2023 gaat de wijkagent van Heerenveen-Centrum met pensioen. GrootHeerenveen mocht met zijn laatste oud en nieuw- nachtdienst mee op surveillance in Heerenveen. Deze nachtdienst draait Bron samen met collega Jan Graafstra. Twee politiemannen van de oude stempel.

Het is 31 december, tien uur in de avond, als Johannes Bron en Jan Graafstra zich klaarmaken voor de nachtdienst. Ook de Mobiele Eenheid is aanwezig op het politiebureau. De ME werkt deze oudjaarsnacht vanuit Heerenveen. Dat geldt ook voor een zogeheten Aanhoudingseenheid, de AE.  Na een briefing kunnen Bron en Graafstra op pad. Het is elf uur als de dienders het bureau verlaten en met de politiebus het centrum in rijden.

Het dak op

Her en der schieten de meest uiteenlopende kleuren vuurwerk de lucht in. Verder is het rustig op straat. Even voor twaalf uur komt er een spoedmelding binnen. De meldkamer vraagt om met spoed naar de Dotterhof te gaan, in de wijk De Greiden. Hier zou  een heg in brand naast een woning. Ter plaatse blijkt dat buurtbewoners de brand al hebben geblust. Na een praatje met de buurtbewoners gaat het duo terug richting het bureau.

Het is bijna twaalf uur en in het politiebureau is geen agent te bekennen. Die staan namelijk allemaal op het dak naar enorm veel vuurwerk te kijken. “Dit is een traditie”, legt Johannes Bron uit. “Wij proberen om twaalf uur met zijn allen op het bureau te zijn. Vanaf het dak heb je een mooi uitzicht over Heerenveen.”

Nadat iedereen elkaar veel goeds voor 2023 heeft gewenst gaat het los qua meldingen. Er komt een melding binnen van een ruzie in de wijk Nijehaske. Twee politie-eenheden en een hondengeleider gaan op de melding af. Ter plaatse blijkt dat alles rustig is. De veroorzaker van de ruzie is alweer vetrokken. Direct na deze melding is het weer raak in de wijk De Greiden. Het is onrustig nabij het winkelcentrum. Bron en Graafstra rijden richting het winkelcentrum in de wijk. Hier verzamelen meerdere eenheden zich. Twee politiemensen zijn al ter plaatse. Als de rust is wedergekeerd, kunnen de eenheden hun weg weer vervolgen.

Oude Koemarkt

Het is bijna één uur. Tijd om even in op de Oude Koemarkt in het uitgaanscentrum te kijken. Voor café De Swetser staat een flinke groep te wachten tot de deuren opengaan. Ook café Bleeker is open. Het is op straat gezellig en de sfeer is gemoedelijk. Burgemeester Van der Zwan neemt ook een kijkje. Er worden veel handen geschud met horecapersoneel en beveiligers van Phoenix Security. Dit beveiligingsbedrijf houdt een oogje in het zeil in het centrum.

Op een bankje buiten zit een meisje. Ze is dronken en mag niet bij De Swetser naar binnen. Bron en Graafstra maken een praatje met haar. Al snel blijkt dat zij minderjarig is en ‘zo dronken als een Loetje’. Er wordt besloten haar ouders te bellen, maar het meisje weet nie meer hoe zij haar telefoon moet ontgrendelen. De jongedame moet daarom voor haar eigen veiligheid mee te naar het bureau. Hier wordt zij door haar ouders opgehaald nadat het nummer van de ouwelui is achterhaald. “Niet best”, reageert Bron. “Zo jong en volledig van de wereld door drank.” Hij klinkt geïrriteerd, als hij zegt: “Wij zijn hier erg veel tijd aan kwijt, terwijl het meldingen regent, momenteel. Zonde van de tijd.” En dan, concluderend: “Maar op straat laten zitten is geen optie.”

De Greiden

Eenmaal weer op straat komt direct de volgende melding binnen. Het is wéér mis in wijk De Greiden. Nu is er vuurwerk naar twee politiemensen gegooid. Na overleg wordt besloten om hier een speciale eenheid in burger op af te sturen. Bron, gefrustreerd: “Het is daar ieder jaar raak. Het gedrag van deze jeugd lijkt nergens naar. Hoe krijg je het in de kop om vuurwerk naar de politie te gooien? Van mij mag de wapenstok eroverheen, maar dat kan natuurlijk niet zomaar.”

Terug in het uitgaanscentrum van Heerenveen is het rustig. Her en der zwalken wat dronken figuren over straat. Een groepje jeugd probeert de agenten uit te dagen. Zij schenken er echter geen aandacht aan. De jeugd druipt dan ook al snel af. Dan zit de dienst erop. Op het bureau worden nog even wat herinneringen opgehaald onder het genot van een kop koffie en een oliebol. “Vroeger was oud en nieuw echt wel een dingetje”, weet Bron. “Rellen in Nieuwehorne, dichte mist, veel gesleep en brandstichtingen, onrust in De Knipe en ga zo maar door. Ik ben zelfs eens beschoten met een vuurwerkpistool. Tegenwoordig is de nachtdienst tijdens de jaarwisseling vergelijkbaar met een drukke zaterdagnacht.”

Praatje op straat

Johannes Bron is 63 jaar. In 1982 kwam hij bij de politie. Daarvóór zat hij op het bedrijfsbureau van  een bedrijf in Wolvega. Het ging echter economisch slecht met dat bedrijf en Johannes moest worden ontslagen. Hij werkte nog een tijdje bij zuivelfabriek De Takomst in zijn toenmalige woonplaats Wolvega, om daarna te solliciteren bij de politie. Johannes kreeg Rotterdam als standplaats. Politieman kon je toen eigenlijk alleen worden in één van de grote vier steden in de Randstad. Daar was het te doen, volgens Johannes. Eigenlijk werd hij toen al wijkagent. Hij kwam in de Rotterdamse wijk Spangen terecht. In 1985 werd het politiekorps van de gemeente Heerenveen zijn vaste plek.

eerenveen enzijkt daar op. Bron vindt het contact met de burgers en ondernemers in zijn wijk erg belangrijk. HIj is dan ook met regelmaat te voet in het centrum van Heerenveen te vinden “Als je in de wijk rondloopt kun je een praatje maken. Dat is erg belangrijk.” Johannes Bron is een steun en toeverlaat voor de bevolking van het centrum van Heerenveen. “Dat is,” zegt hij zelf, “niet een bijzonder ‘harde’ bevolking. Ook niet als je het hebt over de mensen die uit andere wijken hier naartoe komen en rondhangen.” Dus géén criminaliteit? “Ach, er gebeurt natuurlijk wel eens wat.” Eigenlijk valt het allemaal wel mee, in de optiek van Johannes Bron.

Het mooie is, vindt Bron, dat de politie dan wel heel vaak geherstructureerd is en de wijkagent dan steeds verdween in de nieuwe organisatievorm, maar even zo vaak kwam de wijkagent telkens ook weer terug. Regionalisering in de politieformatie. Want: de politie kan niet zonder te horen wat er onder de bevolking leeft, en die bevolking kan ook niet zonder steun, bescherming of hulp van de politie.

Loslopende leeuwen in Heerenveen

In de loop van dit  jaar gaat brigadier Johannes Bron met welverdiend pensioen. Hij werkt nu nog 25,5 uur per week. Hij heeft binnen het politiekorps meerder functies gehad. Hij deed noodhulp, heeft bij de ME gezeten. Ook was hij vele jaren hondengeleider. Daarnaast zat hij twaalf jaar bij het bedrijfsopvangteam. Vanuit deze functie ging hij in gesprek met collega’s die traumatische zaken hadden meegemaakt. Zelf maakte Bron ook genoeg dingen mee. Gevraagd naar de meeste bijzondere ervaring, komt een verhaal dat destijds heel even wereldnieuws was en Heerenveen een hele nacht wakker hield….

“Ik ben de enige politieman in héél Nederland die op een leeuw geschoten heeft!”, begint Johannes Bron dat verhaal. Een leeuw? Hij wilde het eerst ook niet geloven toen hij ingeseind werd. “Jullie bedoelen een koe?”, was zijn reactie geweest. Want die liepen wel vaker door het centrum van Heerenveen, omdat ze niet naar de slager wensten te gaan. Maar ‘de koe’ was wel degelijk een leeuw. We schrijven december 2000 als er twee leeuwen losbreken uit het Wintercircus dat in het Posthuis Theater optreedt. Eén van de leeuwen is inmiddels alweer ‘ingerekend’, maar de tweede loopt nog door Heerenveen. En, goede politieman als hij is, komt Johannes de leeuw algauw op het spoor. Maar als de leeuw op hem afloopt, wordt toch wel wat angstig. Dus Johannes schiet. Weliswaar met een patroon waarmee gedacht werd dat de leeuw erdoor verdoofd zou worden, maar dat werkt niet. Een koe, zelfs een stier zou ‘strike’ gaan bij zo’n verdoving, maar de leeuw loopt door en heeft er helemaal geen last van. Het duurt die nacht nog wel even voordat er iemand van Pantera Wolvega komt en met een echt leeuw-verdovend pistool redding  brengt voor de angstige agenten. “Ja, we stonden wel vijf meter hoog, maar voor een leeuw is dat maar een stukje”, weet Bron nog.

Het verhaal van de losgebroken circusleeuwen in het centrum van Heerenveen zal Johannes Bron nog vaak genoeg kunnen vertellen als hij eenmaal met pensioen is…