Face to Face: Marja Wiersma “Je weet niet wat je mee gaat maken!”

Opgroeiend in Franeker wist Marja het al zeker: ze wil journalist worden. Het is dan best een bittere pil als je uitgeloot wordt voor de School voor Journalistiek. Er is geen andere studie die haar interesseert, dus vertrekt ze naar Los Angeles om au pair te worden bij een oorspronkelijk Fries gezin. Helaas blijkt ze een verkeerd visum te hebben. Ze mag het land niet in en wordt zelfs een nachtje vastgehouden. Uiteindelijk mag ze toch een half jaar blijven, maar daarna moet ze echt het land uit.

Taboedoorbrekende televisie

Eenmaal terug in Nederland doet Marja nog een poging bij de School voor Journalistiek, en dit keer is het wél raak. Tijdens de, toen nog driejarige, hbo-opleiding loopt ze stage bij Radio Fryslân en vervolgens bij de televisieprogramma’s ‘Hier en Nu’ en ‘Rondom Tien’ van de NCRV in Hilversum. Marja wil er graag aan de slag en weet via een creatieve manier op gesprek te komen. “’Rondom Tien’ was toen een van de eerste taboedoorbrekende talkshow die ging over persoonlijke vraagstukken.” Het is een periode waarin ze veel leert én ze blijft in Hilversum werken na haar afstuderen. Na vier jaar Hilversum komt ze terug naar Omrop Fryslân omdat ze daar beginnen met dagelijkse televisie-uitzendingen. Maar Marja wil verder groeien en verhuist na enkele jaren toch weer terug naar de Randstad om als verslaggever bij het actualiteitenprogramma ‘Netwerk’ aan de slag te gaan.

Portretmaker

Marja: “Het was in die tijd best nog hiërarchisch bij de televisie in Hilversum. De makers waren veelal mannen. Zij vochten elkaar de tent uit bij wie de grote onderwerpen kreeg, zoals de oorlog in Joegoslavië, het overlijden van Diana, en de aanslag op de Twin Towers. Maar ik hield me liever bezig met verhalen over bijvoorbeeld de jeugdproblematiek, de psychiatrie, rechtszaken en ethische kwesties. De meer persoonlijke verhalen, daar was ik goed in, dat was mijn ding.” Marja meent dat je via een persoon je verhaal nog beter kan brengen.

Uiteindelijk wil ze toch weer terug naar Friesland en gaat aan de slag als freelance-redacteur, verslaggever en documentairemaker. We kunnen haar onder meer kennen van het Omrop Fryslân-programma ‘Hea’ en kleine portretjes van gewone mensen. “Ik was altijd de portretmaker. Dat vind ik leuk: langer met iemand op pad gaan, iemand volgen en daar ontwikkeling in zien.” Voor de documentaire ‘De lêste stap’ over suïcide in Friesland werd Marja genomineerd voor de Regio Awards, de jaarlijkse prijzen voor de beste journalistieke producties van de regionale omroepen.

Zware depressie

Marja is niet voor niets de persoonlijke kant in de journalistiek ingegaan. Ze zocht herkenning, maar het was tegelijkertijd ook een manier om juist níét met zichzelf bezig te zijn. Het ging haar om de ander. “Nu weet ik dat het één niet zonder het ander kan, dat is blijkbaar het proces. Zo moest het blijkbaar gaan. En uiteindelijk kwam ik via dit proces ook bij mijn eigen pijn uit. Ik kom uit een familie met veel psychiatrische problematiek. Mijn beppe was altijd depressief, mijn oom stapte zelf uit het leven en mijn moeder moest vaak worden opgenomen. En dat wat ik absoluut niet wilde overkwam mij ook. Ik belandde in een zware depressie en er volgde er een lang proces van behandelingen, verwerking en acceptatie”

Het gaat inmiddels al heel lang heel goed met Marja, maar ze is heel ziek geweest. “Mensen wisten dat hier niet en hadden zoiets van: ‘Jij depressief?!’ Het was best spannend om dit tijdens de verhalenmiddag met haar dorp te delen. “Maar het levert ook juist mooie gesprekken op. Gelukkig wordt er nu ook in de media veel meer over gesproken en zijn mensen zelf ook opener over mentale problematiek dan vroeger, en dat is zó belangrijk.”

“Ik leef mijn leven”

Marja had niet meer gedacht moeder te worden. En dan ontmoet ze op haar 39ste, bij het Straatfestival in Leeuwarden, de vijf jaar jongere Jan Willem. “Wij hebben het heel goed samen. We zijn beiden heel actief, hebben dezelfde humor, ik voel me veilig bij hem.” Hun liefde wordt bekroond met de komst van Berber. “Dat is heel rijk en bijzonder! Een cadeau om op je 42ste nog moeder te mogen worden. Dus ja, ik heb een hele reis gemaakt. Vroeger wilde ik altijd weer weg, ergens anders naartoe. Nog steeds ben ik veel op pad. Maar nu kom ik ook weer thuis, bij m’n man, onze dochter, bij mezelf en in dit dorp. Akkrum-Nes is echt mijn thuis geworden en dat is zo veel waard.

Ik leef mijn leven. Gewoon, net als iedereen. Mijn grootste overwinning zou zijn dat de genetische lijn met depressies bij mij stopt. Dat het niet van generatie op generatie wordt doorgegeven. Natuurlijk heb ik dat niet in de hand, dat is niet aan mij. Maar ik zal er wel alles aan doen onze dochter een andere jeugd te geven dan dat ik zelf heb gehad.”

Dreamteater

Marja werkt inmiddels als freelancer en neemt af en toe klussen aan. Maar zo hard werken als ze heeft gedaan, dat doet ze niet meer. Daarnaast is ze druk met het Dreamteater Akkrum. “Dreamteater doet hier alles wat met toneel en theater te maken heeft, van Iepenloftspul tot lichtjestoer en van verhalenmiddag tot grote evenementen. Het is nu wel een beetje een halve baan geworden, want ook voor komend jaar hebben we weer veel op stapel staan. Op 31 januari is de première van het toneelstuk ‘Stokjes, in perfekte dei’. Elf spelers van Dreamteater spelen deze tragikomedie vijf keer in Akkrum. Daarna hopen we het ook nog op andere plaatsen in Friesland te mogen spelen. Verder is er een heel project rondom tachtig jaar bevrijding, met een theaterwandeling over de oorlogsverhalen van Akkrum en Nes en een toneelstuk in de Terptsjerke na afloop van Dodenherdenking. En in september staat er een Country & Western festival op de planning en we hopen dat alle inwoners van Akkrum en Nes daar weer aan mee gaan doen. En Akkrum-Nes kennende moet dat goed komen.”

Onderdeel van het dorp

“Moet je kijken naar dit uitzicht! Ik hou zo van het platteland. Mijn energie is goed, ik ben gezond en stabiel, ik heb hele leuke lieve mensen om mij heen, heb een rijk sociaal leven en ik heb het naar mijn zin in dit dorp. Ik geniet van mijn dochter, het gezinsleven met mijn man. Ik houd niet van termen als ‘gelukkig zijn’, dat voelt als moeten. Het leven is mooi en het leven is klote in één. Het is als eb en vloed, het kan niet zonder elkaar, het hoort bij elkaar. Mooie momenten overkomen je meer. Dat je tevreden bent en beseft: jeetje, wat hebben wij het goed! Dat is rijkdom.”

Na al die plekken waar ze gewoond en gewerkt heeft, na alles wat ze heeft meegemaakt weet Marja zeker dat Nes haar thuis is. “Onderdeel zijn van een dorp, daar houd ik van. Met zijn allen aan projecten werken waar we plezier aan beleven. Dat er iets loskomt wat je van tevoren nooit had kunnen bedenken... Ik hou ervan om mensen in mijn omgeving te kennen. In het Westen zat ik in mijn eigen bubbel van journalisten. Hier ken je iedereen, door alle gradaties heen.”

“Omarm het ouder worden”

Marja Wiersma heeft duidelijk een uitbundige en energieke kant en houdt van een feestje vieren, maar ze staat niet altijd ‘aan’. “Dan moet ik weer op zoek naar balans, echt even ‘uit’ staan en tijd voor mezelf nemen. Wat ik doe voor mezelf? Bijkletsen met vriendinnen, musea bezoeken, lezen én skiën. Ik ski een paar keer in het jaar. De hele dag buiten in een schitterende omgeving. Je hoofd is leeg, je bent alleen met het skiën bezig. Zodra er sneeuw is ben ik het liefst op een berg. Dat kan natuurlijk niet altijd, omdat je verplichtingen hebt. Maar ik hoop tot mijn tachtigste te kunnen skiën. Ik zou de hele winter wel op ski’s willen staan!”

Ze vindt het ook niet erg om ouder te worden. “Ik heb altijd zoiets van: wees blij dat je dat behaald hebt. Ja, we worden ouder, dikker en krijgen rimpels. Nou, en? Wees blij dat je het mag meemaken. Omarm het ouder worden!”

Beeld Mustafa Gumussu
Tekst Janita Baron