Algemeen

Henri Besselink: “Eenzaamheid is maar een woord”

HEERENVEEN - Van 26 september tot en met 2 oktober was het de ‘Week tegen de eenzaamheid’. Een week vol activiteiten die sociale contacten en sociale netwerken stimuleren. Frisdenker en omdenker Henri Besselink (67) uit Heerenveen verwondert zich over wat er zoal rondom eenzaamheid leeft en speelt. 

Henri Besselink:
Henri Besselink: "Eenzaamheid is maar een woord" Foto: Riemie van Dijk

Als het gaat om eenzaamheid spreekt hij uit ervaring. Als kunstenaar denkt hij graag ‘out of te box’ en kleurt hij liever buiten de lijntjes.

“Eenzaamheid is”, naar Henri Besselinks eigen zeggen, “de expertise van mijn leven.” Als kind werd hij gepest en daardoor was hij altijd alleen. De partner met wie hij twintig jaar getrouwd was, overleed in 2021 na een ernstige ziekte. Als gevolg van corona kon Henri niet meer lopen en werd hij in zijn zoektocht naar de oorzaak van zijn lichamelijke problemen drie en een half jaar lang van het kastje naar de muur gestuurd. Pijn weerhield hem ervan de dingen te ondernemen die hij wilde. De hulp van allerlei hulpverleners resulteerde niet in het gewenste resultaat. 

Gelijkgestemde zielen

Toch stond Henri open voor een bezoekje van Yvonne Kolster, coördinator eenzaamheid bij welzijnsorganisatie Caleidoscoop. Henri: “Eerst kwam haar collega met het aanbod voor een clubje voor rouwverwerking. De sfeer die daar heerste, bracht mij niet verder. Dit is niet wat ik zoek en wil.” Het tweede voorstel, een ontmoetingsmiddag voor alleenstaanden in een buurthuis, bracht Henri tot het inzicht dat je met eenzaamheid anders om moet gaan. “Vragen als: ‘Ben je alleen?’ of ‘is jouw partner ook gestorven?’, is niet de richting die ik op wilde in de ontmoeting met alleenstaanden. Om je te kunnen uiten is het belangrijk een gelijkgestemde ziel te ontmoeten”, verklaart hij. “Als jij je afgesloten voelt van de dingen die je zou willen delen, kun je ook in gezelschap eenzaam zijn. Dat verandert niet als je een potje gaat sjoelen.” 

Gedicht

“Eenzaamheid is maar een woord”, vindt Henri, die veel nadenkt over taal. “Wanneer ben je eenzaam? Wanneer ben je alleen? Wanneer ben je al een? Zou je niet liever ‘tweezaam’ zijn? Bovendien kan het woord eenzaamheid een eigen leven gaan leiden. Mensen hebben het stempel ‘eenzaam’ gekregen en daar gedragen zij zich vervolgens naar.” 

Deze gedachten inspireerden Henri tot het schrijven van dit gedicht: 

“Eenzaamheid is maar een woord,
het is geen ziekte, maar wordt vaak gehoord
als klacht in deze tijd.
Maar in tegenstelling tot ‘ik ben en kan niks’
biedt het juist gelegenheid
tot ongekende mogelijkheden.
Als men zoekt naar wat men deelt
en niet naar wat men mijdt.”

Pannenkoekenfeest

Hij vervolgt: “Je kunt zelf veel dingen doen om niet eenzaam te zijn. Herinner jij je de tv-serie over Hendrik Groen? Die had met een aantal gelijkgestemden uit het bejaardenhuis de Omanido-club opgericht, Oud MAar NIet DOod. Samen gingen ze leuke dingen doen.”

Deze strategie brengt Henri zelf ook in praktijk. “Toen ik 67 jaar werd, wist ik eerst niet wat ik zou doen. Ik dacht: ; Ik ben alleen, maar ik ben geen slachtoffer’. Vervolgens heb ik een aantal mensen uit mijn omgeving waarvan sommigen ook alleen zijn uitgenodigd om ter ere van mijn verjaardag pannenkoeken te gaan eten in Jubbega. ‘Hebben jullie zin?’ Ja, dat hadden ze. Ze kwamen allemaal, hadden zich opgedoft en vonden het geweldig leuk.”

Het lijkt Henri ook een leuk idee om met een aantal alleenstaanden die daar voor voelen een keer per maand een leuk tripje te ondernemen. In navolging van het clubje van Hendrik Groen. “Misschien kan de gemeente daarin ondersteunen”, oppert hij.

(Levens)kunst 

Kunst is voor Henri Besselink een belangrijke bron van kracht en inspiratie. Hij is druk bezig met de voorbereiding van een expositie. Alles in zijn huis ademt kunst en verwijst naar zijn opleiding aan de Kunstacademie Minerva in Groningen. “Ik kan van niets iets maken. Ik heb de gave om dingen zó te combineren en te etaleren dat ze op hun mooist uitkomen en een geheel worden met de rest van mijn interieur. Na het overlijden van mijn partner heb ik me gestort op het maken van kleine aquarellen.”

In gezelschap van anderen is Henri vaak de animator en katalysator. “Dan roep ik iets ‘prikkelends’. Eerst staan

nsen op een andere manier te laten kijken en met hun gevoel te verbinden. “Wat is het belangrijkste voor je?”, vroeg hij een onderhoudsmonteur die met zijn gevoel in de knoop zat. “Je huwelijk, je werk, je gezondheid? Maak keuzes”, was Henri’s doorleefde advies. “Een jaar later ging de deurbel en stond die man weer op de stoep. Hij zei: ‘Ik heb zoveel gehad aan dat gesprek met jou. Ik heb nu een heel ander leven’.” 

Oprechte aandacht

Er is maar heel weinig nodig om het verschil te maken voor mensen uit je omgeving, weet Henri. “Ik heb oprechte aandacht voor de verhalen van andere mensen. Zo was er een ontmoeting met een jongen op een bankje in het winkelcentrum. “’Kom je hier vandaan?’, vroeg ik. ‘Nee’, was het antwoord. Hij kwam uit Leeuwarden en had geen dak boven zijn hoofd. Het antwoord op de vraag of hij wel had gegeten was eveneens ontkennend. Toen heb ik iets te eten voor hem gekocht, waardoor hij weer verder kon. Niet veel mensen doen dit, maar ik geloof ook in praktische hulp.”

Een mogelijkheid jezelf beter te leren kennen

“Eenzaamheid is geen ziekte”, eindigt Henri ons gesprek. “Het is een mogelijkheid om jezelf beter te leren kennen en je niet afhankelijk te maken van een ander. Denk niet: ‘Ik ben alleen, dus ik ben eenzaam’. Dan geef jij jezelf een stempel, waaraan je gaat voldoen. Je kunt heel lang denken: ‘Ik ben verdrietig’. Doe liever wat! Gooi je pillen weg, neem een borrel, ga wandelen. Vraag op een terrasje: ‘Is deze stoel nog vrij? Heeft u bezwaar als ik bij u kom zitten?’ Eenzaamheid is een opdracht aan jezelf.”

Door: Riemie van Dijk