De vrijwilligers van wijkcentrum De As: “Iedereen moet hier laagdrempelig binnen kunnen komen”

HEERENVEEN - Ooit stond in de wijk De Greiden in Heerenveen het wijkcentrum De Turf. Na een grote brand, die het centrum volledig in de as legde, herrees zo’n 35 jaar geleden als een feniks een nieuw wijkcentrum, dat toepasselijk ‘De As’ heette, een naam die zowel sloeg op de verbande turf als op het verbindende centrum, waar alles omheen draait.

“Het wijkcentrum is er vooral voor de bewoners van De Greiden en de vrijwilligers, ruim dertig, zetten zich met hart en ziel voor die bewoners in”, begint Arend J. Halkers, voorzitter van het bestuur van Stichting Wijkcentrum De As en vrijwilligerscoördinator. Ofwel, in de woorden van Hielkje, één van die vrijwilligers en medebestuurslid: “Samen met onszelf houden we heel veel mensen van de straat.”

Maatschappelijke huur

Ik zit met een groep vrijwilligers om de grote stamtafel in de gezellige ontvangstruimte van het wijkcentrum. Niet met alle dertig, maar wel met Hielkje, Saskia, Chelsea, Aaldert, Pricilla, Henk-Jan, en Noa. Toen ze hoorden, dat GrootHeerenveen op de koffie wilde komen, vonden ze dat belangrijk genoeg om erbij te zijn. Om hun zegje te doen. Om te laten weten hoe belangrijk De As voor de wijk is op maatschappelijk gebied. Voor iedereen. Juist voor iedereen! Zonder onderscheid. Iedereen moet gebruik kunnen maken van De As, met of zonder beperking, met of zonder een buitenlandse achtergrond.

Arend Halkers: “We willen als een soort buurtcafé zijn voor de hele wijk De Greiden. Zo breed mogelijk maatschappelijk. Iedereen moet hier laagdrempelig binnen kunnen komen. Daarom rekenen we ook een maatschappelijke huur voor vele groepen en activiteiten die belangrijk zijn voor De Greiden zelf. Wie het niet breed heeft, moet ook kunnen meedoen. Die maatschappelijke huur bedraagt één euro per persoon en één verplicht kopje koffie of thee per persoon. Zo verdienen we twee euro per deelnemer. Andere groepen of huurders betalen een commercieel tarief.”

Bij die ‘commerciële huurders’ hoort ook Stavoor, die alfabetiserings- en inburgeringscursussen verzorgt in één van de zaaltjes, om de Nederlandse taal te leren spreken en begrijpen.

Arend Halkers: “Al is alfabetisering en inburgering een maatschappelijk iets, de cursussen worden betaald door DUO, de Dienst Uitvoering Onderwijs, en daarom kan Stavoor ook de gewone, commerciële, huur aan De As betalen. En wie weet, werken sommige cursisten daarna ook weer in De As.” Want ook ‘nieuwe Nederlanders’ zijn werkzaam als vrijwilliger, weet Arend. “Ze komen onder andere Syrië, Irak, Mongolië, Koerdistan en Marokko.”

22.000 bezoekers

Nog even over geld. “Die inkomsten hebben we hard nodig, want we moeten zelf de huur van het gebouw uiteindelijk wel kunnen betalen. Die huur bedraagt een fors bedrag op jaarbasis en moet worden afgedragen aan welzijnsorganisatie Caleidoscoop, de eigenaar van het gebouw.”

Destijds is De As gebouwd met financiële steun van onder andere de gemeente Heerenveen. Caleidoscoop voerde toen nog het welzijnswerk voor de wijk uit, maar moest dat in 2014 door een subsidiestop van de gemeente beëindigen. De bewoners van de wijk namen De As over en de nieuwe Stichting Wijkcentrum De As sloeg volledig zelfstandig een eigen weg in.

“Het huidige bestuur heeft het voor elkaar gekregen, dat er jaarlijks zo’n 22.000 bezoekers gebruik maken van het centrum”, zegt Bob Reekers, coördinator van de dagactiviteiten en medebestuurslid. “En we zijn per week van drie naar zes dagen open gegaan.” Wat betekent, dat Reekers zelf behoorlijk veel tijd in het centrum en de vrijwilligers moet steken. Hij begeleidt het team vrijwilligers met alle aandacht en individueel als het moet. “Onze mensen komen uit alle lagen van de samenleving, met of zonder rugzakje. Het is een heel leuk team, dat wat sturing nodig heeft. We doen alles met elkaar, maar iedereen heeft wel een duidelijke eigen taak.”

Aangepaste kassa

Dat die taken echt duidelijk eigen zijn, en op de persoon toegespitst, illustreren enkelen maar al te graag. Saskia bijvoorbeeld. “Ik ben hier terecht gekomen via de WMO”, vertelt ze. “Ik ben erg slechtziend en ik doe de kassa. De kassa is speciaal voor mij aangepast met extra grote cijfers en kleurvlakken.” Saskia is er erg blij mee. Ik heb hier alle hulp gekregen om mijn werk te kunnen doen.”

Ook de anderen zijn blij met het werk, dat ze mogen doen. Dat werk mogen ze overigens niet zomaar doen. Allemaal waren ze verplicht de noodzakelijke papieren te halen op het gebied van BHV (Bedrijfs Hulp Verlening, een bekwaamheidstraining) en IVA (Instructies Verantwoord Alcohol schenken). En ze hebben het allemaal gehaald, weten Arend Halkers en Bob Reekers. De (ook vrijwillige) begeleiders die dagelijks verantwoordelijk zijn, hebben allemaal overigens een uitgebreider aanvullend pakket aan nodige certificaten voor BHV en Sociale Hygiëne. De As heeft een horecavergunning.

Erkenning

Allemaal willen ze wel vertellen hoe ze hier als vrijwilliger zijn beland en hoe belangrijk dit vrijwilligerswerk is, voor de wijkbewoners en ook voor hen zelf. Zoals Hielkje. “Mensen halen hier in De As soms voor het eerst van hun leven een diploma”, zegt ze, en ze wordt er bijna emotioneel van als ze het zegt. “Zoals dat IVA, dat is voor sommigen de allereerste keer dat ze een diploma krijgen. Dat is een stuk erkenning.” Noa is stagiaire MBO Zorg & Welzijn. De As zit nooit zonder stagiaires, volgens Arend Halkers. “We hebben goede VMBO/MBO stagebegeleiders in ons team en goede contacten met het Friesland College en het Bornego. Helaas hebben we geen ANBI-status, we mogen dus geen gebruik maken van re-integratiebureaus.”

RABO-fonds

Dankzij Hart voor Heerenveen en financiële ondersteuning via het RABO-fonds kon De As afgelopen periode toch enkele belangrijke investeringen doen. “We hebben heel veel geïnvesteerd in de keuken”, zegt Arend. “We serveren onder de noemer ‘Eten bij De As’ driegangen menu’s voor € 9,50 per persoon, eerlijk en heerlijk bereid en alles halal. Iedereen kan aanschuiven. Dat is trouwens meteen ook weer maatschappelijk, want zo kunnen we ook ouderen uit de eenzaamheid houden.”

M/V

Aan het slot van dit koffie-uurtje willen Arend en Bob nog graag even kwijt, dat nieuwe vrijwilligers welkom zijn. “Door het verloopproces zijn we altijd op zoek naar een zelfstandig kok, barmedewerkers en klusjesmannen, M/V, en dit kan ook al voor enkele dagdelen.” Ik beloof dat ik de oproep meeneem. Met de aantekening dat M/V óók zonder onderscheid is, natuurlijk. Iederéén is welkom.