Binnenkijken in de voormalige woning van Louis Le Roy in Oranjewoud

Achter de voordeur ontvouwt zich een wereld die al tientallen jaren vrijwel onaangeroerd is gebleven. Onlangs werden hier duizenden dia’s opgehaald voor digitalisering en opname in de Rijkscollectie van het Nieuwe Instituut. Het bezoek bood een zeldzaam inkijkje in het leven en denken van één van Nederlands meest invloedrijke pioniers op het gebied van ecologie en landschapsontwikkeling.

Louis Le Roy (1924-2012) verwierf internationale bekendheid met zijn visie dat mens, natuur en tijd samen een landschap vormen. Zijn bekendste werken zijn de Ecokathedraal in Mildam en de Le Roy-tuin in Heerenveen. Diezelfde filosofie is overal in zijn woning terug te vinden.

Het huis voelt als een driedimensionaal kunstwerk. Overal staan zorgvuldig opgestapelde verzamelingen van stenen, tegels, schelpen, glas, hout en andere gevonden materialen. Niet de afzonderlijke objecten trekken de aandacht, maar juist de gelaagdheid en de samenhang. Elke stap door het huis onthult nieuwe details. Het is een plek waar je dagen kunt rondlopen zonder alles te zien.

“Je kunt hier gerust een week dwalen,” vertelt kleindochter Iris Vogt, die het huis samen met haar broer beheert. “Het is eigenlijk een verlengstuk van de Ecokathedraal. Mijn opa en oma hebben hun hele leven materialen verzameld en op een bijzondere manier geordend. Juist de enorme hoeveelheid en de complexiteit maken indruk.”

Eén van de blikvangers is de kleurrijke verzameling glaswerk op de vensterbanken. Wanneer het zonlicht naar binnen valt, ontstaat een spel van kleuren dat de ruimte een bijna magische sfeer geeft. Ook de boekenkasten, stapels tekeningen, gereedschappen en persoonlijke voorwerpen staan nog op hun oorspronkelijke plek. Het lijkt alsof Louis Le Roy ieder moment kan binnenlopen om zijn werk voort te zetten.

Volgens Iris Vogt is dat precies de kracht van het huis. “Mensen stappen hier een andere wereld binnen. Ze zijn vaak verbaasd of zelfs ontroerd. Je wordt even losgetrokken uit de dagelijkse drukte en de digitale wereld. Dat geeft rust en zet je aan het denken.”

Die ervaring sluit naadloos aan bij Le Roy’s gedachtegoed. Hij geloofde niet in een wereld die volledig ontworpen en gecontroleerd is, maar in een omgeving die zich langzaam ontwikkelt door de samenwerking tussen mens en natuur. Tijd was voor hem de belangrijkste bouwstof.

De duizenden dia’s die onlangs aan het Nieuwe Instituut zijn geschonken, laten dat proces zien. Le Roy legde zijn projecten, experimenten en reizen jarenlang zelf vast met zijn Hasselblad-camera. De collectie vormt een uniek visueel archief van zijn werk en ideeën en wordt nu onderdeel van de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw.