Warme temperaturen verdreven door flinke onweersbui in Heerenveen

Hoe ontstaat een zomerbui?

Voor het ontstaan van een bui zijn drie dingen nodig: vocht in de lucht, een onstabiele atmosfeer en een manier om lucht omhoog te laten bewegen. Dit kan bijvoorbeeld door warmte aan de grond, een heuvel of een regenfront. Zodra warme lucht opstijgt, koelt deze af, condenseert het vocht tot wolkendruppels en komt er warmte vrij. Dit versterkt de stijgende luchtbeweging, waardoor wolken met hoge toppen ontstaan. Bovenin bevriezen de druppels tot ijs en klonteren ze samen tot regendruppels. Wanneer deze groot genoeg zijn, valt er regen.

In de wolk ontstaan sterke luchtstromen die ook elektrisch geladen deeltjes meenemen. Wanneer de elektrische spanning te groot wordt, volgt bliksem.

Hitte maakt buien heviger

Warme zomerdagen zorgen dat de lucht onstabiel wordt: de onderste luchtlagen zijn veel warmer dan de hogere lagen. Dit versterkt de stijgbewegingen en kan een bui sneller en heftiger maken. Bovendien kan warme lucht meer vocht bevatten, waardoor er bij een bui meer neerslag valt.

Hagel en windstoten

Binnen een bui kunnen hagelstenen ontstaan. Ze groeien doordat regendruppels meerdere keren omhoog worden getrokken en bevriezen. Hoe sterker de bui en hoe warmer de lucht, hoe groter de hagel kan worden.

Windstoten ontstaan vaak doordat neerslag verdampt in drogere luchtlagen, waardoor koude lucht naar beneden valt. Deze zogenaamde valwinden veroorzaakten bijvoorbeeld de schade in Winterswijk.

Wat betekent dit voor de toekomst?

Volgens KNMI’23-klimaatscenario’s zullen extreme zomerbuien vaker voorkomen. Het aantal lichte buien neemt juist af. Hagelstenen en windstoten kunnen sterker worden, terwijl het effect op bliksem nog onzeker is.