Sport creëert kansen in de townships van Zuid-Afrika

Stichting SCORE Nederland in Heerenveen, dochterorganisatie van SCORE Zuid-Afrika, heeft als doel de lichamelijke opvoeding en sport en recreatie van de jeugd uit achterstandswijken in Zuid-Afrika en Namibië te bevorderen. Dit versterkt de gezondheid en het welzijn van het individu én de gemeenschap. De doelstelling en het werk van de stichting is Krijn Kolhoff, sportman en oud-directeur van het Cios, op het lijf geschreven. Niets past beter bij hem dan zich inzetten voor sportactiviteiten voor de jeugd in de townships. Toch doet hij nu op de leeftijd van 83 jaar een stapje terug. Hij draagt het stokje over aan zijn dochter Willemien, die al net zo bevlogen is als hij.

Zo’n dertig jaar geleden kwam Krijn Kolhoff, toen nog directeur van het Cios Heerenveen, in contact met een medewerker van de Nederlandse ambassade van Zuid-Afrika. Of het Cios wilde meewerken aan het inzetten van studenten bij sportactiviteiten in de townships. “Zo is het begonnen, en sinds 1993 gaan er ieder jaar studenten naar Afrika toe”, vertelt Krijn Kolhoff. “Vooral naar Zuid-Afrika. In de townships, de wijken waar veel niet-blanke inwoners wonen, is veel criminaliteit en ellende. Sportverenigingen zoals wij die hier hebben, kennen ze daar niet. Door middel van sport ontstaat er verbinding en blijft de jeugd van de straat.”

NIEMAND IS ZWANGER GEWORDEN

“Stichting SCORE Nederland en SCORE in Zuid-Afrika initiëren de sportprojecten in de townships”, legt dochter Willemien Kolhoff uit. “Ze zorgen bijvoorbeeld voor een goed sportveld, voor lessen en voor materialen. Het doel is dat de mensen in de townships de projecten zelf kunnen overnemen. Een stagiaire is daaraan ondersteunend; zo iemand kan een nieuwe impuls geven of bijvoorbeeld een nieuwe sport opzetten.” “Wat we belangrijk vinden, is dat we dingen doen waar de communities zelf behoefte aan hebben,” benadrukt Krijn. “Zo is er nu steeds meer vraag naar sporten voor meisjes; dat combineren we met voorlichting over HIV. Van een vrouwenvoetbalteam hoorden we: ‘Heel bijzonder, in ons team is dit jaar niemand zwanger geworden’. Het aantal verkrachtingen was daar afgenomen.”

PROCES OP GANG BRENGEN

Sporten is ook goed voor de eigenwaarde van de jongeren. Krijn: “Door sport worden mensen geactiveerd om gezamenlijk dingen te doen. Je leert omgaan met problemen; je leert winnen en verliezen. We merken dat jongelui daar sterker uitkomen. Score begint in een township met het faciliteren van sportactiviteiten en leiderschapscursussen. Na drie jaar stopt dat en moeten de mensen daar het zelf overnemen. Op die manier breng je een proces op gang bij jonge mensen. Jongeren ontdekken dat ze meer kunnen dan ze zelf denken. Ze gaan een opleiding volgen, zich ontwikkelen; nemen de verantwoordelijkheid voor hun leven. En dat heeft effect op de hele gemeenschap. Sommigen gaan later zelf voor Score werken of worden vrijwilliger, omdat het hen zoveel heeft gebracht.”

PITTIGE JONGENS EN MEIDEN

Stichting Score Nederland bestaat uit een bestuur van vijf leden. Krijn Kolhoff is onlangs gestopt als voorzitter en zijn dochter Willemien neemt het nu van hem over. De stichting richt zich op twee dingen: fondsen werven om projecten van Score te ondersteunen, en studenten werven om stage te lopen. De bestuursleden gaan verschillende ALO’s en Ciossen langs en geven voorlichting over de stages. Ze zoeken naar ‘pittige jongens en meiden’ want de studenten wonen bij een gastgezin in het township zelf. “Een indrukwekkende ervaring”, aldus Willemien: “Je gaat volledig mee in het gastgezin en wordt dus helemaal ondergedompeld in het leven in het township. Dat moet je wel aankunnen. Het ritme is ook heel anders dan hier: om zeven uur is het donker en kun je eigenlijk niet meer naar buiten. Maar de studenten worden altijd met open armen ontvangen en zijn emotioneel als ze weer weg moeten.”

LEVENSVERANDEREND

Willemien: “Als studenten terug zijn in Nederland, horen we altijd: ‘Ik mis ze zo, ik wil meteen weer terug.’ Kortgeleden hadden we een reünie en dan blijkt dat de stage eigenlijk voor iedereen levensveranderend is geweest. Eén studente wilde graag in the middle of nowhere gaan werken. Ze had daar heel weinig sportmaterialen, maar wist daarmee toch de kinderen aan zich te binden. Bij het gastgezin moest ze zich wassen met water op haar kamer, maar dat vond ze prima. Ze kookte zelfs regelmatig voor de familie.” Krijn: “Studenten ervaren hoe luxe wij het hier hebben. Ze leren verantwoordelijkheid, zelfvertrouwen en creativiteit; ze moeten het daar helemaal zelf doen. De lokale jeugd kijkt enorm tegen hen op en spiegelt zich aan hen. Daar groei je van.”

LEARNING CENTERS

Het werk voor Score – Willemien doet dat naast haar baan - vraagt behoorlijk wat tijdsinvestering. “Ik leg contacten met de scholen en geef voorlichting. Daarnaast heb ik ook veel mailcontact met de directeur van Score in Zuid-Afrika: waar houden zij zich mee bezig en wat zijn hun behoeftes? Op enkele plekken is men net met grotere learning centers gestart, waar ze naast sport ook andere activiteiten aanbieden, zoals computerlessen, naailessen en huiswerkbegeleiding. Net waar vanuit de gemeenschap behoefte aan is. Wellicht kunnen wij daarin ook ondersteunen door studenten vanuit andere studies te werven. Maar dat staat allemaal nog in de kinderschoenen.”

MISTER KRIJN

Wat maakt dat Willemien het stokje wil overnemen en hier zoveel tijd en energie in steekt? “Ik vind het oneerlijk dat deze jongeren in de townships niet dezelfde kansen als anderen hebben. En ik ben er ontzettend trots op dat ik de jongelui de kans kan geven om zich door sport te ontwikkelen. Zelf sport ik ook al mijn hele leven; het is voor mij echt een uitlaatklep. Die kans gun ik anderen ook. Ik krijg er heel veel energie van om met Score bezig te zijn. Ik kan ook niet wachten om weer naar Zuid-Afrika te gaan om de Score projecten te bezoeken. Dan wordt het vuurtje nog meer aangewakkerd.” Krijn: “Het is fantastisch, om daar te zijn. Ik ben er vaak geweest, heb ook zelf lesgegeven. Dan sta je met 35 graden op het sportveld. Voor je begint, moet je eerst stenen en glas van het veld halen. Kinderen zijn zo ontzettend blij als je met het Score-busje aan komt rijden. ‘Mister Krijn!, mister Krijn!’, roepen ze dan. Ze zijn heel gedreven om iets te leren. Als er niet genoeg ballen zijn, wachten ze rustig in een rijtje tot ze aan de beurt zijn.” “‘Changing life through sports’ is de slogan van Stichting SCORE Nederland in Heerenveen en Zuid-Afrika”, zegt Willemien ter afsluiting. “Dat geldt voor de kinderen en jongeren in de townships, maar zeker ook voor de studenten. Ook hun levens veranderen door alles wat ze daar zien.”

Tekst: Hannah Zandbergen
Beeld: Hannah Zandbergen en Marica van der Meer




Koop lokaal - bij onze vrienden

Agenda Heerenveen

Wees loyaal – aan onze vrienden