Logopediste Lena Kiecksee: “Het is dankbaar werk om mensen hun stem terug te kunnen geven”
Zij heeft naast haar werkervaring in logopediepraktijken ook ervaring opgedaan in een groot revalidatiecentrum. In haar eigen praktijk wil zij de voordelen uit de twee werkvelden combineren: specialistische kennis, maar toch kleinschalig en persoonlijk. Lena vindt het belangrijk om een band met haar cliënten op te bouwen en komt zo nodig ook bij mensen thuis. Ze legt graag uit, dat logopedie veel méér is dan mensen helpen met spraakproblemen.
“Spraak is maar een heel klein onderdeel van logopedie”, vertelt Lena Kiecksee. “Eigenlijk doet de logopedist alles, wat met communicatie te maken heeft. Hieronder valt niet alleen de spraak, maar ook taal, stem en soms gehoor. Ook kan de logopedist helpen bij problemen met kauwen en slikken of bij afwijkende mondgewoontes. “
Taboe door onbekendheid
Lena ervaart, dat er nog veel onbekendheid heerst over wat logopedie eigenlijk inhoudt, vooral als het gaat om logopedie bij volwassenen. “Het lijkt soms een taboe en dat is erg jammer. Mensen vinden het niet erg om naar de fysiotherapeut te gaan, maar kunnen zich – onterecht - schamen voor de buitenwereld als ze naar de logopediste worden doorverwezen. De logopediste, dat is voor velen toch de ‘praatjuf’, die kleine kinderen de R moet leren zeggen. Wanneer je je communicatiemogelijkheden kwijt bent geraakt, bijvoorbeeld door een infarct, hebben mensen daar soms weinig begrip voor.”
Afasie als specialiteit
Lena Kiecksee behandelt in haar praktijk uiteenlopende logopedische hulpvragen, met als speciaiteit afasietherapie. Afasie is een taalstoornis die ontstaat door hersenletsel. Dit wordt meestal veroorzaakt door een beroerte, maar kan bijvoorbeeld ook ontstaan door een hersentumor of door een ongeval. Afasiepatiënten kunnen problemen hebben met spreken, lezen, schrijven en begrijpen van taal. “Geen enkele afasiepatiënt is hetzelfde”, vertelt Lena. Mensen met afasie kunnen soms de juiste woorden niet meer vinden en gebruiken tijdens het spreken andere woorden dan ze bedoelen. Dat levert in de communicatie veel misverstanden op. Ook het lezen van de krant of het volgen van een ondertiteling op televisie is vaak moeilijk of onmogelijk. Het herstel van spraak- en taalproblemen na hersenletsel vindt voornamelijk plaats in de eerste drie tot zes maanden na de beroerte. In deze periode is veel logopedische therapie belangrijk. Maar ook na de herstelperiode kan logopedie helpen om met de talige mogelijkheden en moeilijkheden beter om te leren gaan. Dat kan bijvoorbeeld door strategieën en compensatietechnieken aan te leren of door een passend communicatiehulpmiddel voor iemand te zoeken.
Studie in het buitenland
Lena Kiecksee volgde haar studie logopedie in het buitenland en tijdens een college over afasie kreeg ze een alarmerend whatsapp-bericht van haar broer. Hun vader had een beroerte gehad. “Voor mij werd het toen nog belangrijker om logopediste te worden”, zegt de nu 27-jarige Lena. Terwijl ze al zo gemotiveerd was om de studie in het buitenland te doen, omdat de opleiding in eigen land onvoldoende theoretische kennis onderwijst. ‘Studie in het buitenland’ is in dit geval in… Nederland! Eigenlijk is Lena Kiecksee een Duitse.
“Ik ben geboren in Eckernförde en opgegroeid in Jevenstedt bij Rendsburg, in Schleswig-Holstein, richting de Deense grens”, zegt ze. Ik sta stomverbaasd. Voor mij zit een jonge, goedlachse en stralende vrouw, die in vloeiend en accentloos ABN enthousiast haar verhaal doet. Onwillekeurig moet ik denken aan artsen en specialisten in Nederland die met een zwaar Duits accent spreken. Een stereotiep beeld van de wetenschapper. Niets van dit alles bij Lena Kiecksee.
Kapitein op een containerschip
Eckernförde is een stadje, van waaruit traditionele zeilschepen naar onder andere Denemarken, Kiel en Rostock varen. “Vroeger, als teenager, wilde ik ook varen”, bekent Lena. “Ik dacht: ‘Ik word kapitein op een groot containerschip’. Ik heb Zeevaartkunde gedaan, maar dat viel tegen. Het was niet de zee op, maar vooral veel wiskunde en natuurkunde studeren. En veel leren programmeren. Ik wilde eigenlijk liever met mensen werken en ontdekte de logopedie. Ik had als hobby al toneel gespeeld en zat op klassieke zang en kreeg daar te maken met spraak- en stemlessen. Dat interesseerde me enorm. Maar in Duitsland is de logopedie minder ontwikkeld dan in Nederland. Dus kwam ik zes en een half jaar geleden, op mijn 21e, in Groningen terecht voor een studie logopedie. Daar heb ik mijn vriend leren kennen en die kreeg anderhalf jaar geleden een baan in Heerenveen. Mijn eigen kleinschalige praktijk hier in Heerenveen heb ik nu driekwart jaar.”
Dankbaar werk
Lena Kiecksee wordt erg gelukkig van haar werk. “Ik kan mensen met veel verschillende klachten helpen. Soms geef ik letterlijk iemand zijn stem terug, die zijn stem kwijt was, of help ik iemand om weer makkelijker de juiste woorden te kunnen vinden. Of om iemand weer met plezier en veilig te kunnen laten eten en drinken. Het is heel dankbaar werk. Ik zie mensen vaak triest binnen komen en aan het eind van de therapie met een lach weer weg gaan.
Af en toe zijn er ook maar een paar behandelingen nodig. Sommige problemen worden veroorzaakt door slechte gewoontes, waarvan mensen zich niet bewust zijn. Juist mensen met stemklachten hoesten en kuchen bijvoorbeeld vaak. Dat is funest voor de stembanden. Je moet juist slikken! Ook fluisteren is slecht, ook dat is een aanslag op je stembanden. Ik moet mensen dan afleren om te gaan kuchen en ze leren vaker te slikken. Ik moet hen dan eigenlijk leren hun gedrag te veranderen.”
Lena krijgt niet alleen patiënten die zijn doorverwezen door de specialist. “Alles waarbij de huisarts betrokken is,” zegt ze, “dus dat kunnen onder andere ook cliënten zijn, die beroepsmatig veel moeten spreken en daar problemen mee hebben, of mensen die zich tijdens het eten en drinken vaak verslikken en daar last van hebben.”
Spraakcomputer
“Een van de mooiste dingen, die ik heb meegemaakt, was toen ik een meneer die door afasie helemaal niet meer kon praten hielp met het inrichten van zijn communicatiehulpmiddel, een spraakcomputer waarin hij verschillende begrippen kon aanwijzen om te communiceren. Hij was timmerman geweest en samen zetten we de verschillende gereedschappen die hij tijdens zijn werk nodig had in het apparaat. Hij kon eindelijk weer over zijn werk vertellen en was tot tranen toe geroerd. Toen wist ik zeker dat mijn werk heel betekenisvol is.”
Foto: ©Dennis Stoelwinder
Lees ook
