Wethouder Jaap van Veen: “Nieuwe afvalscheidingsbeleid is goedkoper voor inwoners.”
Handelsgeest
Jaap van Veen werd in 1983 geboren in het ziekenhuis van Meppel en is getogen in de dorpskern Oldemarkt, gelegen in de kop van Overijssel, 500 meter van de Friese grens, als oudste van drie kinderen. Oldemarkt maakte toen nog deel uit van de gemeente IJsselham, voordat het in 2001 bij de gemeente Steenwijkerland kwam door een herindeling van de gemeenten Brederwiede, Steenwijk en IJsselham. Zijn opa, oom en vader hadden een boerenbedrijf met meerdere locaties. “Ik had wel ambities om het bedrijf later over te nemen, maar mijn vader raadde mij dat af. ‘Ga maar een vak leren jongen, want er is in deze branche geen droog brood te verdienen’ was zijn advies. Bovendien had mijn oom ook nog twee dochters, zodat je je dan tot over je oren in de schulden zou moeten steken om de andere vier rechthebbenden uit te kopen.”
“Mijn vader stimuleerde onze handelsgeest al op heel jonge leeftijd. Als kinderen van negen à tien jaar leende hij ons een paar duizend gulden, waar we schapen van kochten. Die lieten we lammeren en de lammetjes verkochten we weer. En daar hielden we dan geld aan over. Toen ik dat verhaal in 1993, ik was toen tien jaar oud, vertelde aan Lijntje Vellekoop -Tanis, oud burgemeester van IJsselham, antwoordde ze: ‘Als je het eerstvolgende lammetje dat wordt geboren Lijntje noemt, dan kom ik op kraamvisite met een mooie rode strik. En ze hield zich aan haar afspraak. Dat is me altijd bijgebleven (‘de oorkonde en de strik heb ik nog steeds’). Ik zei toen tegen al mijn vriendjes: ‘Ik word later burgemeester’.”
Accountancy
Jaap van Veen ging na de middelbare school accountancy studeren aan de Noordelijke Hogeschool, waarna hij voor zijn RA titel (register accountant – red.) op Nyenrode verder studeerde. Daar kreeg hij het gevoel de klant meer ten dienste te willen zijn, waarna hij de overstap maakte bij zijn werkgever Deloitte van accountancy naar management support. Hij stopte met zijn studie aan Nyenrode en ging verder aan de Thorbecke Academie in Leeuwarden, waar hij afstudeerde in Bestuurskunde Overheidsmanagement. Aan de RU in Groningen deed hij vervolgens nog twee jaar de Master Bestuur en Recht, een studie die hij niet afmaakte.
“Ik had toen al een hele drukke baan bij Advies- en managementbureau BMC” legt hij uit, “Een jong gezin en ik was vanuit het niets op plaats twee van de VVD kieslijst gekomen. Daar nog een studie naast was te veel van het goede. Even ter illustratie: op 3 maart 2010 waren de gemeenteraadsverkiezingen en op 8 maart werd mijn dochter geboren. Ik heb de geloofsbrieven voor de gemeenteraad nog in het ziekenhuis ondertekend.”
Sinds 2010 was hij raadslid. Lid van de commissie Algemene Zaken en de commissie Ruimtelijke Ontwikkelingen en Milieu. Daarnaast voorzitter van de Auditcommissie, een overlegorgaan dat de gemeenteraad adviseert en besluitvorming voorbereidt omtrent de inrichting, de controle en het beheer van de financiële organisatie.
Wethouder
“Toen een eventueel wethouderschap in 2017 binnen de partij ter sprake kwam, heb ik in eerste instantie neen gezegd. Mijn hart zei: ‘Dit is een hele mooie baan’, maar mijn verstand zei: ‘Ho vriend, je hebt nu een donders mooie baan’. Naarmate de verkiezingen dichterbij kwamen won het hart het van de ratio. Een jongensdroom kwam uit (denk even terug aan Lammetje Lijntje) en de vraag is of ik ooit weer een dergelijke kans zou krijgen. Dus ben er vol voor gegaan.”
Afval met kiloprijs berekend
“De beleidsterreinen in mijn portefeuille passen prima bij mij. Een van de actuele items ligt op het terrein van Afval en Circulaire economie, namelijk dat het grijze afval in de sortibak met ingang van 1 januari 2019 per kiloprijs wordt belast, in plaats van per leging, zoals nu het geval is.
Betekent dat dat de vervuiler betaalt?
“Ik wou het omdraaien. Degene die gaat scheiden betaalt minder. Dat kan oplopen tot een besparing van 2 euro per leging. De zogenaamde ‘natte fractie’ van vooral groente- en fruitafval en etensresten, komt bij veel mensen nu nog vaak in sortibak, maar moet eigenlijk in de biobak. Als je dat consequent doet, bespaar je behoorlijk op gewicht. We hebben een kostenvergelijking gemaakt tussen de bestaande en de nieuwe situatie en daar komt uit dat inwoners die afval scheiden gegarandeerd goedkoper uit zijn. In september komt het voorstel in de raad en worden de tarieven definitief vastgesteld. We beginnen met een proef en de uitrol volgt daarna. Om het verschil tussen oud en nieuw te laten zien ontvangen de mensen de laatste maanden van 2018 twee facturen: een op de oude wijze en een op de nieuwe manier. Zo heb je dus prachtig vergelijkingsmateriaal en kun je zelf zien hoe je het doet. Op verjaardagen hoor je uiteraard de nodige kritiek, ‘gaan we straks nog meer betalen’. Maar als je je afval goed scheidt, is het omgekeerde waar.”
VANG-HHA
“Het gaat ook niet om het middel, maar het doel” verduidelijkt Van Veen. ”En dat is dat we zoveel mogelijk grondstoffen willen hergebruiken. De gemeente Heerenveen heeft zich gecommitteerd aan de VANG-HHA (Van Afval Naar Grondstof - Huishoudelijk Afval: red.) doelstellingen. Dat houdt in dat de hoeveelheid restafval terug moet van 250 kilogram naar 100 kilogram per inwoner per jaar en dat 75% van het huishoudelijke afval in 2020 moet worden gescheiden.”
“Vorig jaar waren we al heel goed op weg met 139 kilo per inwoner per jaar en daarmee waren we in Friesland ‘het beste jongetje van de klas’. Dat zat hem voornamelijk in de inzameling, van tweewekelijks naar driewekelijks. Nu dat is teruggedraaid komen we volgens de prognose uit op 168 kilo. Gemak speelt blijkbaar ten aanzien van de manier waarop we met afval omgaan een belangrijke rol. Maar we denken dat we met leging op gewicht een mooie mix hebben. We stimuleren onze inwoners om goed te scheiden, maar behouden het comfort van een tweewekelijkse lediging.
Bij Omrin worden plastic, glas en nog andere bruikbare grondstoffen uit het grijze afval van de sortibak gehaald in de na-scheiding.”
“Ik sta hier vierkant achter….”
Door Wim Walda
Lees ook
