G1000 werkt: Fantastische discussies over centrum Heerenveen
G1000 is ooit in België uitgevonden. Daar lieten ze 1000 mensen opdraven. Loting bepaalde wie verder mee mocht praten. Het grondidee is in Nederland geformaliseerd tot een wezenlijk burgerparticipatieproces. In Fryslân is begonnen met een soort burgertop over het wel en wee van de dorpen. Heerenveen pakte de draad op om te kijken naar de eigen toekomst. Vanuit het Nederlandse platform voor G1000 organiseert Herman van Dijk het geheel.
Tempo
Met als credo: geef de meesprekers niet alleen de indruk dat je er wat mee doet, maar doe er ook daadwerkelijk wat mee. Want het is niet enkel één keer je vinger bij ja of nee opsteken; dit is zelf bedenken hoe het verder moet. Dit is dus ook veel moeilijker. Zoals Van Dijk allen voorhoudt: luister naar elkaar. Probeer niet voorop te lopen. Het blijkt in de loop van de avond dat men dat in de werkgroepen goed heeft begrepen. Er wordt niet door elkaar heen gesproken. Wel vraagt Van Dijk vooraf om een visie, maar de visie van de werkgroepen bestaat uit de door hen getekende concrete plannen.
Het grote voordeel is dat een veel grotere menigte dan anders plannen maakt. En die plannen produceert in een veel hoger tempo als de overheid normaal kan doen. Daar zijn de besprekingen eindeloos en de samenwerking vaak miniem: iedereen heeft z’n eigen hokje. Gewone mensen praten met elkaar. Dat bleek vorige week op een algemene G1000-avond van de dik 150 deelnemers in het Kingcollege. Ze zijn onderverdeeld in tien werkgroepen, die na een algemeen coördinerend verhaal naar aparte ruimtes verdwenen. Ze hadden de deur echter niet dicht. Men liep bij elkaar binnen. In no time lag de gedachte van één groep op tafel bij de anderen. Dat werkt.
Het is ook wel logisch. Omdat de taken van die werkgroepen heel vaak toch wat op elkaar lijken. Maar wel met elkaar moeten sporen. Het gaat allemaal over hoe het centrum van Heerenveen er in de toekomst moet uitzien. Of beter: zou kunnen uitzien.
Burgerraad
Op 9 februari zijn de werkgroepen begonnen. Op 7 mei moeten de resultaten er zijn. Op 13 mei wordt het tot één geheel gesmeed. Op 25 mei komt er een presentatie voor burgers, politici en ondernemers en daarna komt de Burgerraad bijeen om te oordelen. De Burgerraad zijn alle werkgroepen, samen met de mensen die zich in eerste instantie opgaven om aan het G1000 project mee te doen.
Daarna gaat het totale plan naar het gemeentebestuur. Dat weet intussen al wat, want op de avonden in het Kingcollege zijn altijd veel raadsleden en ambtenaren aanwezig om te luisteren. Ze spreken niet mee. Worden wel getroffen door de tomeloze inzet van de werkgroepen. Het lijkt alsof iedereen er steeds veel zin in heeft
Want denk niet dat je het op paar avondjes kunt doen. Er wordt constant gewerkt. Hier en daar worden stedenbouwkundigen of mensen van de NHL ingezet om de plannen te onderstrepen, dan wel van een nuance te voorzien Opvallend, niemand van hen, politici en ambtenaren ook niet, nemen ooit het word nee in de mond. Alles moet kunnen.
Werkgroepen
G1000 heeft in Heerenveen tien werkgroepen. Die kun je op zo’n avond mooi langs lopen. Dat zijn Historisch Waterverbindend Heerenveen, Cultuur, Faciliteiten, Ontmoeten, Groen, Toegankelijkheid, Activiteiten, Winkels, Verkeer en Verbindingen. Die hebben allemaal een eigen beeld van het centrum. Maar kijken over hun schouder naar buurmans werk op het andere tafeltje. Noodzakelijke nieuwsgierigheid. Zo ontstond vorige week een plan van de werkroep Verbindingen, dat op alle tafeltjes terecht kwam. Dat plan had natuurlijk van het Historisch Varen moeten komen. Echter anderen dan zij bedachten een jachthaven op de plaats waar nu de Arriva bussen staan en aankomen. De grond daar is toch vervuild, die moet je toch afgraven. Dan daar een mooie grote jachthaven maken. Daar wat mooie huizen omheen zetten, want het moet ook nog wat geld opleveren natuurlijk.
Die jachthaven is dan het begin van Feanetië. Het bevaarbaar zijn van en naar het centrum van Heerenveen. Het was prachtig om te zien dat het jachthavenplan op alle tafeltjes terecht kwam en daar begon men onmiddellijk de eigen plannen zodanig aan te passen, als was het al een feit.
Die al jaren oude gedachte van een soort Feanetië wordt natuurlijk door die werkgroep Waterverbindingen geprotegeerd. Maar een andere werkgroep wil weer een stukje vaart dempen, om meer ruimte te krijgen voor faciliteiten. En de werkgroep Cultuur zou wel een soort toneeleiland midden in de Kolk willen hebben voor uitvoeringen. Dat spreekt elkaar (nog) tegen.
Vriendelijk
Ruimte, ruimte. Het algehele gevoel is dat je een centrum moet hebben waarin iedereen gemakkelijk kan komen en zich prettig voelt. Niet alleen de inwoners van Heerenveen, maar ook die van ver daarbuiten. Met name worden de routes van en naar de parkeergarage op het Geerts Willigenplein onvriendelijk genoemd. Daar sneuvelt het een en ander. Om het daarna anders weer in te vullen, want het is natuurlijk wel een plein waar je bijvoorbeeld mooie grote schaakspelen kunt neerzetten, of andere activiteiten kunt doen. Een gezelliger winkelcentrum. Zorgen baren dus de vele leegstaande winkelpanden. De werkgroep Winkels gaat verder: wil graag een veel compacter centrum. Meer een rondje, meer dwaalkunst. Problemen zijn er dan legio. Wat doe je met auto’s die willen parkeren? Want niet iedereen komt met de trein. Een kluif zijn ook de talloze grote vrachtwagens die de winkels bevoorraden. Kunnen dat niet kleintjes worden? En parkerende auto’s moeten straks allemaal stroom hebben. Dan valt het woord duurzaamheid. Gelukkig is er dan de werkgroep Groen, die zegt dat pleinen straks zuurstof ademen.
Er staan al kruisjes voor fietsenstallingen. Ook voor toiletgelegenheden. Dat zijn de grote wensen van vooral de inwoners van Heerenveen. De werkgroepen zijn zich opvallend goed bewust wat mensen graag willen, ondanks dat het vaak wat anders is dan wat ze zelf zouden willen.
Ontspanning
Ontspanning staat ook hoog in het vaandel van de denkers. Opvallend, Sportstad Heerenveen had indertijd het idee om alles van Abe Lenstrastadion tot het Kuperusplein vol met sportdingen te zetten, de werkgroepen willen dat allemaal in het echte centrum. “We zijn méér dan Sportstad.” En dan, en dat gaat wel heel ver voor zo’n werkgroep, wordt meteen ook de promotie van de activiteiten op papier gezet. De mooiste kreet van de avond was: “Dan kom ik op het Kuperus plein, wat moet ik daar in hemelsnaam mee?” Het is het eind van de diverse wandel-, cultuur- en winkelroutes die de werkgroepen zich voorstellen. De meesten gaan uit van de start op het station, de trein. Die volgens de Werkgroep Verkeer zich meer moet aanpassen aan de wensen van Heerenveen. Dan kom je bij die nieuwe jachthaven.
Daarna over De Kolk in de culturele hoek. Wat je daar wel of niet doet, daar is die werkgroep nog wel even mee bezig. Eigenlijk willen ze alles zoveel mogelijk in één hoek hebben, maar dan zit je straks weer met leegstaande gebouwen.
Als je doorloopt kom je in het horecagebied. En dan het winkelcentrum, met veel aandacht voor de hoekjes en pleintjes, zoals het gemeenteplein en het Geerts Willigenplein voor faciliteiten, voor activiteiten, voor ontmoetingen, voor de weekmarkt, enzovoorts. Een drukte van belang, maar dan komt de bewegwijzering van de werkgroep Toegankelijkheid, die zich ook inzet voor bereikbaarheid voor iedereen, weer mooi van pas.
Zo is er nog veel te bespreken. Tot 7 mei moeten we geduld hebben. Dan weten we de echte uitkomsten van deze enthousiaste discussies.
Door Eelke Lok Foto’s: Hielke Weening
