Een tour door de geschiedenis van Heerenveen

In het najaar van 2023 broeide het binnen de burelen van Stichting Historie Heerenveen. Het zou mooi zijn als de stichting, met een eigen ruimte vertegenwoordigd in de Heerenveense School aan de Minckelersstraat waar ook het Museum Heerenveen is gevestigd, méér aandacht zou krijgen. Veel mensen in de regio hebben immers wel iets met lokale geschiedenis. Dat kan te maken hebben met de eigen familiegeschiedenis, maar ook met de plek waar je woont. Toch zijn er nog veel mensen die niet weten wat Stichting Historie Heerenveen doet, meende het bestuur. Wat konden ze doen om hier verandering in te brengen?

‘Het verhaal van Heerenveen’

Al sinds 1987 beschrijft en vertelt Stichting Historie Heerenveen het verhaal van de geschiedenis van Heerenveen. Dat gebeurt onder andere in GrootHeerenveen met een maandelijkse bijdrage; op een zeer uitgebreide eigen website; en door het uitgeven van de Veenbrief, een vier keer per jaar verschijnend tijdschrift met langere artikelen over historische gebeurtenissen in Heerenveen.

In navolging van andere dorpen en steden in Friesland kwam het bestuur op het idee om een verzamelalbum uit te brengen met plakplaatjes; foto’s van het oude Heerenveen. Er werd een redactie gevormd, bestaande uit Janet Kist, Dirk Jan Muntendam, Fokke van Asperen en Jan Peter Yska. Daarnaast moest er een goede partner worden gevonden voor dit project, om het ook te kunnen realiseren. Al snel kwam men uit bij Jumbo Kooistra, die twee vestigingen heeft in Heerenveen: eentje aan het Molenplein in het centrum en eentje in winkelcentrum De Greiden. In andere dorpen en steden waren dergelijke verzamelalbums immers ook uitgebracht in samenwerking met een lokale supermarkt.

Enthousiast en betrokken

“Eigenlijk wist ik in het begin niet zo goed wat ik met het verzoek moest”, bekent Jorrit Tiersma, bedrijfsleider van de vestiging in De Greiden, en zelf geboren en getogen in Leeuwarden. “Ik vroeg me af of mensen hierop zaten te wachten.” “Iets voor oudere mensen”, zo reageerden de jongeren in het team van Jorrit bovendien. “Maar,” zegt Jorrit, “door het gesprek met het bestuur raakte ik enthousiast, ik zag de betrokkenheid.” Tevens ontdekte Jorrit dat de vergrijzing in Heerenveen sterk toeneemt, vergeleken met het landelijk gemiddelde en dat een verzamelactie rond plaatjes uit de historie van Heerenveen een goeie vorm van klantenbinding kan zijn. Het duurde wel even voordat het management van Jumbo Kooistra een definitieve klap op het project gaf. Er waren al gesprekken met een uitgeverij. Maar het project kreeg groen licht. Het album zou 288 plaatjes gaan bevatten met allemaal verschillende thema’s.

Ondertussen startte de redactie met de voorbereidingen. Met hulp van vele vrijwilligers is men aan de slag gegaan. “De foto’s voor het album moesten vooral uit het eigen archief en uit particuliere verzamelingen komen,” vertelt Jan Peter Yska, “waarbij niet iedere foto geschikt was voor opname in het album.” In het verzamelalbum van Heerenveen ligt het accent op plaatjes van voor de oorlog, maar ook enkele nieuw gemaakte foto’s zijn opgenomen.

Grote impact

Tussen 1 september en 12 november konden mensen naar hartenlust plaatjes verzamelen en plakken en dat werd massaal gedaan. Jorrit Tiersma en ook Jan Peter Yska hebben zich verbaasd over de impact van de actie. De op Facebook speciaal aangemaakte pagina ‘Ruilgroep Historisch Heerenveen plaatjes sparen’ had binnen de kortste keren zo’n 800 gebruikers, die met elkaar onderling stickers ruilden. De jongeren in het team van Jorrit gingen bladeren in het boek, herkenden plekken in Heerenveen en werden zelf de meest fanatieke verzamelaars. Er werd een plaatjes-bingo georganiseerd in Mariënbosch. “Er waren mensen die hebben te maken met dementie, maar die wisten heel goed te vertellen over de plaatjes van vroeger”, vertelt Jorrit. 

Daarnaast zijn er meerdere ruilbeurzen geweest, onder andere in het Kunstcafé van de Heerenveense School en in café It Houtsje, waar het op zaterdagmiddag-ruilbeurzen een drukte van belang werd. Uit de contacten van plaatjesverzamelaars zijn zelfs vriendschappen ontstaan.

Meer donateurs

Om alle boeken van iedereen vol te krijgen konden de dubbele plaatjes weer worden ingeleverd bij de Jumbo met een formulier welke plaatjes nog werden gezocht. Vrijwilligers van de Stichting Historie Heerenveen zijn daarmee aan de slag gegaan om vraag en aanbod bij elkaar te krijgen. Voor de Stichting Historie Heerenveen heeft de actie veel naamsbekendheid opgeleverd. “Het ziet er naar uit dat we in een jaar tijd een groei van circa twintig procent in aantal donateurs hebben geboekt”, schrijft Klaas Peereboom in het voorwoord van de nieuwe Veenbrief, die in december ook bij de nieuwe donateurs in de brievenbus is gevallen. “Wat mij betreft komt er te zijner tijd weer een nieuwe actie”, aldus Jan Peter Yska.

En Jorrit Tiemstra? Die voelt zich als geboren Leeuwarder door de plaatjesactie nu een echte Heerenvener.