Het verhaal van zestig jaar Expansie in Jubbega
In de jaren vijftig werden er in Jubbega ter gelegenheid van de opening van het sportpark aan de Leidijk diverse activiteiten georganiseerd, met onder andere een tentoonstelling van bedrijven en organisaties uit Jubbega, Schurega en Hoornsterzwaag. Begin zestiger jaren kwamen leden van de middenstandvereniging HNI en het bestuur Plaatselijk Belang met het idee om net als in de jaren vijftig opnieuw een tentoonstelling met feestweek te houden. Zo ontstond er onder aanvoering van Arend Eijer de manifestatie/feestweek ‘Expansie’, een evenement dat zijn sporen heeft achtergelaten in de historie van De Kompenije. Expansie, waarmee - vrij vertaald - ‘streven naar uitbreiding’ werd bedoeld.
Consumentenbeurs
“Noem mij een plaats van deze grootte die het zelfde presteert als Jubbega”. Met deze woorden opende gedeputeerde J. Brouwer uit naam van het Provinciaal Bestuur van Fryslân de eerste ‘Expansie’ op 1 september 1962. Een Expansie met als belangrijkste onderdeel een tentoonstelling (consumentenbeurs) met zestig stands van bedrijven uit de wijde omgeving. Maar het waren niet alleen bedrijven. De Expansie kenmerkte zich vanaf de eerste editie vooral door het groot aantal stands met informatie en voorlichting. Daarbij werd de bevolking gemobiliseerd om de straten van het dorp te versieren en te verlichten, wat vanuit diverse omliggende streken werd bekeken en soms voor files in het dorp zorgden.
Expansiewinkeliers
Een groep winkeliers - de Expansiezegelwinkeliers - stelde via een spaarzegelregeling de bevolking in staat om doorloopkaarten (passepartouts) te verkrijgen, om zo voor iedereen de feesten betaalbaar te houden. Op een groot evenemententerrein werden grote tenten opgebouwd voor de consumentenbeurs met daaromheen specifieke feesttenten waarin artiesten van naam en faam uit die tijd optraden. Namen zoals Schribel und Hupperts, Ria Valk, de Zangeres Zonder Naam, André Meurs, Ted Alton en The American Patrols. Verder werden diverse sportactiviteiten, modeshows, volksdansen en kindervoorstellingen gehouden, voor ieder wat wils dus.
Er was van tevoren voor het eerste jaar een begroting vastgesteld van dertigduizend gulden. Deze begroting werd gehaald, waardoor er geen beroep gedaan hoefde te worden op het ingestelde garantiefonds. De bevolking van Jubbega stond namelijk garant voor 4500 gulden. Een bedrag dat door het toenmalige gemeentebestuur van Heerenveen werd verdubbeld. Er werd met trots een bezoekersaantal van over de 10.000 gemeld en zo kon de Expansie 1962 als zéér geslaagd in herinnering blijven.
Landelijk bekende artiesten
Na een eerste evaluatie werd direct besloten om de Expansie pas na vijf jaar te herhalen; dit om de omvangrijke organisatie-werkzaamheden en kosten beheersbaar te houden. Het streven naar uitbreiding bleef voor de toekomst echter hoog in het vaandel.
In 1967 werd de tweede Expansie georganiseerd en bleek de belangstelling van bedrijven en organisaties uit de wijde omgeving voor de Handels-voorlichting-tentoonstelling dermate gegroeid dat het aantal tenten moest worden uitgebreid. Ook het enthousiasme van de bevolking was enorm toegenomen wat tot spaargelden voor versieringen en saamhorigheid leidde. De begroting voor de feestelijkheden werd verdrievoudigd. Entertainment werd verzorgd door landelijk bekende artiesten, waaronder The Tree Jacksons, André van Duin, Gert en Hermien Timmerman, het Cocktail Trio , Ronnie en de Ronnies en de toen populaire Akke Ratsma. Het aantal bezoekers liep op tot 15.000.
In 1972 volgde wederom een uitbreiding in alle activiteiten en meer standhouders uit meerdere regio’s. Ook voor de senioren en kinderen werden de vermakelijkheden steeds talrijker. Er werden op zondag aangepaste kerkdiensten gehouden. Het weden dolle feestelijke avonden met De Heikrekels, Rita Corita, John Woodhouse, Tetman de Vries, Sjakie Schram, de plaatselijke favoriete band Green Apple en op de slotavond Sandy Coast.
Een voorbeeld van saamhorigheid
1977 bleek opnieuw aan het gewenste ‘Expansie’ te voldoen. Uitgebreide activiteiten met dagelijks een groot Lunapark met steeds weer nieuwe attracties over het gehele evenement, waar landelijke bekende artiesten als Holland Venetië Band, Vader Abraham met Mieke, Imca Marina, de Zangeres Zonder Naam, The Milionairs, Albert West en Peppi en Kokki voor de jeugd de revue passeerden. In 1982 waren bands als BZN en Normaal te gast, en in 1987 zorgden Golden Earing en de Joe Miller Big Band voor een record aan toeschouwers. Het totale evenement leverde meer dan 25.000 betalende bezoekers op. Jaar op jaar werd de Expansie een groeiende traditie met zéér uiteenlopende acts. De eigen bevolking werd telkens bij het evenement betrokken als vrijwilligers, bestuursleden en niet te vergeten de versieringen in de straten en buurten. Een term uit een van de regionale kranten komt telkens weer tot zijn recht: “Expansie, een voorbeeld van saamhorigheid van Jubbega, Schurega en Hoornsterzwaag!”
Er hebben onnoemelijk veel artiesten en muzikanten opgetreden; naast de al genoemde artiesten horen ook nog Normaal, Rowwen Héze, De Kast, Waylon en Direct in het rijtje thuis.
Kentering
Na de editie van 2012 kwam er echter een kentering in de formule van de Expansie. De beurs was dat jaar nog wel succesvol, maar bij het bestuur ontstond wel het besef dat een consumentenbeurs organiseren niet meer rendabel zou zijn en niet meer in de tijdsgeest paste. Dat was een hard gelag, maar Jubbega zou zijn naam geen eer aandoen als men het bijltje er bij neer zou gooien. De feesten gingen gewoon door. Ook nu weer om de vijf jaar. De laatste Expansie was in 2022.
Dokumintaasjesintrum JSH
Het Dokumintaasjesintrum JSH, dat elk jaar een thema-avond organiseert, heeft gemeend om op hun jaarlijkse thema-avond aandacht te besteden aan zestig jaar Expansie. Ze doen dat met beelden, anekdotes en een tentoonstelling en wel op vrijdagavond 25 oktober om acht uur in Ûs Kompenije. De toegang is gratis!
Tekst Ate Eijer
Foto’s Expansie Jubbega
Lees ook
