Desley Roggeveld is de kapper van Sinterklaas

Hier werken Desley Roggeveld (24) en zijn collega het hele jaar door aan het haar van Sinterklaas. Vanaf de zomervakantie is het topdrukte. Dan moeten alle haarwerken weer in topmodel zijn voor december. En als Sinterklaas in Nederland is aangekomen, zet Desley zelf ook een baardstel en mijter op. “Het is mijn missie om kinderen zo lang mogelijk in Sinterklaas te laten geloven. Door het professioneel aan te pakken, is het geloofwaardig en blijven ze er zo lang mogelijk van genieten.”

Ieder haarwerk dat bij ‘Haar van Sint’ in Heerenveen binnenkomt, krijgt dezelfde behandeling. Eerst wordt het goed gekamd, zodat alle klitten en haarlakresten eruit zijn. Daarna wast Desley de baarden en pruiken voorzichtig. “De haarwerken zijn gemaakt van yakhaar. Dat is heel natuurlijk uitziend haar, dat prettig draagt.” Vervolgens gaan er rollers in het haar en mag het opdrogen in de droogkast. Dan volgt het meest precieze werk: het onduleren, oftewel de krullen erin zetten. “Hiervoor gebruik ik een bijna antieke tangenset van meer dan tachtig jaar oud. De tangen warm ik op in het bijbehorende oventje. Voordeel is dat ze draadloos zijn en heel zwaar, zodat ze het grove yakhaar goed aankunnen. Met een speciale beweging - kam in de ene hand, tang in de andere - krul ik vervolgens de haren.”

Zo’n 350 haarwerken per jaar maakt Desley op deze manier weer helemaal netjes, zodat ze klaar zijn voor een nieuwe serie heerlijke avondjes. Desley is een van de weinigen in Nederland waar entertainmentbureaus, winkeliersverenigingen en fanatieke hobbysinterklazen terecht kunnen voor onderhoud van hun sinterklaasbaardstel. “Daar ben ik ontzettend druk mee. Vanaf het begin van de zomer, wanneer het dertig graden is, zit ik hier baarden te krullen. De vraag is enorm.”

Ongebruikelijk beroep 

Het is een vrij ongebruikelijk beroep: kapper van Sinterklaas. Hoe kwam Desley erbij om dit te gaan doen? “Al van jongs af aan was ik gefascineerd door Sinterklaas. Ik vond het een heel gezellig feest. Op een keer zag ik een Sinterklaas met een slechtverzorgde baard. Dat was de reden dat ik van mijn geloof in Sinterklaas afstapte. Ik dacht: ‘Dat kan nooit echt Sinterklaas zijn. Daar was echt een beetje boos over.”

Als tiener al speelde Desley voor Piet via een verhuurbedrijf voor sinterklazen in Heerenveen. “Toen zij in 2016 stopten, heb ik zelf een verhuurbedrijf voor Sint en Piet opgericht: Staff van Sint. Daar werkten we met professionele, realistische haarwerken van Sinterklaas. Deze moesten ieder jaar opgestuurd worden voor onderhoud. Ik vond dat erg interessant. Toen heb ik de sinterklaaskapper in Leeuwarden gevraagd of ik het vak van hem mocht leren. Ik vond het proces zo fascinerend dat ik ermee door ben gegaan. Na heel veel oefenen ben ik in 2022 gestart met Haar van Sint.”

“Als je die baard omdoet en de mijter opzet, komt er een soort innerlijke rust”

Als eigenaar van Staff van Sint speelt Desley zelf ook regelmatig voor Sinterklaas. “Wat er dan in jezelf gebeurt, is moeilijk te omschrijven. Je verandert echt een beetje in Sinterklaas.” Desley doet het voor en inderdaad: zijn stem wordt lager en zijn gezichtsuitdrukking verandert. “Door de lijm van de snor en wenkbrauwen kun je je gezicht vanzelf al wat minder goed bewegen en praat je met stijvere lippen. Maar het gaat verder dan dat: als je die baard omdoet en de mijter opzet, komt er een soort innerlijke rust. Dan word je Sinterklaas.”

En daarmee komen we bij iets dat bijna niet in woorden te vatten is, volgens Desley: de magie van Sinterklaas. Die is niet alleen voelbaar wanneer hij Sinterklaas speelt, maar ook bij iedereen die met de Sint in aanraking komt. “Sinterklaas maakt zóveel los bij mensen. Dat merk ik al in mijn werkruimte. Wanneer mensen hierlangs lopen en de haarwerken hier zien staan, worden ze daar meteen blij van. Het kind in mensen komt naar boven. Zeker in de lastige tijden waar we momenteel in leven, merk ik dat mensen op zoek zijn naar een sprankeltje licht in de duisternis. Mensen hebben heel veel zin in Sinterklaas. Als we bij verzorgingstehuizen komen, zitten ze soms met tranen in de ogen. Dat blijft een wonderlijk iets. En ook kinderen vinden het gewoon fantastisch.”

Haartje voor haartje

Voor Desley Roggeberg is dit werk compleet iets anders dan hij hiervóór deed: hij was allround timmerman en werkte als winkelmedewerker bij een bouwmarkt. Toch heeft het ook wel overeenkomsten. “Dankzij mijn winkelervaring kan ik goed aanvoelen wat een klant verwacht. Ik kan heel klantgericht werken. Intussen weten mensen die serieus bezig zijn met Sinterklaas me wel te vinden: intochtcommissies, entertainmentbureaus, sommige scholen, particulieren. Het zijn degenen die een echt baardsel van yakhaar hebben of dat graag willen; zij die serieus besmet zijn met het sinterklaasvirus, net als ik.”

Wanneer Sinterklaas het land uit is, begint een ander onderdeel van Desleys werk: nieuwe haarwerken maken. Dit jaar maakte Desley bijvoorbeeld een nieuw haarwerk voor Sinterklaas in Heerenveen tijdens het Sint-Nicolaas Sprookje, dat ieder jaar in het Posthuis Theater gespeeld wordt voor basisscholen. “Dan creëer je echt iets nieuws, dat is heel mooi om te doen. Ik knoop ze haartje voor haartje in elkaar. Met een complete set van pruik, baard, snor en wenkbrauwen ben ik bijna twee weken bezig. Ik maak standaard monturen, die op verschillende hoofden passen, maar ook monturen op maat die precies passend zijn voor een bepaald persoon, bijvoorbeeld voor de film.”

Filmtule

Jawel, ook voor film, want Desley was dit jaar betrokken bij ‘De Grote Sinterklaasfilm en de verdwenen verlanglijstjes’, met onder anderen Robert ten Brink, Martien Meiland, Tineke Schouten en Roxeanne Hazes. “Fantastisch!”, zegt Desley. “Ik mocht het haarwerk van de Sint onduleren en de snor en wenkbrauwen komen van mijn hand. Die slijten snel bij intensief gebruik, dus die moeten regelmatig worden gewisseld. De snor en wenkbrauwen zijn allesbepalend in het gezicht. Dat komt heel precies: wanneer wenkbrauwen te vol zijn, kijkt Sinterklaas al snel boos, terwijl natuurlijke wenkbrauwen een open blik geven. Een brede, volle snor sluit het gezicht te veel af, wat Sinterklaas ontoegankelijk maakt, maar met een te kleine snor is Sint te makkelijk te herkennen.”

In Heerenveen organiseert Staff van Sint ieder jaar een eigen sinterklaasshow bij Hof van de Koning, dit jaar was dat op 16 november. “Daar doen we alles zelf: de aankleding, de show, met onze eigen Sinterklaas en eigen Pieten. Dat is altijd een fantastisch feest.” Ook helpt Desley dit jaar met de theaterproductie ‘Op weg naar Pakjesavond’ in Delfzijl. “Hier speelt Piet van der Pas in. Hij was vanaf 2003 Profpiet in de Club van Sinterklaas en is echt een grootheid in dit vak. Ja, dat zijn wel de krenten in de pap, om met zulke bekende mensen te werken.” Voor film en theater gebruikt Desley het speciale ‘filmtule’ om de haren op te bevestigen. “Dat is tule die zo dun is, dat het net lijkt alsof de haren uit de huid groeien. Met make-up wordt die illusie nog versterkt.”

Twee sinterklazen

Hoe is het om het hele jaar bezig te zijn met Sinterklaas? “Eerlijk gezegd is het soms best vermoeiend. Vroeger leefde ik echt toe naar Sinterklaas, maar tegenwoordig zit ik er het hele jaar middenin. Er is nauwelijks pauze: vlak na 5 december komen de eerste sets alweer binnen. Met kruidnoten doe je mij dan ook geen plezier meer, daar moet ik niets van hebben.” Gelukkig speelt hij Sint zelf nog wel met heel veel enthousiasme. “Als ik dat pak aantrek, is het goed. Dan wordt het weer leuk.”

Als Sinterklaas gaat hij in deze periode langs bij onder meer scholen, bedrijven, verpleeghuizen en bij mensen thuis. “In al die tijd heb ik al zoveel meegemaakt, daar zou je een boek over kunnen schrijven. Ik was bijvoorbeeld een keer bij een familie die Sinterklaas per ongeluk twee keer had geboekt. Ik stond daar met drie Pieten en moest heel snel wegwezen, voordat de andere Sinterklaas kwam. Dat was niet te geloven.” Desley staat soms ook perplex als hij de verschillen tussen gezinnen ziet. “Bij sommige gezinnen krijgen de kinderen hele dure cadeaus, waar ze soms nauwelijks naar omkijken. Terwijl we ook weleens op een school geweest zijn waar de kinderen heel blij waren met bijna niets. Dat maakte veel indruk op me. Er zijn in Nederland echt grote verschillen tussen arm en rijk.”

Roetveegpiet

Wat vindt Desley Roggeveld – als Sinterklaas-expert – van de Zwarte Pietendiscussie die enkele jaren geleden speelde? “Als organisatie moesten we praktisch gezien een lijn gaan trekken en daarom hebben we besloten om alleen met roetveegpieten te gaan werken. Ik had daar eerst veel moeite mee, omdat ik Zwarte Piet gewend was. Maar toen ik voor het eerst roetveegpiet was, merkte ik dat het niet uitmaakte. Je bent een sprookjesfiguur en dat maakt al genoeg indruk bij kinderen. Toen heb ik het losgelaten. We moeten weer gewoon plezier hebben met elkaar, dat is immers waar het sinterklaasfeest om draait. Laten we het vooral niet te ingewikkeld maken.”