Sociale voedseltuin in Nieuwehorne levert verse groenten aan 300 gezinnen
NIEUWEHORNE - Met een mandje in haar hand loopt Geeske Roorda uit De Tynje door de sociale voedseltuin in Nieuwehorne. Ze weet inmiddels precies waar ze moet zijn. Rode bieten, prei, sla of een bijzondere groente die ze nog niet kent; elke week haalt ze haar eigen verse groenten uit de grond. “Het voelt heel idyllisch als ik daar zo loop.”
Met je handen in de aarde, een mand vol verse groenten en ondertussen een praatje maken met andere oogsters. Dat is de dagelijkse praktijk in deze tuin van Stichting Sociaal & Vitaal. De tuin was oorspronkelijk alleen bedoeld voor gezinnen die rond moeten komen van een minimuminkomen. Voor hen is de tuin gratis toegankelijk. Op dit moment eten zo’n 300 gezinnen uit de tuin. Een groot deel door middel van zelfoogsten en elke week levert de tuin verse groenten aan de voedselbank in Heerenveen.
“Wat we doen is eigenlijk heel simpel. We zorgen dat gezond en vers voedsel voor iedereen toegankelijk is, een kleine beurs of niet”, aldus initiatiefnemer Loraine Westerneng.
Oogstaandeel
Sinds kort kunnen ook mensen die het financieel ruimer hebben een zogenoemd oogstaandeel nemen. Met het oogstaandeel wil de stichting de tuin toegankelijker maken voor een bredere groep, zonder dat het oorspronkelijke sociale doel verloren gaat.
Loraine: “Het moet niet ten koste gaan van mensen die het goed kunnen gebruiken. Door het op deze manier te doen past het in onze filosofie.” De betalende deelnemers dragen bij aan de mogelijkheid voor gezinnen met een krappe beurs om gratis mee te doen.
Onbespoten groenten, fruit en kruiden
Geeske Roorda is een van de eerste deelnemers van dit relatief nieuwe concept. Ze volgde de tuin al langer, maar behoorde aanvankelijk niet tot de doelgroep. Toen de mogelijkheid er wél was, twijfelde ze niet lang. “Ik kan een ander helpen en ben bezig met mijn passie.” Vroeger had ze zelf een volkstuintje, maar door werk en jonge kinderen had ze er te weinig tijd voor. Nu haalt ze wekelijks verse groenten, zonder dat ze de tuin zelf moet onderhouden. “Niet de lasten, wel de lusten”, lacht ze. Maar de tuin brengt haar meer dan alleen verse groenten. “Ik voel hier vrijheid, ben lekker buiten en sta in verbinding met de mensen om mij heen.”
Elke week rijdt Geeske naar de tuin, waar meer dan tachtig soorten onbespoten groenten, fruit en kruiden te vinden zijn. Via een app en nieuwsbrieven krijgt ze te horen welke groenten klaar zijn om te oogsten. Ze bekijkt samen met haar man, die graag kookt, wat er beschikbaar is. “Mijn man en ik doen het echt samen, daar geniet ik enorm van.” Vervolgens gaat ze met haar mand de tuin in. “Ik loop langs alle velden en haal wat ik nodig heb.” Thuis begint vervolgens het tweede deel van het avontuur. Rode bieten worden gekookt en ingevroren en prei ligt op een vaste plek in de garage. Overal ligt wel iets. “Ons hele huis kleurt groen. Het staat fleurig en maakt me blij.”
Inmiddels eet ze met haar gezin vier keer per week van de tuin en heeft ze groenten leren kennen die vroeger niet op haar boodschappenlijst stonden, zoals de bijzondere chioggia-biet. Samen met haar man verzint ze nieuwe manieren om de groenten te verwerken en organiseert ze graag etentjes voor vrienden. “Paksoi op de barbecue of een volledig vegetarisch etentje bijvoorbeeld.
Sociaal
Ook het sociale aspect speelt een rol in de tuin. Tijdens het oogsten ontstaan de mooiste gesprekken. Maar ook tips over groenten, recepten en ervaringen worden als vanzelf gedeeld. “Zoals die Surinaamse vrouw waarmee ik sprak. Prachtig dat ik dan ook iets leer uit een andere cultuur.” Ook het steken en oogsten van de aardappelen noemt Geeske als een fijne herinnering. “Toen waren de kinderen ook mee. Ik vind het goed dat zij ook zien hoe groenten met wortel en al de grond uitgetrokken worden.”
Ondanks al die mooie dingen hoort Geeske om zich heen nog veel vooroordelen. “Dat het hier dringen om eten is, bijvoorbeeld.” Haar advies aan deze mensen is eenvoudig: “Kom een keer kijken. Je weet pas wat het is als je hier bent geweest.” Een kleine kanttekening geeft ze wel altijd eerlijk. “Vieze handen sluit ik niet uit”, lacht ze.
Kosten oogstaandelen
Klein: € 400,- per jaar, voor één persoon.
Midden: € 600,- per jaar, voor twee à drie personen.
Groot: € 850,- per jaar, voor vier à vijf personen.
Met elk abonnement krijg je wekelijks toegang tot de tuin en help je tegelijkertijd een gezin met een krap budget om ook gezond te eten. Meer informatie is te vinden op www.sociaalenvitaal.nl
