Jan Nijboer van Café Moeke De Bruin: “Ik bin in Wâldpyk tusken de Boarnsters”
“Ik kan je de héle dag wel vasthouden, met al die café-verhalen”, zegt hij. Jan Nijboer (54) is de eigenaar van café Moeke De Bruin in het dorp. Het café, aan de buitenkant een Rijksmonument, ligt pal aan het riviertje de Boorne, die dwars door het dorp loopt en er hier uit ziet als een rustiek grachtje. Rondom dat ‘grachtje’ zal het eind augustus weer “smoordruk” worden in Jan zijn woorden, want de beroemde gondelvaart komt er weer aan. We drinken een kopje koffie op het kleine terras vóór het café. Speciaal voor ons om elf uur s’ morgens al, want normaal gaat Moeke De Bruin pas open om zeven uur ’s avonds. Eerder heeft geen zin, volgens Jan, want overdag is iedereen toch aan het werk. En Jan kan het weten, want hij zwaait inmiddels alweer achttien jaar de scepter in het Boarnster café.
We zijn als eerste nieuwsgierig naar het verhaal, hoe het bruin café aan zijn (of beter: haar) naam komt. “Dat zit zo”, volgens Jan, en we krijgen een verhaal over een vorig eigenaars-echtpaar, Piet van der Veer en zijn vrouw Leen, die uit Amsterdam kwam. “Men zei dan: ‘Ik ga even naar moeke’, dat was Leen. En dat ‘moeke’ en ‘bruin café’ werd op een gegeven moment Café Moeke De Bruin.”
Lager dan matroos
Jan Nijboer is zelf geen Boarnster, maar een ‘Wâldpyk’. Zijn ouders komen uit Boelenslaan. Jan is geboren in Drachten, in 1965, en groeit tot zijn twaalfde op in Kootstertille. In 1980, op zijn zestiende, is hij klaar met de zeevaartschool in Harlingen. (“It wie een flotte oplieding”). Hij kan meteen de zee op als matroos. “Nou, als zestienjarige ben je veel lager dan matroos”, relativeert Jan. “Ik moest de keuken en het dek schoonhouden. Ik heb een half jaar op dat schip gezeten. Daarna kwam ik bij Van Ommeren op de tankvaart. Dat heb ik tien jaar gedaan. We zaten overal en nergens. Mijn laatste werk was in de Golf van Mexico in de Offshore, toen ging het bedrijf na en heel zware storm failliet.”
Jan is dan 26 en op zee heeft hij al gemerkt dat hij een horecaman is. “Als ik even van het schip af was, ging ik helpen in de horeca.” Eenmaal definitief van het schip af na het faillissement van het Offshorebedrijf, verruilt Jan de zee dan ook voor de horeca. In Drachten begint hij Café De Keizerskroon. “Dat heb ik zeven of acht jaar gehad.” Daarna heeft Jan er genoeg van. “Ik hie op in momint skjin myn nocht en tocht: ‘Ik gean werom nei see’.” Maar in plaats van de zee ziet hij een mooi café in Aldeboarn te koop staan. “We kwamen hier, kwamen nog een keer terug om een biertje te drinken en binnen veertien dagen had ik het gekocht, samen met mijn toenmalige partner. Ik heb een jaar lang twee cafés gehad, maar gelukkig kon ik De Keizerskroon daarna verkopen.”
Boarnster kwartiertje
Als Jan Nijboer het café in Aldeboarn overkoopt, nu achttien jaar geleden, is hij er dolblij mee en dat is hij nog steeds. Nijboer bestiert het café met zijn vrouw Marja Scholte. Marja komt uit Aldeboarn en is twaalf jaar geleden in Jans leven gekomen. “Ik heb het prima naar mijn zin, hier. Ik word er niet rijk van, maar dat hoeft ook niet. Er is veel meer rust; er is hier nog nooit iets ernstigs in dit café gebeurd. Ik ga niet eerder open dan zeven uur ’s avonds, want overdag is iedereen aan het werk.”
Als echte ‘Wâldpyk’ merkt hij overigens de verschillen met de Boarnsters wel. “Ik bin in Wâldpyk tusken de Boarnsters”, zegt hij. “Wy Wâldpiken ha altyd foar ús brea fjochtsje moatten. Hjir yn Aldeboarn sjogge jo mear rykdom, sjoch mar nei de gebouwen. Der stiet hjir ek noch in grutte boargemasterswenning út ‘e tiid dat dit noch de gemeente Utingeradiel wie. En se ha hjir ‘it Boarnster kertierke’. As in aktiviteit sân oere bgjinne moat, siz ik dat it om seis oere begjint. Dan komt elkenien op tiid.”
“Wy ha hjir in protte wille”
Het karakteristieke pand aan het eeuwenoude riviertje, waarin Moeke De Bruin is gevestigd, komt volgens Nijboer uit 1780. “Het is al een oud etablissement, de Waag staat ernaast.” Binnen in het bruine café hangt de sfeer van het verleden, buiten is het niet minder nostalgisch, met de Boorne zo vlak voor het café. Nog vlakker voor het café heeft Nijboer een terrasje neergezet op de smalle kade. De tafeltjes en stoelen staan maar drie stappen van het water af. “Gaat dat altijd goed?,” vragen wij, “of belandt er wel eens iemand per ongeluk in de gracht?” De rivier, bedoelen we dan.
Jan Nijboer lacht. Het gebeurt inderdaad wel, dat er iemand in het water valt. ”Ik sels ek wol.” Op een late warme zomeravond kan het zelfs wel eens gebeuren, dat sommige mannen het toilet binnen niet kunnen vinden en aan de rand van de kade de rivier in plassen. En voorover duikelen, de Boorne in. “Doe’t ik sels yn it wetter lei, stie der ien en hy pisse sa oer my hinne!”, zegt Jan. “Mar ach, it is allegear wetter by inoar. Wy ha hjir in protte wille.”
Gondelvaart-terras
Met de gondelvaart in Aldeboarn heeft Jan het altijd ‘smoordruk’, maar de allereerste keer, dat hij dit grootse festijn meemaakte - steevast in het laatste weekend van augustus – ging die drukte niet helemaal volgens wens. De bruggetjes over de Boorne draaiden allemaal open en er kon niemand van de overkant meer naar het café komen. “Net ien fan ‘e oare kant koe hjir komme om in gleske bier te heljen! En ik koe dêr ek net komme!” Sindsdien heeft Moeke De Bruin ook een gondelvaart-terras, met bier, aan de overkant. Aldeboarn
Voordat we afscheid nemen en eerst netjes binnen een wc opzoeken, werpen we nog een blik op een speciale verzameling van Jan Nijboer. In het café hangen drie grote originele blauwe bebouwde kom plaatsnaamborden aan de wand. ‘Geschonken door een vaste groep bezoekers’, zo noemen we dat maar. Jan heeft zeg maar nooit gevraagd hoe ze aan die borden zijn gekomen. Het oudste bord vermeldt nog ‘Oldeboorn’ en is van de ‘gemeente Utingeradeel’. Daarnaast hangen ‘Aldeboarn gemeente Boarnsterhim’ en “Aldeboarn gemeente Heerenveen’.
“Er ontbreekt nog één”, zeg ik. “’Oldeboorn, gemeente Heerenveen’. Die bestaat ook, al was die fout, omdat Oldeboorn nu Aldeboarn heet. Dat bord heeft in het begin na de herindeling van de gemeente enkele weken op alle toegangswegen hier gehangen.”
“Ja, wy binne hiel dom west!” lacht Jan Nijboer. “Dat boerd hiene wy hjir ek ha moatten! Dy is ús ontkaam.” Misschien heeft de gemeente nog wel ergens zo’n bord liggen, opper ik. Of misschien weet de burgemeester iemand. “Dy wie hjir lêst noch”, zegt Jan. “Hy hat dêr neat oer sein!”
Door Henk de Vries Foto: Mustafa Gumussu
