De bibliotheek als maatschappelijk hart van de samenleving
“Ik heb in heel Friesland gewerkt en boeken hebben mijn hart. Ik wilde eigenlijk verpleegster worden of zelfs boer. Maar dat was toen niet aan de orde. In bibliotheek Leeuwarden ben ik ooit begonnen en heb tegelijkertijd de bibliotheekopleiding gedaan. Vervolgens dertien jaar lang in diverse functies gewerkt en daarna in Noord-Friesland als manager van het Bildt en Menaldumadeel. Sinds elf jaar werk ik hier in Heerenveen als manager van de bibliotheken in de gemeente Heerenveen. Met heel veel plezier in een ontzettend leuke functie” vertelt Nynke. Ze heeft 20 medewerkers, verspreid over de drie locaties (Akkrum, Heerenveen en Jubbega) en de diverse scholenprojecten. “Wij zijn de tweede grootste bibliotheek van heel Friesland. Onze doelgroep is iedereen, van nul tot 100 jaar oud. Het begint al bij nul jaar als nieuwe ouders een brief van de gemeente krijgen waarin staat dat ze het Boekstartkoffertje gratis kunnen ophalen met o.a. een knisper- of voelboekje en voorleestips”
Zoveel meer dan boeken
Als je de website bezoekt en de nieuwsbrief leest, valt direct het brede aanbod op. De bibliotheek doet zoveel meer dan alleen boeken uitlenen. “De diversiteit en het schakelen maakt mijn werk zo leuk en uitdagend. De kwalificaties voor medewerkers zijn nu heel anders dan 30 jaar geleden. Er komen bezoekers met een heel scala aan vragen. Het is nooit raar om een bibliotheek in te stappen en je vraag te stellen. Bij bijvoorbeeld de gemeente ervaren mensen wel een bepaalde drempel.”
Taalachterstand
“Het is schrikbarend en zorgwekkend hoe de taal achteruit gaat. 25 procent van de leerlingen die van de basisschool af komt, heeft een taalachterstand. Als ze dan van school af komen en ze onderhouden taal niet, dan groeit deze groep op tot laaggeletterden. Daar maak ik mij zorgen om. Als bibliotheek doen we veel, ook aan preventie. Zo hebben we inmiddels op 16 basisscholen en één school in het voortgezet onderwijs een bibliotheek op school traject. Met behulp van de leesmonitor maken we een nulmeting en dan kunnen we jaarlijks bekijken in hoeverre een kind vooruitgaat. Daarnaast beschikken de scholen over een collectie en hebben ze een leesconsulent van de bibliotheek. Wij zijn er niet om het kind te leren lezen, maar om het plezier in lezen over te brengen.”
Overheid
“De overheid is heel makkelijk als het gaat om digitale brieven sturen of zelfs digitaal bepaalde zaken aangeleverd te willen hebben. Zelfs bedrijven vragen hier steeds vaker om. We worden geacht om van alles te kunnen, maar er zijn mensen die het tempo van deze maatschappij niet kunnen bijhouden. Juist die mensen komen hier om hulp vragen.” Mensen met een migratieachtergrond komen hier makkelijk naar toe, maar wat denk je van de autochtonen? Die schamen zich en het is een moeilijk te bereiken groep. We hebben nu een basale computercursus: de aanmeldingen daarvoor stroomden binnen. Via deze weg proberen we nu ook de doelgroep met een taalachterstand te bereiken.”
Jubbega
Er is een prachtig voorbeeld uit Jubbega. Een vrouw die in het Digitaalhuis komt, vertelt hoe het haar leven heeft beïnvloed: “Vroeger kon ik mijn kinderen niet voorlezen. Nu heb ik hier lezen en schrijven geleerd en kan ik mijn kleinkinderen voorlezen!” Deze digitaal huizen worden in alle drie locaties goed bezocht. “Jubbega is heel zelfredzaam, dat heeft de historie bewezen. Jubbegaasters koesteren de bibliotheek en het documentatiecentrum (HiP). Het is van hen, ze dragen dit met vrijwilligers die het vuur uit hun sloffen lopen.”
Akkrum
Met ingang van 2018 krijgt de bibliotheek extra geld en dan met name in het sociale domein. “Niet iedereen heeft de middelen maar wel de behoefte aan ondersteuning en diverse gratis cursussen. We hebben momenteel wachtlijsten voor bijvoorbeeld de cursus klik en tik! Maar we doen ook andere activiteiten voor volwassenen. Bijvoorbeeld een avond met een notaris, gewoon aan de grote tafel, waar ineens 20 mensen op af komen.”
Waarom heet het nog bibliotheek?
“100 procent naamsbekendheid! We zouden wel gek zijn als we die naam overboord zouden gooien. Ik heb zelf nog veel ambities. Het is een dynamisch werkveld dat continu verandert en doorgaat. Onze uitdaging is om de resterende 50 procent van de bevolking te bereiken! P.S. Wist je dat een abonnement op de bibliotheek tot 18 jaar gratis is?”
Door Janita Baron
Lees ook
